ေအာင္ေမာ္ဦး
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၉
ရြက္မြန္
စစ္အစိုးရက လူထုဆႏၵခံယူပြဲႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲသစ္တရပ္ က်င္းပျပဳလုပ္မည္ဟု ဆိုင္းမဆင့္ဗံုမဆင့္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာ လိုက္ သည္။ က်ေနာ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ စကားေျပာဆိုမႈ ကာလအတန္အသင့္ ရလာခ်ိန္တြင္မွ ဤသို႔ေသာ (သို႔မဟုတ္) ဤသည္ႏွင့္ အလားသဏၭာန္တူေသာ အခ်ဳိးအေကြ႔မ်ဳိး ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္လာႏိုင္သည္ဟူ၍ မယံုရဲရဲ ထင္ထားမိ သည္။ ျဖစ္ကား ျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ျငား ျဖစ္စဥ္သည္ မူမမွန္။ ကုန္းအျမင့္ႀကီးကို လီဗာကုန္နင္း၍ ဇြတ္တက္ေနသည့္ ကားတစီးႏွယ္။
ဤအခ်ိန္၊ ဤကာလ၊ ဤအေျခအေနတြင္မွ ေကာက္ခါငင္ကာ ျပဳလုပ္မည့္ “လူထုဆႏၵခံယူပြဲ”ႏွင့္ “ေရြးေကာက္ပြဲ”ဟူသည့္ ကိစၥႏွစ္ခုကို ေခါင္းထဲထည့္ရသည္မွာ ေတာ္ေတာ္ေတာ့ အူတူတူႏုိင္လွသည္။ လူထုဆႏၵခံယူပြဲဆိုသည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ လူထု ဆီက ဘာဆႏၵကိုမ်ား ခံယူဦးမလို႔ပါလဲဟု စဥ္းစားၾကည့္မိသည္။ မုန္႔လံုးစကၠဴကပ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒႀကီးႏွင့္ လမ္း ေပ်ာက္ေျမပံု (၇) ခ်က္ကို “ေထာက္ခံပါသည္ခင္ဗ်ား”၊ “ေထာက္ခံပါသည္ရွင့္”ဟူသည့္အသံကို ရယူဖို႔ပဲျဖစ္ဖို႔ မ်ားသည္။
လူထုဆႏၵခံယူပြဲ
လူအမ်ားသည္ ကုိယ့္ထမင္းထုပ္ကိုယ္ပိုက္၍ ေနပူက်ဲတဲ ကြင္းျပင္ႀကီးငယ္မ်ားထဲတြင္ ငုပ္တုတ္ထိုင္၍ ေျပာသမွ်ကို ေအာင့္အီး နားေထာင္ေပးရမည္။ ေရွ႕ကတိုင္ေပးလွ်င္ စိတ္မပါ့တပါႏွင့္ လိုက္ေအာ္ေပးရမည္။ အလိုေတာ္ရိမ်ား၏ မ်က္မုန္းက်ဳိးဘြယ္ ေဖာ္လံဖားမႈႏွင့္ သတင္းေပးမ်ား၏ မ်က္စိေဒါက္ေထာက္ၾကည့္ေနမႈမ်ားကို အံႀကိတ္၍ ငံု႔ခံၾကရမည္။ ဘယ္ရပ္ကြက္၊ ဘယ္ ၿမိဳ႕နယ္၊ ဘယ္တိုင္း၊ ဘယ္ျပည္နယ္ ... စသျဖင့္မွ တက္ေရာက္သူ စုစုေပါင္း xxxxxx ဦး၏ တခဲနက္ ေထာက္ခံမႈကို ရရွိပါ သည္ခင္ဗ်ား ဟူသည့္ အစီရင္ခံစာမ်ားအား ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမွ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ထုတ္လႊင့္ေနသည္ကို စိတ္မသက္မသာျဖင့္ ၾကည့္ၾကရမည္။ ဆိုရလွ်င္ နီးရာဓားမ်ား ၀င္းကနဲ၊ လက္ကနဲ ၿပိဳးျပက္ေနသည့္ ေန႔ရက္မ်ားပင္။
လူထုဆႏၵအမွန္ (ေတာင္းဆိုသံမ်ား) ကို နားႏွင့္ဆတ္ဆတ္ မၾကား၀ံ့၊ လူထုဆႏၵအမွန္ (ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္မ်ား) ကို မ်က္စိ ႏွင့္ တပ္အပ္မျမင္ရဲၾကသူတို႔က လူထုဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္မည္ဟုဆိုသျဖင့္ ရယ္ခ်င္ပါလွ်က္ ေအာင့္ထားရသည့္ ဒုကၡကို အားလံုး လိုလို ခံစားၾကရမည္ ထင္သည္။ က်ေနာ့္အထင္ တကဲ့လူထုဆႏၵအမွန္မွာ “ေမာင္မင္းႀကီးသားတို႔ရယ္ ေတာ္ၾကပါေတာ့ တိုင္း ျပည္ႀကီး ေခ်ာက္ထဲက်ရင္လည္း က်ပါေစေတာ့ အနစ္နာခံၿပီး ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ၿပီး ကယ္မေနၾကပါနဲ႔ေတာ့ ေရႊႏိုင္ငံႀကီး လည္း မျဖစ္ခ်င္ၾကပါနဲ႔ေတာ့ အနေႏၱာ အနႏၱငါးပါးထဲ တပ္မေတာ္ကို တပါးတိုးၿပီး ထည့္ မရွိခိုးပါရေစနဲ႔ကြယ္” ဟူ၍ ျဖစ္ေနမည္လား မေျပာတတ္။ ေသခ်ာသည္မွာ ေထာက္ခံပြဲမွ ေအာ္သံမ်ားသည္ ရင္ဘတ္ထဲမွ လာျခင္းမဟုတ္။
အကယ္၍ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား သို႔မဟုတ္ ေရဒီယိုမွေန၍ လမ္းျပေျမပံု (၇) ခ်က္ကို ေထာက္ခံလွ်င္ တတိုင္းတျပည္လံုး တိတ္တိတ္ ေန၍၊ မေထာက္ခံလွ်င္ သံပံုးတီးပါဟု ေၾကညာသည္ဆိုပါစို႔။ အဲသည္ တိုင္းျပည္ႀကီး အသံတိတ္ေနမည္ဟု က်ေနာ္မထင္။ ဤအခ်က္ကို စစ္အစိုးရက မလုပ္လွ်င္ က်ေနာ္တို႔က လုပ္ရေပမည္။ ျမန္မာ့အသံမွ မလႊင့္လွ်င္ ဘီဘီစီမွ လႊင့္မည္၊ ဒီဗြီဘီမွ လႊင့္မည္၊ အာရ္အက္ဖ္ေအမွလႊင့္မည္၊ ဗြီအိုေအမွလႊင့္မည္။ လူထုသည္ ေန႔ဘက္တြင္ မတက္မေနရဟု အက်ပ္ကိုင္သည့္ ဆႏၵခံယူပြဲမ်ားသို႔ တက္၍၊ ညဘက္တြင္ သံပံုးတီးျခင္းျဖင့္ သူတို႔၏ ဆႏၵအမွန္ကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ေပသည္။ ဘာမွ်ေရးမထား သည့္၊ မည္သည့္သေကၤတမွ်မပါရွိသည့္ ဗလာစကၠဴမ်ား (ဥပမာ-အ၀ါေရာင္) ကို အပိုင္းငယ္ေလးမ်ားၿဖဲ၍ လမ္းမ်ား ေပၚတြင္ ျပန္႔က်ဲေနေစျခင္းျဖင့္လည္း ဆႏၵအမွန္ကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္သည္။ အျခားနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္လည္း ေဖာ္ထုတ္ ႏိုင္ေသးသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ
ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ထင္ျမင္ခ်က္မ်ား၊ တုန္႔ျပန္ခ်က္မ်ား၊ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ား၊ စိုးရိမ္ခ်က္မ်ား စသျဖင့္ အသီးသီးအသက ရွိၾကေပမည္။ ဆိုၾကပါစို႔။ ဒါဆိုရင္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ႀကီးကို ဘယ္နားသြားထားရမလဲ၊ ဒီေရြးေကာက္ပြဲက ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲလို လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈ ရွိပါ့မလား၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကေရာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မွာလား၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုလႊတ္ေပး၍ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခြင့္ ေပးမည္လား၊ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၌ လံုေလာက္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္အေရအတြက္ ရွိပါရဲ႕လား၊ အျခားအတုိက္အခံပါတီေတြကိုေရာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ ျပဳမွာ လား … စသည္ျဖင့္ လားေပါင္းမ်ားစြာ ရွိၾကမည့္သူမ်ားထဲ၌ က်ေနာ္လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုခ်င္သည္။
၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကာလက က်ေနာ္တို႔သည္ မြန္ျပည္နယ္၊ ေရးေဒသ စစ္မ်က္ႏွာဘက္ စည္း႐ံုးေရးစစ္ေၾကာင္း ထြက္ခဲ့ ၾကသည္။ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ေရြးေကာက္ပြဲ သတင္းမ်ားကို ေရဒီယိုမွ ၾကားေနရသည္။ NLD အသာရလာေနသည္ကို ႀကိတ္၍ ေပ်ာ္ေနသည္။ က်ေနာ္တို႔က ေက်းရြာမ်ား၌ လူထုေဟာေျပာပြဲမ်ား လွည့္လည္ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မဲေပးၾကရန္ တိုက္တြန္းျခင္းဟုေျပာလွ်င္ ပိုမွန္သည္။ ေက်းလက္ေတာသူေတာင္သား လယ္သမားမ်ားျဖစ္ၾကသျဖင့္ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အမည္ကို ပါးစပ္မွေျပာ၍ လက္မွ NLD ၏သေကၤတ “ခေမာက္”ကို ေထာင္ျပရသည္။ က်ေနာ္တို႔ ေခါင္း တြင္ ေဆာင္းထားသည့္ွ စစ္ဦးထုပ္ကိုခၽြတ္၍ ခေမာက္ေဆာင္းၿပီး တရားေဟာၾကရသည္။ က်ေနာ္တို႔က တတိုင္း တျပည္လံုး လူထုလက္ခုပ္သံျဖင့္ ေသာေသာညံေစရမည္ဟုေျပာသည္ကို မြန္တပ္မွဴးကလည္း အားက်မခံ ေဟာဒီ ေရးခြင္ တေၾကာမွာ အေျမာက္သံ၊ ဗံုးသံတို႔ျဖင့္ ေသာေသာညံေစရမည္ဟု ေျပာသည္။ ဤသို႔ပင္ ဆိုရၿခိမ့္မည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္မူ က်ေနာ္တို႔သည္ တပ္ေပါင္းစုျဖင့္ ေအာင္ပြဲခံေရးမူကို ကိုင္စြဲ၍ ခ်ီတက္ေနၾကသူမ်ား မဟုတ္ပါ၏ေလာ။
လူထုသည္ သူ႔တာ၀န္ သူေက်ပြန္ခဲ့သည္။ သူပါ၀င္ရမည့္အခန္း၌ အင္တိုက္အားတိုက္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ သို႔ျဖင့္ NLD အျပတ္ အသတ္ႏိုင္၍ “တစည” ခြက္ခြက္လန္ေအာင္ ႐ံႈးေတာ့သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုစဥ္က ေပ်ာ္ခဲ့ၾက၊ ေအာင္ပြဲခံခဲ့ၾကျခင္း မ်ားသည္ ေရပြက္ပမာ။ ေဆာင္းအိပ္မက္ႏွယ္ ပ်ယ္လြင့္ခဲ့ရသည္။ ခုဆိုလွ်င္ ဤအႏိုင္ႏွင့္ ဤအ႐ံႈးသည္ ႏွစ္ေပါင္း (၂၀) ၾကာခဲ့ၿပီ ျဖစ္ သည္။ မည္သူမွ် (တကယ္) မေပ်ာ္ၾကရ၊ မည္သူမွ် (တကယ္) ေအာင္ပြဲမခံၾကရ။ သို႔ဆိုလွ်င္ က်ေနာ္တို႔၏ ေအာင္ပြဲကို (အစစ္ အမွန္ ဟုတ္သည္ မွန္ေသာ္ျငား) မည္သို႔ေသာ ေအာင္ပြဲမ်ဳိးဟု ဆိုရပါမည္နည္း။
က်ေနာ္တို႔၏ေအာင္ပြဲကို “တဘက္က လံုးလံုးႏုိင္၍၊ တဘက္က လံုးလံုး႐ႈံးသည့္ေအာင္ပြဲ”မ်ဳိးဟု အဓိပၸာယ္ဖြင့္လွ်င္ ရမည္ထင္ သည္။ ဤရလဒ္ျဖင့္ အႏွစ္ (၂၀) ၾကာခဲ့သည္။ ယခုတခါ ရာဇ၀င္ဘီးသည္ တေက်ာ့ျပန္လည္လာသည္။ လူထုသည္ သမိုင္း ကိုဖန္တီးသူမ်ားျဖစ္သျဖင့္ ဤအႀကိမ္တြင္လည္း လူထုပင္လွ်င္ ေအာင္ပြဲရရွိေပလိမ့္ဦးမည္။
သို႔ေသာ္ ယခုတႀကိမ္ရရွိ္မည့္ေအာင္ပြဲသည္ ေရွးနည္းတူ “တဘက္က လံုးလံုးႏိုင္၍၊ တဘက္က လံုးလံုး႐ႈံးသည့္ ေအာင္ပြဲ” မ်ဳိးပင္ ျဖစ္လိမ့္ဦးမည္ေလာ (သို႔မဟုတ္) ျဖစ္သင့္ပါ၏ေလာ။ အကယ္၍ ျဖစ္ခဲ့လိမ့္ဦးမည္ဆုိလွ်င္ ……………။
အေျပာင္းအလဲကား အေျပာင္းအလဲလိုသူတို႔ထံ ဆိုက္ဆုိက္ၿမိဳက္ၿမိဳက္ႀကီး ဆိုက္ေရာက္လာခဲ့ေခ်ၿပီ။ ထူးျခားသည္မွာ ျပင္ဆင္ ခ်ိန္ (၂) ႏွစ္သာသာခန္႔ ရရွိသည့္အခ်က္ႏွင့္ အဖိုးတန္လွသည္မွာ အေျပာင္းအလဲ လိုလားသူတို႔ကိုယ္တိုင္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္စဥ္၌ ပါ၀င္ခြင့္ ရရွိၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံ၏အနာဂတ္ကို ႏိုင္ငံသားမ်ားက ျပဌာန္းခြင့္ရရွိၾကျခင္း။
စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ယံုၾကည္မႈ ပိုမိုတည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္း (သို႔) ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ ယံုၾကည္မႈပိုမိုထားရွိျခင္းျဖင့္ ေကာင္းသည့္အက်ဳိးရလဒ္မ်ား မုခ်ခံစားရရွိႏိုင္ေပသည္။ သံဃာႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား၊ လူထုႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား၊ အတိုက္အခံမ်ားႏွင့္စစ္တပ္အၾကား၊ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ စစ္တပ္အၾကား၊ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားႏွင့္ စစ္ အစိုးရအၾကား အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ နားလည္မႈမ်ား ယခင္ကထက္ ပိုမိုတည္ေဆာက္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။
လက္ရွိ ျမန္မာျပည္ႏုိင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အခန္းက႑ကို ဖယ္၍စဥ္းစားျခင္းႏွင့္ စစ္တပ္၏ အခန္း က႑ကို ဖယ္၍စဥ္းစားျခင္းသည္ ေရွာင္လႊဲအပ္သည့္ အစြန္းႏွစ္ဘက္ဟု ထင္မိသည္။ ထို႔အတူ အထူးအေရးပါသည့္ တိုင္းရင္း သားမ်ား၏ အခန္းက႑ကို ဖယ္၍စဥ္းစားလွ်င္မူကား အေျဖမွန္ႏွင့္ ေ၀းရ႐ံုမွ်မက မမွားသင့္သည့္ အမွားတခုပင္ က်ဴးလြန္ရာ ေရာက္ေပဦးေတာ့မည္။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အမ်ဳိးသားညီၫြတ္ေရးတို႔ႏွင့္ ေ၀းရေခ်ဦးေတာ့မည္။
ဤေနရာ၌ လူထုေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ လူထု၏ အခန္းက႑သည္ အထူးအခရာက်စြာျဖင့္ ေရွ႕တန္းေရာက္လာရေတာ့သည္။ လူထု ေခါင္းေဆာင္၏ဆႏၵႏွင့္ လူထု၏ဆႏၵတို႔ တထပ္တည္းက်မႈ၊ တသေဘာတည္းျဖစ္မႈ၊ ေရွ႕ေနာက္ဟန္ခ်က္ညီမႈတို႔ သည္ သမိုင္းအား ေၾကကြဲဖြယ္ ပံုေဖာ္ေလမည္လား (သို႔တည္းမဟုတ္) ၾကည္ႏူးဖြယ္ ပံုေဖာ္ေလမည္လား မေျပာတတ္။
လြန္ခဲ့သည့္ အႏွစ္ (၂၀)ကကဲ့သုိ႔ “တဘက္က လံုးလံုးႏုိင္၍၊ တဘက္က လံုးလံုး႐ံႈးသည့္” ရလဒ္မ်ဳိး မျဖစ္ေစ႐ံုမွ်မက၊ တိုင္း ျပည္အေျခအေနႏွင့္ကိုက္ညီ၍ သင့္တင့္မွ်တသည့္ ရလဒ္မ်ဳိးထြက္ေပၚလာေစရန္အတြက္ စစ္အစိုးရအေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ႀကိဳတင္ညိႇႏိႈင္းမႈမ်ား၊ သေဘာတူညီမႈမ်ား ျပဳလုပ္သင့္သကဲ့သို႔၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား လူထုႏွင့္ စကားေျပာခြင့္ေပးသင့္သည္။ ျပင္ပသို႔ထြက္၍ နယ္လွည့္စကားေျပာျခင္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လံုျခံဳေရး အတြက္ (ေလာေလာဆယ္၌) အခက္အခဲရွိမည္ဆိုလွ်င္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားမွတဆင့္ (ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း) လူထုႏွင့္ ပံုမွန္ စကားေျပာႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေပးသင့္သည္။ ထိုမွ လူထုၾကားလွည့္လည္ စကားေျပာခြင့္ ေပးသင့္သည္။
သို႔မွသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ တေလွ်ာက္လံုုးကိုင္စြဲလာခဲ့သည့္ “အာဃာတကင္းစင္ေရးႏွင့္ သင္ပုန္းေခ်ေရး” အယူအဆတို႔ကို လူထုအၾကားပ်ံ႕ႏွံ႔ေအာင္ ရွင္းလင္းတင္ျပႏိုင္မည္ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔ျပင္တ၀ မၾကာေသးမီက ေျပာင္းလဲ ကိုင္စြဲခဲ့သည့္ “ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး” အယူအဆအားလည္း လူထုမ်ားႏွင့္ အတိုက္အခံမ်ားကိုတင္မက တပ္မေတာ္ အတြင္းရွိ တပ္မွဴးတပ္သားမိသားစုမ်ားအၾကားတြင္ပါ အက်ယ္အျပန္႔သိရွိေစေရးအတြက္ ရွင္းလင္းတင္ျပႏိုင္ေပလိမ့္မည္။
“တဘက္က လံုးလံုးႏိုင္၍၊ တဘက္က လံုးလံုး႐ႈံးသည့္” ရလဒ္သည္ ျမန္မာျပည္ႏိုင္ငံေရးပဋိပကၡ၏ တခုတည္းေသာ အေျဖ ျဖစ္သည္ဆိုလွ်င္ ေနာင္အႏွစ္ (၂၀) ကို ပံုေဖာ္ၾကည့္ၾကေစခ်င္သည္။
ေအာင္ေမာ္ဦး
ေဖေဖာ္၀ါရီ၊ ၉၊ ၂၀၀၈။
Friday, February 29, 2008
အလွည့္က် မႏြဲ႔ၾကသူမ်ား
လူထု ဆႏၵခံယူပြဲႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲသစ္ အစီအစဥ္ ျပန္ျပင္ရန္ အႀကံျပဳ
လူထု ဆႏၵခံယူပြဲႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲသစ္ အစီအစဥ္ ျပန္ျပင္ရန္ နအဖ ကို ၀ါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမားႀကီးမ်ား အႀကံျပဳ
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၁
ဆံုဆည္းရာဘေလာ့ဂ္
လူထုဆႏၵခံယူပြဲႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲသစ္ ျပဳလုပ္မည့္ အစီအစဥ္တို႔ကို ျပန္လည္စဥ္းစားျပဳျပင္ရန္္ နအဖ စစ္အစိုးရကို ၀ါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမားႀကီးမ်ားက တိုက္တြန္းလိုက္သည္။
ထိုအစီအစဥ္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာ၏ တိုက္တြန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ လူထု၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈကာ စီစဥ္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲက်င္းပရန္ အခ်ိန္ (၂) လေက်ာ္သာ က်န္ရွိၿပီး လူထုလက္၀ယ္သို႔ ဖြဲ႕စည္းပံုမူၾကမ္း ေရာက္ဘဲ ျဖစ္ေနသည္မွာ အတင္းအက်ပ္ ေဆာင္ရြက္သလို ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊထံ ေပးပို႔သည့္ ၀ါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမား ႀကီးမ်ား၏ အႀကံျပဳစာ၌ ပါရွိသည္။
အဆိုပါစာ၌ ၀ါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမားႀကီး သခင္သိန္းေဖက “အတင္းအက်ပ္ အလ်င္စလို ေဆာင္ ရြက္ျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္ တိုင္းျပည္ႏွင့္ ျပည္သူလူထုအတြက္ အက်ဳိးမရွိ႐ံုမက အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသား ေသြးစည္း ညီၫြတ္ေရးလည္း မတည္ေဆာက္ႏိုင္၊ ၿငိမ္းခ်မ္း မႈႏွင့္ တည္ၿငိမ္မႈလည္း မရႏိုင္၊ ေတြ႕ႀကံဳရင္ဆိုင္ေနရေသာ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ အခက္အခဲ အက်ပ္အတည္းမ်ားကိုလည္း ေျဖရွင္းႏိုင္မည္ မဟုတ္ဘဲ ကမာၻ႕အလယ္တြင္ မ်က္ႏွာငယ္ေန ရမည့္ ႏိုင္ငံအျဖစ္သို႔ က်ေရာက္ႏိုင္သည့္ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ အေလးအနက္ထားစဥ္းစားကာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ပါရန္ ေမတၱာေစတနာျဖင့္ ပန္ၾကားအပ္ပါသည္” ဟု ေျပာၾကားသည္။
၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးျခင္းမရွိဘဲ ေရြးေကာက္ပြဲ အသစ္က်င္းပမည္ ဆိုျခင္းသည္ တုိင္းျပည္၏ သမိုင္းေၾကာင္း၌ အမည္းကြက္ႀကီး ထင္က်န္ ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ျပည္သူ႔သေဘာထားကို ပယ္ဖ်က္ရာေရာက္သျဖင့္ ျပန္စဥ္းစားျပဳျပင္ရန္ ၎တို႔က တိုက္တြန္းထားသည္။
နအဖအေနျဖင့္ စီစဥ္သည့္အတိုင္း ဆက္လုပ္မည္ဆိုပါက ဖြဲ႕စည္းပံုမူၾကမ္းကို အျမန္ျဖန္႔ခ်ိ၍ လူထုကို လံုေလာက္သည့္ အခ်ိန္ေပးၿပီး ေလ့လာခြင့္ေပးရန္၊ မဲေပးခြင့္ရွိသူမ်ားကိုေၾကညာေပးရန္၊ လွ်ိဳ႕၀ွက္စြာ မဲေပးႏိုင္ေရး စီစဥ္ေပးရန္၊ ဆႏၵမွန္ လြတ္လပ္စြာေပးႏိုင္ေရး မဲ႐ုံေစာင့္မ်ားက ကူညီရန္၊ ဆႏၵခံယူပြဲကို ကုလသမဂၢႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအား ေလ့လာခြင့္ေပးရန္လည္း အႀကံျပဳ ထားသည္။
ထို႔ျပင္ ကန္႔ကြက္မဲ ေပးသူကို ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ႏိုင္ေသာ ၅/၉၆ ဥပေဒကို ႐ုပ္သိမ္းေပးရန္ႏွင့္ မဲေပးႏိုင္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို လႊတ္ေပးရန္ ၀ါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမားႀကီးမ်ားက ေတာင္းဆိုသည္။ ။
နအဖ ဥပေဒမူၾကမ္းကို ဆန္႔က်င္သြားမည္ဟု အတိုက္အခံမ်ား သံဓိ႒ာန္ျပဳ
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁
ဆံုဆည္းရာဘေလာ့ဂ္
ခ်င္းမိုင္။ ။ စစ္အစိုးရက ဦးေဆာင္ ေရးဆြဲထားေသာ အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းကို ကန္႔ကြက္ ပယ္ခ်လိုက္ရန္ ျပည္တြင္း ျပည္ပရွိ အတိုက္အခံမ်ားက တညီတညြတ္တည္း ေျပာဆိုလိုက္ၾကသည္။
ေဖေဖာ္ဝါရီ ၉ ရက္ေန႔က နအဖ အတြင္းေရးမႉး (၁) ဗုိလ္ခ်ဳပ္ သီဟသူရ တင္ေအာင္ျမင့္ဦးက ေမလအတြင္း ဖြဲ႔စည္းပံုကို လူထုဆႏၵ ခံယူပြဲျဖင့္ အတည္ျပဳၿပီး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသြားမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ျပီးေနာက္ “ကန္႔ကြက္မဲ” မ်ား ပံုေအာေပးရန္ ျပင္ဆင္ေနၾကသည္။
“က်ေနာ္တို႔ သားစဥ္မ်ဳိးဆက္ ဘဝေတြ လွပဖို႔၊ က်ေနာ္တို႔ အဖိုး၊ အေဖ၊ အေမေတြ လက္ထက္က မေျပာင္းလဲခဲ့ၾကဘူး။ ဘဝေတြက ဆိုးသထက္ ဆိုးလာေနၿပီ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သားစဥ္မ်ဳိးဆက္ ဘဝေတြ ဆိုးသထက္ မဆိုးရဖို႔ အတြက္၊ အနာဂတ္ဘဝေတြ လွပဖို႔အတြက္ကုိ ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ႔ တဦးခ်င္းတေယာက္ခ်င္း တာဝန္ယူဖို႔ ဖိတ္ေခၚခ်င္တယ္။ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဆန္႔က်င္ရဲဖို႔၊ ျငင္းပယ္ရဲၾကဖို႔ပဲ လိုပါေတာ့တယ္” ဟု ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသား တဦးျဖစ္သူ ကုိစိုးထြန္းက မဇၩိမကုိ ေျပာသည္။
ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ (မူၾကမ္း) သည္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ခဲ့ေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လြတ္လပ္စြာ ပါဝင္ေရးဆြဲခြင့္ မရွိေသာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းတက် ေရးဆြဲထားျခင္း မဟုတ္သည့္အျပင္ ျပည္သူတရပ္လံုးကို ကိုယ္စားလည္း မျပဳေၾကာင္း ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ ယမန္ေန႔က ထုတ္ျပန္သည့္ ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။
အန္အယ္ဒီ ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ ဦးဉာဏ္ဝင္း ကလည္း နအဖ ေၾကညာခ်က္ကို ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း ေျပာဆိုလိုက္ျပီး “ဒီမုိကေရစီကို ရည္ရြယ္တယ္လို႔ သူတို႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ပါတယ္ေနာ္။ ဒီမုိကေရစီ က်င့္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လုပ္တာတခုမွ မရွိတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ဖို႔ ခက္ေနပါတယ္။” ဟု ေျပာသည္။
“ဘာျဖစ္လို႔ ေကာက္ခါငင္ကာ ေၾကညာလဲဆိုတာ သေဘာမေပါက္ဘူးဗ်။ ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္မယ္ဆိုရင္ အေျဖက ေထာက္ခံမယ္၊ ကန္႔ကြက္မယ္ အေျဖက ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ကန္႔ကြက္တဲ့ ဘက္က ျဖစ္ေနရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဘယ္လုပ္လို႔ ရမလဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲပါ တခါထဲ ေၾကညာတဲ့အတြက္ ေထာက္ခံမဲ ျဖစ္ေအာင္ တနည္းနည္းနဲ႔ အတင္းအက်ပ္ လုပ္မွာကို က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္ေနတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ အမ်ားစု ျပည္သူလူထုဟာေတာ့ မညံ့ပါဘူး” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
ျပည္ပအေျခစိုက္ လူ႔ေဘာင္သစ္ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီမွ သုေတသနႏွင့္ ေလ့လာေရး ဌာန၏ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၀ ေန႔ထုတ္ ေၾကညာခ်က္တြင္လည္း အတုအေယာင္ အမ်ဳိးသားညီလာခံ၏ ရလဒ္ျဖစ္ေသာ အေျခခံ ဥပေဒမူၾကမ္း ဆိုသည္မွာလည္း အတုအေယာင္သာ ျဖစ္သျဖင့္ တျပည္လံုး လူထု ဆႏၵျပပြဲမ်ားျဖင့္ ဆန္႔က်င္သြားရမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
ထို႔အျပင္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္၏ တိက်ရွင္းလင္းသည့္ သေဘာထား၊ ႏုိင္ငံတကာ၏ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈ စေသာ အေျခအေနမ်ားကို လိုအပ္သည္ဟုလည္း လူ႔ေဘာင္သစ္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီက ေတာင္းဆိုထားသည္။
ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံ အမ်ဳိးသား ညႊန္႔ေပါင္းအစိုးရကလည္း သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝုိင္း အေနႏွင့္ စစ္အစိုးရ၏ လူထုဆႏၵခံယူပြဲ အၾကံအစည္ကို ဆန္႔က်င္ၿပီး အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ရွမ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ အျခား တုိင္းရင္းသား အင္အားစုမ်ား အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ငန္းစဥ္တရပ္ ေပၚေပါက္လာေရးအတြက္ ဆက္လက္ တြန္းအားေပးၾကရန္ ေတာင္းဆိုထားသည္။
ျပည္တြင္း အေျခစိုက္ မ်ဳိးဆက္သစ္ လူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ံုးကလည္း အေျခခံ ဥပေဒမူၾကမ္းကို ျပည္သူ႔ဆႏၵ မပါဘဲ ဇြတ္အတင္း အတည္ျပဳရန္ ႀကိဳးပမ္းေနျခင္းသည္ ျပည္သူမ်ား ဆင္းရဲတြင္း၌ နစ္သထက္ နစ္လာေစရန္၊ အသိဉာဏ္မ်ား အေမွာင္ဖံုးေနေစရန္ႏွင့္ တိုင္းေရးျပည္ရာ အေပၚတြင္ စိတ္တုိင္းက် ခ်ယ္လွယ္ေစရန္ တဖက္သတ္ ေရးဆဲြျခင္းျဖစ္၍ ဆန္႔က်င္ၾကရန္ လိုအပ္သည္ဟု ယခုလ ၈ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္သည့္ ေၾကညာခ်က္က ဆိုသည္။
“ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ ကၽြန္ျဖစ္ခ်င္လား၊ သခင္ျဖစ္ခ်င္လား ဆိုတာ စဥ္းစားရမယ့္ အေျခအေန ေရာက္ေနပါၿပီ။ ကၽြန္ျဖစ္ခ်င္တယ္၊ အၿမဲတမ္း စစ္တပ္ကၽြန္အျဖစ္ ေနခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီအေျခခံဥပေဒကို လက္ခံၾက။ အကယ္၍ လူေတြက ကိုယ့္ဘဝကို ကိုယ္ဖန္တီးခ်င္တယ္၊ ကိုယ့္လြတ္လပ္မႈ ကိုယ္ရခ်င္တယ္ဆိုရင္ သခင္အျဖစ္ သခင္ဆိုတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဒီအေျခခံ ဥပေဒကို လက္မခံၾကပါနဲ႔လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္” ဟု မ်ဳိးဆက္သစ္ လူငယ္မ်ား အစည္းအ႐ံုးမွ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္က မဇၩိမကို ေျပာသည္။
ထို႔အျပင္ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ျပည္သူေရြးေကာက္ တင္ေျမာက္ထားေသာ လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစု ကိုယ္စားလွယ္မ်ား တန္းတူရည္တူ၊ တူညီစြာ ေရးဆဲြမည့္ သခင္အေျခခံဥပေဒ ေပၚေပါက္ေရးကိုသာ ေမွ်ာ္မွန္း ေဖာ္ေဆာင္ရမည္ဟု ေၾကညာခ်က္တြင္ ဆက္လက္ ေဖာ္ျပထားသည္။
လူထုတိုက္ပြဲသာ အခရာ
ေဇာ္မင္း (လူ႔ေဘာင္သစ္)
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆
မဇၥ်ိမ
စစ္တပ္က ညစ္လာတာ တသက္လံုးကပါ။ ဘယ္တံုးကမွ သူတို႔ေပးထားတဲ့ ကတိကို ေစာင့္ထိမ္းျခင္းမရိွတာ လူတုိင္း သိတဲ့ကိစၥမို႔ ထပ္ၿပီးေတာ့လည္း အက်ယ္ခ်ဲ့ မေျပာလိုပါ။
အခုေမလမွာ က်င္းပမဲ့ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ခံယူပြဲႀကီးဟာလည္း ညစ္ပြဲႀကီးျဖစ္မွာ အေသအခ်ာပါပဲ။ တရားမွ်တတဲ့ ဆႏၵခံယူပြဲႀကီး ျဖစ္ရပါေစ့မယ္လို႔ စစ္တပ္ကေန အခုအထိ တရားဝင္ ေျပာဆိုျခင္းလည္း မရိွေသးပါ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ဘယ္သူ႔ကိုမွ ေၾကာက္စရာမလိုပဲ ခ်ိမ္းေျခာက္မႈေတြ မပါပဲ လုပ္ေပးမယ္ဆိုရင္လည္း ျပည္သူေတြက ကန္႔ကြက္မဲ ေပးမွာ ေသခ်ာေနၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ စစ္တပ္လုပ္လိုတဲ့ သူတို႔ရဲ့ ညစ္နည္းတေထာင္ အေျခခံ ဥပေဒႀကီး ေရစံု ေမွ်ာသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒါကိုလည္း စစ္တပ္က သိေနေတာ့ အဲသလို မျဖစ္ေအာင္ သူတို႔ရဲ့ ဥပေဒအ ညစ္ထုပ္ႀကီးကို ကာကြယ္ ရေတာ့မွာပါပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ညစ္ပတ္လိမ့္မယ္လို႔ အတတ္ေျပာရဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာျပည္သား အားလံုးရဲ့ တာဝန္ကေတာ့ မၾကာခင္ ျပဳလုပ္ေတာ့မဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳမဲ့ ဆႏၵခံယူပြဲႀကီးကို တနည္းနည္းနဲ႔ေတာ့ ဆန္႔က်င္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္နဲ႔အားနဲ႔ ကိုယ့္ဖက္က မတုိက္ဖ်က္ႏုိင္လို႔ကေတာ့ အဲသည့္ အေျခခံ ဥပေဒႀကီးဟာ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အထိ မိမိတို႔ရဲ့ ေနာင္လာ ေနာက္သားမ်ားကို ဂုတ္ဂြစီးထားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
တခ်ဳိ႔ကလည္း ဟာ … သည္ဥစၥာႀကီးကို အခု မတုိက္ဖ်က္ႏုိင္လည္း ေနာင္အခြင့္သာရင္ ျပန္ျပင္ဖို႔အတြက္ တုိက္ယူ ၾကတာေပါ့လို႔ ေျပာေကာင္း ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားမွာတံုးကလည္း အလားတူ ျဖစ္ခဲ့တာပဲ။ ေနာက္ပုိင္း ျပည္သူေတြက ျပန္တုိက္ခဲ့ၾကလို႔ ေနာက္ဆံုး ျပည္သူေတြ လိုလားတဲ့အတုိင္း အေျခခံဥပေဒႀကီး ျပန္လည္ ျဖစ္တည္လာခဲ့တာပဲလို႔ ဆိုမဲ့သူေတြလည္း ရိွႏုိင္ပါတယ္။ မွန္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ျပန္တုိက္ဖို႔ ေပးဆပ္ခဲ့ရတဲ့ ႏွစ္ေတြကလည္း မနည္းလွဖူး ဆိုတာေတာ့ သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။
အခု ေရးဆြဲထားတဲ့ အေျခခံ ဥပေဒႀကီးထဲမွာ ပါတဲ့ ေရရွည္ စစ္တပ္လႊမ္းမိုးေရး အခ်က္မ်ားစြာထဲက တခ်က္ကို ပထမဆံုး ေကာက္ႏုတ္ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။
ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ တုိင္းျပည္ႀကီး ၿပိဳကြဲဖို႔ အႏၱရာယ္နဲ႔ ရင္ဆုိင္ရရင္ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေနကို ေၾကျငာႏုိင္တယ္လို႔ သူ႔ကို အခြင့္အာဏာ ေပးထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကျငာတယ္ ဆိုတာကေတာ့ စစ္အာဏာ သိမ္းတာကို ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်း စကားလံုးသံုးၿပီး ခြင့္ျပဳေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ကာ အဲသလို အာဏာ သိမ္းထားတ့ဲအခ်ိန္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေနကို ေၾကျငာထားတဲ့ ကာလအတြင္းမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ တရားစီရင္ေရးအာဏာ၊ ဥပေဒျပဳေရး အာဏာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာမ်ားကို တစိတ္တပုိင္း (သို႔မဟုတ္) တစံုလံုး စီမံ ကြပ္ကဲႏုိင္ေသးတယ္လို႔လည္း အခြင့္အေရး ထပ္ေပးထားေသးတယ္။ တုိင္းျပည္တျပည္မွာ အသက္ေသြးေၾကာ ျဖစ္တဲ့ အဲသည့္ မ႑ိဳင္ႀကီး သံုးခုစလံုး ကို စစ္တပ္က ႀကိဳက္သလို စီမံႏုိင္တယ္ ဆိုမွေတာ့ ဒါဟာ စစ္တပ္လူတန္းစား ေကာင္းစားဖို႔က လြဲလို႔ တျခား ရိွပါဦးမလား ဆိုတာ လူတုိင္း သေဘာေပါက္ပါတယ္။
အဲသည္မွာပဲ တခ်ဳိ႔က ဆိုလာပါတယ္။ ပါလီမန္ အတြင္းကေန တျဖည္းျဖည္း တုိက္ယူသြားမယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ အေျခခံ ဥပေဒထဲက အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္မ်ားကို ျပင္ဆင္မယ္ဆိုရင္ တည္ရိွေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလံုးကေန အဆိုတင္သြင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲသလို အဆိုတင္ဖို႔အတြက္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္မွာ ရိွတဲ့ အမတ္ဦးေရရဲ့ (၂ဝ%) ေက်ာ္ ကေန တင္သြင္းဖို႔ လိုပါတယ္။ (၂ဝ%) ကြက္တိပဲ ရိွတယ္ဆိုရင္ အထ မေျမာက္ႏုိင္ပါ။ (၂ဝ%) ေက်ာ္ကို ေက်ာ္ေနမွ တင္သြင္းဖို႔ သူတို႔ ဥပေဒအရ ကိုက္ညီမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲသည္မွာ ပထမဆံုး တစ္ေနႏုိင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔တံုး ဆိုေတာ့ ျဖစ္လာမဲ့ အမတ္တုိင္းဟာ ကိုယ့္ဖက္ပါမယ္လို႔ အတိအက် ေျပာဖို႔ ခက္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလံုးအတြင္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔ထားမဲ့ စစ္ဗုိလ္ေတြက (၂၅%) ရိွေနပါေသးတယ္။
ေကာင္းပါၿပီ အေျခခံ ဥပေဒႀကီးကို ျပင္ဖို႔ အဆိုတင္တာ (၂ဝ%) ေက်ာ္သြားလို႔ တင္ႏုိင္သြားၿပီလို႔ ဆိုႏုိင္ေပမဲ့ ဒါဟာ ျပင္ဖို႔ တင္ထားရံုသေဘာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္စလံုးရဲ့ (၇၅%) ေက်ာ္ အေရအတြက္ရိွေသာ အမတ္မ်ားက ေထာက္ခံမွ အဲသည့္ အေျခခံ ဥပေဒေတြထဲက ကိုယ္မႀကိဳက္တာကို ျပင္ဆင္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္ဗိုလ္ေတြခ်ည္းက ၂၅% ရိွေနေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ကိုယ့္ဖက္က (၇၅%) ေက်ာ္ ရႏုိင္ပါ့မလဲ။ သည္ၾကားထဲ ၾကံ့ဖြတ္ကေန အမတ္ျဖစ္လာတဲ့ လူေတြ၊ စားဖားလုိ လူစားမ်ဳိးေတြ၊ ကိုယ့္အက်ဳိးအတြက္ပဲ ၾကည့္တဲ့ အမတ္ေတြ၊ ႏွစ္ဖက္ လႊလုပ္ေနတဲ့ အမတ္ေတြ၊ စိတ္ေကာင္း ရိွေသာ္လည္း ေျခာက္လုိက္ရင္ ေၾကာက္သြားတဲ့ အမတ္ေတြ၊ ေငြေပး အဝယ္ ခံရတဲ့ အမတ္ေတြ၊ အဲသလိုမ်ဳိးေတြကလည္း သဘာဝတရားအရ ပါေနဦးမယ္။ ကိုယ့္ဖက္မွာ (၇၅%) ကြက္တိရဖို႔ေတာင္ မလြယ္ႏုိင္ပါဖူး။ ထားဦးေတာ့။
ဥပမာအားျဖင့္ ေခတ္ေတြ အေတာ္အတန္ ေျပာင္းလာလို႔ စစ္ဗိုလ္အမတ္ (၂၅%) ကလည္း ကိုယ့္ဖက္ပါလာၿပီး အရပ္သား အမတ္ေတြနဲ႔ အတူ ေပါင္းလိုက္ၾကလို႔ (၁ဝဝ%) ကိုယ့္ဖက္ကရၿပီ ဆိုပါစို႔။ အေျခခံ ဥပေဒႀကီးကို ျပင္ဆင္လို႔ရၿပီလို႔ ထင္ရင္မွားပါလိမ့္မယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲသည့္တထစ္ ေအာင္ျမင္ရံုနဲ႔ ျပင္လို႔မရပါ။ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ခံယူပြဲႀကီး ထပ္မံ က်င္းပၿပီး ျပည္သူ (၅ဝ%) ေက်ာ္က ေထာက္ခံမွသာ ျပင္လိုတဲ့ အခ်က္မ်ားကို ျပင္ႏုိင္ဆင္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြက တခ်ဳိ႔ အေရးအႀကီးဆံုး အခ်က္ေတြကို ျပင္ဆင္ခ်င္တယ္ ဆိုတာေတာင္မွ ကပ္တီးကပ္ဖဲ့ လုပ္ထားလို႔ ရပါေသးတယ္။
ဘာျဖစ္လို႔တံုးဆိုေတာ့ အေျခခံ ဥပေဒထဲမွာ ပါေနတဲ့ အခ်က္တခုက ဒီလို ဆိုထားပါတယ္။ တပ္မေတာ္၏ အဓိက တာဝန္သည္ ျပည္သူလူထုက တခဲနက္ေထာက္ခံ အတည္ျပဳထားေသာ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒႀကီးကို ကာကြယ္ရန္ ျဖစ္သည္တဲ့ဗ်ာ။ ျပည္သူက ေထာက္ခံလို႔ အတည္ျဖစ္ထားတဲ့ အေျခခံ ဥပေဒႀကီးကို လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္က အမတ္ေတြ သေဘာတူယံုနဲ႔ေတာ့ ကျမင္းေၾကာထၿပီး ျပင္ခ်င္လို႔ေတာ့ ဘယ္ရမလဲ။ ဆိုေတာ့ကာ သည္အေျခခံ ဥပေဒႀကီးကို ကာကြယ္ဖို႔ရယ္၊ အမတ္ေတြ ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ လုပ္ေနလို႔ မ်က္ေစ့ေနာက္ေနရာက တုိင္းျပည္ မတည္ၿငိမ္ေတာ့ဖူး ဆိုတာကို အေၾကာင္းျပၿပီး ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ႏုိင္ငံေတာ္ အေရးေပၚ အေျခအေနကို ေၾကျငာႏုိင္ခြင့္ ရိွတယ္ ဆိုတာကို အထက္မွာလည္း တင္ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ တရားမွ်တဲ့ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲ တခုလုပ္ေပးဖို႔အထိ စစ္တပ္က သေဘာမေနာ ေကာင္းလိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ မထင္ပါ။
ေနာက္မွ ေျဖးေျဖးျပင္ယူမယ္ ဆိုတဲ့သူမ်ားကို အၾကံေပးလိုတာကေတာ့ ေနာက္ထပ္ အနည္းဆံုး အႏွစ္ေလးဆယ္ေလာက္ေတာ့ အရိွန္ယူမွ ျပင္ဆင္ဖို႔ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။
ဒီလိုညစ္စုပ္ပဲ့တဲ့ အေျခခံ ဥပေဒႀကီးကို လာမဲ့ ေမလမွာ က်င္းပမဲ့ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ခံယူပြဲ မွာ အတည္ျဖစ္ မသြားေအာင္ ႏုိင္ငံသားတုိင္း ဝုိင္းဝန္း ေဆာင္ရြက္ရပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ့္ဖက္က အားေကာင္းေကာင္း နဲ႔ မဆန္႔က်င္ႏုိင္ပါက စစ္တပ္က သည္တခ်ီမွာလည္း အသာစီးရ သြားပါလိမ့္မယ္။
ျဖစ္ႏုိင္တာ မျဖစ္ႏုိင္တာကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အတတ္မေျပာလိုပါ။ သို႔ေသာ္ ညစ္မွာကို သိရဲ့သားနဲ႔ မဲရံုသြား ကန္႔ကြက္မဲ ထည့္မဲ့အစား၊ ဆႏၵခံယူပြဲ မတုိင္ခင္ ႏွစ္ရက္ေလာက္အလိုမွာ တျပည္လံုး ခ်ိန္ကုိက္၍ အံုႂကြႏုိင္ပါက ထို ညစ္ပြဲႀကီး သားေလွ်ာသြားမည္မွာ အေသအခ်ာပင္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ေစာေစာဆႏၵျပပါက ေစာေစာ ႏိွမ္နင္းလာမည္ကို သေဘာေပါက္သည့္အတြက္ ႏွစ္ရက္ေလာက္အလုိမွာ အံုႂကြျခင္းက အုပ္စိုးသူ စစ္အာဏာရွင္မ်ား၏ အစီအစဥ္မ်ား အားလံုးၿပိဳၾက သြားႏုိင္သည္ဟု တြက္ဆပါတယ္။
လူထုအံုႂကြ ဆႏၵျပတဲ့ နည္းနာမ်ား အတြက္ ေဆြးေႏြးလိုသူမ်ား ဝင္ေရာက္ ေဆြးေႏြးၾကဖို႔လည္း ဖိတ္ေခၚပါတယ္။ အားလံုးဝုိင္း စဥ္းစားရင္ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အခ်က္အလက္မ်ား ပိုမို ေတြ႔ရိွလာမယ္လို႔ ယူဆေၾကာင္းပါ။ လူထုတုိက္ပြဲ လူထုအံုႂကြ ဆႏၵျပတဲ့ နည္းနာက သည္တုိက္ပြဲအတြက္ ပိုအက်ဳိးရိွတယ္လို႔ က်ေနာ္အေနနဲ႔ ထင္ျမင္ယူဆပါတယ္။
ၿဗိတိသွ်ေတြ လက္ေအာက္က တႏွစ္အတြင္း လြတ္လပ္ေရး ရရမယ္ ဆိုတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ့ တုိက္ပြဲေခၚသံ ေနာက္ကြယ္မွာ လာသမွ်ရန္ အကုန္ခံခ်ဖို႔ လူ၊ စိတ္ဓာတ္၊ လက္နက္ ျပည္တြင္းမွာ အသင့္ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ေနာက္ဆံုး ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ တုိက္စရာမလိုပဲ အဂၤလိပ္မ်ားနဲ႔ စကားေျပာၿပီး လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲသည္တံုးက ႏုိင္ငံတကာ အေျခအေနကလည္း ကိုယ့္ဖက္ကို ပိုအားသာေစခဲ့တာလည္း တဖက္မွာ ရိွခဲ့ပါတယ္။
က်ေနာ္တို႔ကေန႔ အေျခအေနဟာ အဲသလို မဟုတ္တဲ့ အတြက္ လူထုတုိက္ပြဲကိုသာ ဆက္တုိက္ေခၚဖို႔ ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔သာ အဓိက လိုအပ္ပါတယ္။ မဲရံုသြား ကန္႔ကြက္မဲထည့္ ဆိုတဲ့အပုိင္းကို က်ေနာ္ ျမင္တာကေတာ့ သြယ္ဝုိက္ၿပီးေတာ့ သိုးမ်ားကို လည္စင္းေပးေအာင္ လုပ္တာမ်ဳိးနဲ႔ တူေနတယ္လို႔ ျမင္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္နည္းနာက ပိုေကာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အျငင္းအခုန္ လုပ္တာ မဟုတ္ပါ။ က်ေနာ့္ရဲ့ အျမင္ကို တင္ျပတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
လြတ္ေျမာက္ေရးတုိင္းဟာ တန္ဖိုးႀကီးႀကီး တခုမဟုတ္တခု ေပးခဲ့ရတာခ်ည္းပါပဲ။
နအဖ ဥပေဒနဲ႔ေရြးေကာက္ပြဲေပၚ သေဘာထားအျမင္မ်ား
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁
မဇၥ်ိမ
ခ်င္းမုိင္။ ။ စစ္အစိုးရက အေျခခံ ဥပေဒမူၾကမ္း ဆႏၵခံယူပဲြကို ေမလတြင္ ျပဳလုပ္မည္၊ ထိုမွ အေျခခံဥပေဒ အတည္ျဖစ္လာေသာအခါ ေရြးေကာက္ပဲြ တရပ္ကို ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပမည္ဟု ေၾကညာခဲ့ျခင္းအေပၚ သူတို႔၏ သေဘာထားအျမင္မ်ားကို တင္ျပလိုက္ပါသည္။
နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ မဲလိမ္ပါလိမ့္မည္
ေမလကုန္ရက္မ်ားအတြင္း ျပည္သူဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္ႏိုင္ေပမည္။ တရုတ္ျပည္တြင္ အိုလံပစ္ပြဲ လုပ္ေနေသာ အခ်ိန္မ်ားအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တည္ျငိမ္ေစလိုေသာ ဆႏၵရွိဟန္ တူေပသည္။ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ခံယူပြဲတြင္ “ကန္႔ကြက္မဲ” မရႏိုင္ဟု ယူဆထားဟန္ ရွိသည္။ ကန္႔ကြက္မဲမ်ားျဖင့္ ျပည္သူလူထုက ပယ္ခ်လိုက္လွ်င္ ရုဒ္မက္ ပ်က္သြားမွာ ျဖစ္ရင္ အစားထိုးမည့္ ေနာက္အစီအစဥ္ တခုမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးေရးကို ျပန္လည္ အသက္သြင္းမွာ ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆြးေႏြးပြဲ စထားဟန္ တူပါသည္။ ရုဒ္မက္ပ်က္သြားမွ အမ်ဳိးသား ရင္ၾကားေစ့ေရး ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းပြဲ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္စရာ ရွိပါသည္။ ျပည္သူလူထု အေနျဖင့္ ဆက္လက္ေစာင့္ရန္ (သို႔မဟုတ္) အေျခအေနကို လက္ခံရန္ မလြယ္ေတာ့မွန္း ဦးသန္းေရႊ သိရွိျပီး ျဖစ္သည္။ ယခု ဆႏၵခံယူပြဲသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အႀကီးမားဆံုးတခု ျဖစ္သည္ဟု တပ္မေတာ္ အစိုးရက ႀကိတ္၍ လက္ခံထားျပီး ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးစုံေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ လက္ခံေအာင္ ျပဳလုပ္မည္သာ ျဖစ္သည္။ မဲလိမ္ျခင္း၊ ကန္႔ကြက္မဲကို ေထာက္ခံမဲ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါသည္။
ေမာင္ေအာင္
ရန္ကုန္
-----------------------------------------------------
ဖဒိုမန္းရွာ (ေကအန္ယူ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး)
“ဒါဟာ ဒီမုိကေရစီကို ဦးတည္တာ မဟုတ္ဘူး၊ အာဏာရွင္စနစ္ ခုိင္ၿမဲေရးကို ဦးတည္ေနတာ”
“စက္တင္ဘာလ ေတာ္လွန္ေရးအၿပီးမွာ ႏိုင္ငံတကာက ဖိအားက ပိုမ်ားလာတယ္။ ျပည္တြင္းမွာလည္း သူ႔ကို သိပ္မခံမရပ္ ႏိုင္ေတာ့ဘူး ဆိုတဲ့အခ်က္က ထင္ရွားလာတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ အေျခခံၿပီးေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ့ ပါဝင္မႈ၊ အဲဒီအေပၚမွာ သူတို႔သြားေနတဲ့ Road Map ဟာ ႏုိင္ငံျခားကေန ဖိအားေတြ ျမင့္လာရင္၊ ဝင္လာရင္ အတားအဆီးျဖစ္မွာ စိုးတယ္။ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က သူတို႔ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ဒီကိစၥက ရွင္းတယ္။ ႏိုင္ငံတကာက ေနၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ့ Road Map ကို ဝင္ၿပီး ေႏွာင့္ယွက္တာကို သူတို႔ လက္မခံဘူး။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔က သူတို႔လမ္းေၾကာင္းကို သြားေတာ့မယ္လို႔ ေျပာလုိက္တာ ျဖစ္တယ္”
“ေရြးေကာက္ပြဲက လုပ္ခ်င္တုိင္း လုပ္လို႔ မရဘူးဗ်။ အရင္တုန္းက ၁/၉ဝ ထုတ္ထားတာ ရွိတယ္။ အဲဒါကို ဘယ္လို ကိုင္တြယ္မလဲဆိုတာ သူတို႔ကို ဝုိင္းေမးရမယ္။ အဲဒါကို အေကာင္အထည္ မေဖာ္ဘဲနဲ႔ သူဟာနဲ႔သူ ေနာက္ထပ္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္၊ ၂ဝ၂ဝ တို႔ လုပ္ခ်င္ရာ ေလွ်ာက္လုပ္ေနလို႔ မျဖစ္ဘူး ထင္တယ္”
“ေမလ ေရြးေကာက္ပြဲမွာတုန္းက သူတို႔ တြက္ေျခ မကိုက္ဘူး။ မကိုက္ေတာ့ ေမလ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကို ဖ်က္ဆီးဖို႔ National Convention နဲ႔ Road Map ကို စဥ္းစားတာ ျဖစ္တယ္။ အဲလို ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီတခ်ီမွာေတာ့ ႏိုင္လဲႏိုင္၊ ႐ႈံးလည္းႏုိင္ သူတို႔ လုပ္မွာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီကိစၥၢအေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားၿပီးေတာ့မွ ခုိင္မာတဲ့ တံု႔ျပန္မႈ၊ ျပတ္သားတဲ့ တံု႔ျပန္မႈေတြ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ဖို႔လိုတယ္”
-----------------------------------------------------
နန္းခ်န္ေတာင္း (Shan Women's Action Network)
“သိတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ျမန္မာျပည္သူေတြက နအဖ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ အၾကား သံုးပြင့္ဆိုင္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး ေတာင္းဆိုေနတာ။ ဒါေပမဲ့ ဒီေန႔ထက္တုိင္ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ အေရြးခံရတဲ့ ဦးခြန္ထြန္းဦးနဲ႔ တျခား ရွမ္းေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အဖမ္းခံထားရၿပီး ေဆးဝါး ကုသေပးဖို႔လည္း အျငင္းခံထားရတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို ဖမ္းထားၿပီး ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို လုပ္ႏုိင္မွာတဲ့လဲ”
“ျမန္မာျပည္သူေတြ လက္မခံသလို ႏုိင္ငံတကာကလည္း လက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူး။ စစ္တပ္လုပ္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသား ညီလာခံလို ဟာမ်ဳိးကို တရားဝင္မႈ မေပးလိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္”
-----------------------------------------------------
ဦးဉာဏ္ဝင္း (အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္၊ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ)
“ဒီမုိကေရစီကို ရည္ရြယ္တယ္လို႔ သူတို႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ပါတယ္ေနာ္။ ဒီမုိကေရစီ က်င့္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လုပ္တာတခုမွ မရွိတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ဖို႔ ခက္ေနပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ ေကာက္ခါငင္ကာ ေၾကညာလဲဆိုတာ သေဘာမေပါက္ဘူးဗ်။ ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္မယ္ဆိုရင္ အေျဖက ေထာက္ခံမယ္၊ ကန္႔ကြက္မယ္ အေျဖက ႏွစ္မ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ကန္႔ကြက္တဲ့ဘက္က ျဖစ္ေနရင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဘယ္လုပ္လို႔ မရဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲပါ တခါထဲ ေၾကညာတဲ့အတြက္ ေထာက္ခံမဲျဖစ္ေအာင္ တနည္းနည္းနဲ႔ အတင္းအက်ပ္ လုပ္မွာကို က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္ေနတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ အမ်ားစု ျပည္သူလူထုဟာေတာ့ မညံ့ပါဘူး”
-----------------------------------------------------
ကိုစိုးထြန္း (၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသား)
“က်ေနာ္တို႔ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ နအဖ အစိုးရဟာ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကိုေတာင္မွ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ေသးဘဲနဲ႔ သူတို႔ တဖက္သတ္ ေရးဆြဲထားတဲ့ အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းကို လုပ္မယ့္ ဆႏၵခံယူပြဲနဲ႔ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွာ က်ေနာ္တို႔ ပါသင့္ပါထိုက္တဲ့ လူေတြ၊ အႏိုင္ရ ၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ မွာ အႏိုင္ရခဲ့တဲ့ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အျခား ပါသင့္ပါထိုုက္တဲ့ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔က ကုိယ္စားလွယ္ေတြကို ပါဝင္ခြင့္မျပဳဘဲနဲ႔ တဖက္သတ္ ေရးဆြဲထားတဲ့ အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းကုိ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဒါေတြဟာ လံုးဝ လက္မခံႏိုင္ဘူး။ တဖက္သတ္ လုပ္ေဆာင္လို႔ မရဘူး။ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔က ဒီေန႔ ေၾကညာထားၿပီး ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ၈၈ ေက်ာင္းသားမ်ားအဖြဲ႔က ဒီလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ဳိးေတြကုိ လက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူး။ လူအားလံုး လက္ခံႏိုင္တဲ့၊ အမ်ားသေဘာတူ ပါဝင္ ေရးဆြဲထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြတုိင္းရဲ့ တဦးခ်င္းစီရဲ့ အခြင့္အေရးကို အာမခံႏိုင္တဲ့ အနာဂတ္မွာ အေရးႀကီးတဲ့ အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္း ေရးဆြဲရာမွာ အားလံုး ပါဝင္ဖို႔လိုတယ္။ အားလံုးပါဝင္ဖို႔ လိုတာကို တဖက္သတ္ ေရးဆြဲမႈနဲ႔ တဖက္သတ္ ျပ႒ာန္းတယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ လံုးဝ လက္မခံႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကုိ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္”
“လမ္းျပေျမပံု ၇ ရပ္အတိုင္း သြားမယ္လို႔ သူတို႔ ေျပာခဲ့တာရွိတယ္။ အဲဒီအတိုင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္တာ ျဖစ္တာေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ ရွိတဲ့ ျပည္သူလူထုရဲ့ ဆႏၵေတြ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အတြက္ကို အေလးအနက္ ေျပာေနတယ္။ ထပ္တလဲလဲ အႀကိမ္မ်ားစြာ ေျပာေနတယ္။ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး လုပ္ပါဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာ မိသားစုရွိတဲ့ ဆႏၵေတြကိုပါ ဆန္႔က်င္ပစ္ပယ္ရာ ေရာက္တဲ့သေဘာ၊ ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ေျပာလိုက္တဲ့ သေဘာလည္း ျဖစ္တယ္ေပါ့ဗ်ာ”
“လူထုကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလတုန္းက ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ သံဃာေတာ္ေတြ ေမတၱာပို႔ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္တဲ့ ပြဲမွာ သူတို႔ အၾကမ္းဖက္ၿပီးေတာ့ တကယ္ သတ္ျဖတ္တဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထုကေတာ့ အစိုးရအေပၚမွာ နာနာက်င္က်င္နဲ႔ အနိ႒ာ႐ုံေတြဟာ ရင္ထဲမွာ ဘယ္ေတာ့မွ ေမ့ေပ်ာက္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါနဲ႔ သူတို႔က ဒါကို လိုက္ၿပီးေတာ့ ၿခိမ္းေျခာက္မူေတြ လုပ္တယ္။ သူတို႔ ႀက့ံခိုင္ေရးေတြ၊ စြမ္းအားရွင္ေတြ၊ မီးသတ္ေတြ၊ သူတို႔ရဲ႔ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါေတြ အင္အားသံုးၿပီးေတာ့ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူလူထုက အဲဒီအခ်ိန္မွာ ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ႔ ရင္ဆိုင္ရဖို႔ပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ အမွန္တရားဘက္က ရပ္မလား၊ အဓမၼဘက္က ရပ္မလား။ က်ေနာ္တို႔ ေဆြမ်ဳိးတမ်ဳိးလံုးကုိ ကၽြန္ျပဳအုပ္ခ်ဳပ္ေတာ့မယ္ အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းတခုကို က်ေနာ္တို႔ လက္ခံမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ ကုိယ့္အခြင့္အေရးတခု ကုိယ့္ရဲ႔ လြတ္လပ္မႈ၊ ကိုယ့္ရဲ႔ဘဝ၊ ေရရွည္အနာဂတ္၊ ကိုယ့္ရဲ႔ သားစဥ္ေျမးဆက္ ဘဝေတြကို အာမခံႏိုင္တဲ့၊ ကိုယ့္လိုခ်င္တဲ့ စနစ္ေခတ္သစ္ တရပ္ကို ကိုယ္တိုင္ ဖန္တီးရမလား၊ အဲဒီအတြက္ကုိ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ေလာက္ က်ေနာ္တို႔ စြန္႔လြတ္ဖို႔ လိုတယ္။ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ အမွန္တရားဘက္က ရပ္တည္ခဲ့ၾကမလဲ။ ျငင္းပယ္ရဲၾကမလဲ ဆိုတဲ့ အေပၚမွာပဲ မူတည္ပါတယ္”
“ျပည္သူလူထုတရပ္လံုး အခုအခ်ိန္မွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်ိန္ကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသလို အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြေရာ၊ အန္အယ္ဒီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အပါအဝင္ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အားလံုးကလည္း အေလးအနက္ တိုက္တြန္းေနၾကတယ္။ ေသြးေျမက်မႈ အနည္းဆံုး၊ တိုင္းျပည္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာနဲ႔ အမ်ဳိးသား ေၾကျပဳန္းမႈ အနည္းဆံုး၊ အားလုံး စုေပါင္းအေျဖရွာဖို႔ လိုပါတယ္။ အခုလည္း အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေန ေျပာလိုက္တာကလည္း ေတြ႔ဆံုေဆြေႏြးေရးဟာ အေရးႀကီးပါတယ္။ တုိင္းျပည္ရဲ႔ ျပႆနာဟာ ျပည္ေထာင္စုႀကီး ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာ ဝၿဖိဳးေစဖို႔ ျပည္ေထာင္စုရဲ႔ ထာဝရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ေရရွည္ပညာေရးကုိ အာမခံခ်က္ ေပးႏိုင္ဖို႔အတြက္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္း အေျဖရွာဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ ေျပာခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒါကို နအဖ အစိုးရက မ်က္ကြယ္ျပဳၿပီးေတာ့ သြားေနတဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထုက အဆိုးဆံုး အတြက္ကုိ ရင္ဆိုင္ဖို႔ ျပင္ထားၾကရပါေတာ့မယ္။ အဲဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔ အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းအရ ဆိုရင္လည္း တပ္မေတာ္ကေန အစစအရာရာ တတိုင္းျပည္လံုး အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ သူ႔ရဲ႔ ဗ်ဴဟာ၊ သူ႔ရဲ႔ စစ္ကၽြန္ ဇာတ္သြင္းေရးဟာ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ သားစဥ္မ်ဳိးဆက္ ဘဝေတြ လွပဖို႔၊ က်ေနာ္တို႔ အဖိုး၊ အေဖ၊ အေမေတြ လက္ထက္က မေျပာင္းလဲခဲ့ၾကဘူး။ ဘဝေတြက ဆိုးသထက္ ဆိုးလာေနၿပီ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သားစဥ္မ်ဳိးဆက္ ဘဝေတြ ဆိုးသထက္ မဆိုးရဖို႔အတြက္၊ အနာဂတ္ဘဝေတြ လွပဖို႔အတြက္ကုိ ရဲရဲဝံ့ဝံ့နဲ႔ တဦးခ်င္းတေယာက္ခ်င္း တာဝန္ယူဖို႔ ဖိတ္ေခၚခ်င္တယ္။ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဆန္႔က်င္ရဲဖို႔၊ ျငင္းပယ္ရဲၾကဖို႔ပဲ လိုပါေတာ့တယ္”
ျပတ္ျပတ္သားသားကန္႔ကြက္ၾကပါစို႔
ေအာင္ဒင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၂
မဇၥ်ိမ
(က) နိဒါန္း
၁။ စစ္အစိုးရက ၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္ ေမလမွာ ပါတီစံု အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး တရပ္ကို က်င္းပေပးခ့ဲပါတယ္။ အဲဒီ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးကေန ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္တ့ဲ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၃၉၂ ေနရာ အႏိုင္ရရွိၿပီး အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ့ မဟာမိတ္မ်ား ျဖစ္ၾကတ့ဲ ရွမ္းအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အပါအဝင္ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားက လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၆၇ ေနရာ အႏိုင္ ရရွိခ့ဲပါတယ္။ စစ္တပ္က ေထာက္ခံ အားေပးတ့ဲ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီၫႊတ္ေရး ပါတီကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁ဝ ေနရာပဲ ေရြးခ်ယ္ ခံခ့ဲရပါတယ္။ ဒါဟာျဖင့္ ျပည္သူလူထု တရပ္လံုးက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ျပတ္ျပတ္သားသား ျငင္းပယ္ၿပီး အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားအား ႏိုင္ငံေတာ္ကို ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု အခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံခ်က္ေပးမယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္အျဖစ္ တည္ေဆာက္ ဦးေဆာင္သြားဖို႔ တာဝန္ အပ္ႏွင္းလိုက္တာပါပဲ ... ။
၂။ ဒါေပမဲ့လည္း “ေရြြးေကာက္ပဲြ အႏိုင္ရပါတီကုိ အာဏာလၿဲႊပီး စစ္တန္းလ်ားကို ျပန္ပ့ါမယ္္ ...” လုိ႔ ကတိေပးခဲ့တဲ့ စစ္အစုိးရဟာ သူ႔ကတိကုိ ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူက်င္းပေပးဖ႔ုိ ျငင္းဆန္၊ အႏုိင္ရပါတီကုိ အာဏာ လဲႊေျပာင္းေပးဖုိ႔ ျငင္းဆန္ခ့ဲတ့ဲအျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရပါတီနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားက စစ္အစိုးရနဲ႔ သံုးပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပၿပီး တိုင္းျပည္ ျပႆနာေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အေျဖရွာၾကဖို႔ ကမ္းလွမ္းတာကိုပါ ျငင္းပယ္ခ့ဲပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို တရားဝင္ျဖစ္ေအာင္ အသက္သြင္းမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ တရပ္ကိုလည္း ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲက ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ ဆႏၵမပါ၊ စစ္မွန္တ့ဲ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ ဆႏၵ မပါဘဲ၊ တဖက္သတ္ ေရးဆြဲခ့ဲၿပီး အဲဒီ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ေမလမွာ လူထုဆႏၵ ခံယူပြဲနဲ႔ အတည္ျပဳမယ္လို႔ ေႂကြးေၾကာ္ေနပါတယ္။
ဒါဟာျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ၿပီး အေၾကာက္တရားကင္းတ့ဲ ဒီမိုကေရစီ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္ခ်င္ၾကတ့ဲ ျပည္သူလူထု တရပ္လုံးကုိ စစ္အစုိးရက စိန္ေခၚလုိက္တာပါပဲ။ ဒါဟာျဖင့္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပဲြ ရလဒ္ကုိ တရားဝင္ ျငင္းပယ္လုိက္တာပါပဲ။ စစ္အစုိးရက သူ႔ရဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကုိ မတရားတဲ့ နည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ အတည္ ျပဳလုိက္ႏုိင္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ဟာ ပ်က္ျပယ္သြားခ့ဲပါၿပီ။ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ အခန္းက ၿပီးဆံုးသြားပါၿပီ။ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရပါတီ အဆင့္အတန္း ပ်က္ျပယ္သြားပါၿပီ။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒနဲ႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ေအာက္ကုိ တရားဝင္ ေရာက္ရိွသြားမွာပါ။ ... ။
(ခ) အမ်ဳိးသားညီလာခံႏွင့္ အေျခခံမူမ်ား
၁။ စစ္တပ္ရဲ့ ႏိုင္ငံေရး အာဏာစိုးမိုးမႈကို တရားဝင္ေစဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္တ့ဲ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို စစ္အစိုးရက ႏွစ္ေပါင္း ၁၄ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာေအာင္ အခ်ိန္ယူၿပီး စစ္တပ္က လက္ေရြးစင္ ေရြးခ်ယ္ထားတ့ဲ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႔ ေရးဆြဲခ့ဲတာပါ။ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အခ်ိဳ႔၊ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားတ့ဲ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ကိုယ္စားလွယ္အခ်ိဳ႔ ပါဝင္ၾကေပမယ့္ သူတို႔ဟာလည္း စစ္တပ္ရဲ့ ဖိအားေပး အက်ပ္ကိုင္မႈေတြအေပၚ မလြန္ဆန္ႏိုင္ခ့ဲၾကပါဘူး။
၂။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံက ခ်မွတ္လိုက္တ့ဲ အေျခခံမူေတြကို ထည့္သြင္း ေရးဆြဲထားတ့ဲ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံခ်က္ ေပးမထားသလို တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား ေတာင္းဆိုေနၾကတ့ဲ ဖယ္ဒရယ္မူ အပါအဝင္ လူမ်ဳိးစု အခြင့္အေရးမ်ားကုိလည္း ျငင္းပယ္ထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အထင္ရွားဆုံးကေတာ့ ဒီဖဲြ႔စညး္ပုံအရ စစ္တပ္ဟာ သီးျခား အခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားတရပ္အျဖစ္ တရားဝင္ တည္ရိွလာမွာ ျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ႏုိင္ငံရဲ့ အျမင့္ဆုံး အာဏာရွိပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္လာမွာပါ။ တပ္မေတာ္ တခုလံုးကေတာ့ ဥပေဒရဲ့ အထက္မွာ တည္ရွိၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ အာဏာသံုးရပ္ (-ျဖစ္တ့ဲ) အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာ၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာ၊ ဥပေဒျပဳ အာဏာေတြကို ထင္သလို ခ်ယ္လွယ္ခြင့္ ရမွာပါ။
ျပည္သူလူထု တရပ္လံုးကေတာ့ ဒုတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားေတြ အျဖစ္နဲ႔ စစ္တပ္ကို အလုပ္အေကၽြး ျပဳရေတာ့မွာပါ။ အမ်ားနားလည္ေအာင္ အေသးစိတ္ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။
(ဂ) ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အသစ္တြင္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သို႔ အပ္ႏွင္းထားေသာ အာဏာမ်ား
၁။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးအရာ အားလံုးကို လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ စစ္တပ္အင္အား တိုးခ်ဲ႔မႈ၊ ရာထူး အေျပာင္းအလဲ၊ စစ္တပ္ေနရာ ခ်ထားမႈ၊ စစ္တပ္အတြက္ ႏွစ္စဥ္ ကုန္က်စရိတ္၊ စစ္လက္နက္ ဝယ္ယူမႈ၊ စစ္တပ္ပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား စသျဖင့္ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးကိစၥ အားလံုးကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ ရွိရမယ္လို႔ အာဏာ အပ္ႏွင္းထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ့ ဝန္ထမ္း အဖြဲ႔အစည္း တခုသာ ျဖစ္ရမယ့္ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာလည္း မရွိ၊ လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ဥပေဒျပဳမႈ ေအာက္မွာလည္း မရွိ၊ စစ္တပ္တြင္း ျဖစ္ေပၚတ့ဲ အမႈအခင္းမ်ား၊ တပ္မေတာ္သား ရာဇဝတ္မႈ က်ဳးလြန္သူမ်ားကို ေထာင္စစ္ခံု႐ံုးနဲ႔ တရားစီရင္မွာ ျဖစ္တ့ဲအတြက္ေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ တရားစီရင္ေရး စနစ္ရဲ့ ေအာက္မွာလည္း မရွိဘဲ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ သံုးရပ္စလံုးရဲ့ အထက္မွာ တည္ရွိေနပါေတာ့တယ္။
၂။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး စတ့ဲ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာ သံုးရပ္စလံုးရဲ့ ေအာက္မွာ မရွိေပမဲ့ အဲဒီအခ်ဳပ္အျခာအာဏာ သံုးရပ္စလံုးကို စိတ္တိုင္းက် ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ခြင့္လည္း ေပးထားပါတယ္။ ေအာက္မွာ အေသးစိတ္ ရွင္းျပပါ့မယ္။
၃။ တကယ္လုိ႔ တုိင္းျပည္မွာ အေရးေပၚ အေျခအေန ေပၚေပါက္လာခဲ့ရင္ တုိင္းျပည္ တခုလုံးကုိ၎၊ တစိတ္တေဒသကုိ၎၊ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာၿပီး တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာ သံုးရပ္ကို ကိုင္တြယ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရွိတယ္လို႔လည္း အာဏာ အပ္ႏွင္းထားပါတယ္။ အေရးေပၚ အေျခအေန ဆိုတာကလည္း ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးစားတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုတစုက ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တိုင္းျပည္ၿပိဳကြဲမယ့္ အႏၱရာယ္ကို ကာကြယ္ဖို႔ဆိုတ့ဲ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ အာဏာသုံးရပ္ကုိ ကုိင္တြယ္အုပ္ခ်ဳပ္ဖုိ႔ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳထားတာပါပဲ။ ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း ေျပာရရင္ စစ္တပ္ကို ႀကိဳက္တ့ဲအခ်ိန္မွာ ႀကိဳက္သလို အာဏာသိမ္းခြင့္ တရားဝင္ ေပးထားတာပါပဲ။
၄။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီလို စိတ္တိုင္းက် အာဏာသိမ္းထားတ့ဲ အခ်ိန္ ျဖစ္ေပၚခ့ဲတ့ဲ ျပစ္မႈမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ သူက တာဝန္ေပးအပ္ထားတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကို မည္သည့္နည္းနဲ႔မွ် အေရးယူပိုင္ခြင့္ မရွိလို႔လည္း အကာအကြယ္ ေပးထားျပန္ပါတယ္။
(ဃ) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ ဥပေဒျပဳ အာဏာတြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္
၁။ ဒီဖဲြ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအရ ႏုိင္ငံေတာ္မွာ ဗဟုိအဆင့္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၊ လႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္ရိွၿပီး၊ အဲဒီလႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္ေပါင္းကုိ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိ ၿမ့ဳိနယ္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႔ ဖဲြ႔စည္းမွာ ျဖစ္ၿပီး ကုိယ္စားလွယ္ ၄၄ဝ ပါဝင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ ၃၃ဝ ကုိသာ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိၿပီး၊ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္တ့ဲ တပ္မေတာ္အရာရွိ ၁၁ဝ က ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္စရာမလိုဘဲ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ျဖစ္လာၾကမွာပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။
၂။ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ဆိုတာက ျပည္နယ္နဲ႔ေဒသႀကီး ၁၄ ခုက တခုကို ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆ ေယာက္စီနဲ႔ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ ၂၂၄ ေယာက္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ျပည္နယ္နဲ႔ ေဒသတခုကို ၁၂ ေယာက္ႏႈန္းနဲ႔ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၈ ေယာက္ကို လူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ခြင့္ရၿပီး၊ ျပည္နယ္နဲ႔ ေဒသတခုကို ၄ ေယာက္ႏႈန္းနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ ၅၆ ေယာက္ကိုေတာ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကို ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ထိမ္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။
၃။ တကယ္လို႔ ႏိုင္ငံဝန္ထမ္းမ်ားဟာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ့ လက္ရွိ အလုပ္အကိုင္က အနားယူရပါမယ္။ သူတို႔ကို ႏိုင္ငံေတာ္က ေပးအပ္ထားတ့ဲ ေနအိမ္၊ ကား စတာေတြကိုလည္း စြန္႔လႊတ္ရပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္လာမယ့္ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကေတာ့ သူတို႔ရဲ့ စစ္ဖက္ရာထူးမ်ားက ႏႈတ္ထြက္စရာ မလိုျပန္ဘူး။
၄။ တကယ္ေတာ့ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ ဥပေဒျပဳေရးအတြက္ အျမင့္မားဆံုး အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လႊတ္ေတာ္ဟာ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးအရာေတြကို ဥပေဒျပ႒ာန္းခြင့္ မရွိပါဘူး။ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးကိစၥေတြနဲ႔ စစ္တပ္ရဲ့ ႏွစ္စဥ္ ဘတ္ဂ်က္ေတြကုိ တပ္မေတာ္အရာရွိ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သီးျခား ေဆြးေႏြးၾကမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ အဲဒီ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ တင္ျပခ်က္ေတြကိုသာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္၊ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္မ်ားက အတည္ျပဳေပးရမွာပါ။ အဲဒီလိုနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ဟာ စစ္တပ္ရဲ့ အလုိရွိရာကို အတည္ျပဳေပးရတဲ့ ရာဘာတံဆိပ္တံုး အဆင့္ကို ေရာက္ရွိသြားမွာပါ။
၅။ ျပည္နယ္နဲ႔ေဒသေတြမွာေတာ့ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသလႊတ္ေတာ္ တရပ္သာ ရွိမွာပါ။ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသတြင္းမွာရွိတ့ဲ ၿမ့ဳိနယ္မ်ားက ကိုယ္စားလွယ္ ၂ ေယာက္စီ၊ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသတြင္းမွာရွိတ့ဲ ျပည္နယ္အဆင့္ မရေသးတ့ဲ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားက ကိုယ္စားလွယ္ ၁ ေယာက္စီနဲ႔ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးတ့ဲ၊ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ အေရအတြက္ရဲ့ ေလးပံုတပံုရွိတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားႏွင့္ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသ လႊတ္ေတာ္ကို ဖြဲ႔စည္းရမွာပါ။ ဒီလိုနဲ႔ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲဝင္စရာ မလိုဘဲ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသလႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ထိမ္းခ်ဳပ္ထားမွာပါ။
၆။ ျပည္နယ္၊ ေဒသလႊတ္ေတာ္ေတြမွာလည္း ေဒသလံုျခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သက္တ့ဲ အေရးကိစၥေတြ၊ နယ္စပ္ေဒသမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္တ့ဲ ကိစၥေတြကို တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သာလွ်င္ သီးျခား ေဆြးေႏြးခြင့္ရွိၿပီး၊ ၎ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ တင္ျပခ်က္ကိုသာ ျပည္နယ္၊ ေဒသလႊတ္ေတာ္က အတည္ ျပဳေပးရမွာပါ။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ ျပည္နယ္၊ ေဒသလႊတ္ေတာ္ဟာ စစ္တပ္ အလိုဆႏၵကို အတည္ျပဳေပးရတ့ဲ ရာဘာတံဆိပ္တံုး အဆင့္ကို ေရာက္ရွိသြားမွာပါ။
(င) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာတြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္
၁။ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတနဲ႔ ဒု-သမတ ႏွစ္ေယာက္ ရွိပါလိမ့္မယ္။ လႊတ္ေတာ္အုပ္စု သုံးစုက သမတေလာင္း တေယာက္စီ အမည္စာရင္း တင္သြင္းၿပီး လႊတ္ေတာ္တခုလံုး (ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္) က မဲေပး ေရြးခ်ယ္ၾကရမွာပါ။ မဲအမ်ားဆံုးရသူက သမတ ျဖစ္ၿပီး၊ က်န္ ႏွစ္ေယာက္က ဒု-သမတမ်ား ျဖစ္လာမွာပါ။
၂။ လႊတ္ေတာ္အုပ္စု ၃ စုကို ဒီလို ခြဲထားပါတယ္။
(က) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ၃၃ဝ ဦး၊
(ခ) အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္မွာ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ၁၆၈ ဦး၊
(ဂ) အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္ေပါင္းမွ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား (၁၁ဝ + ၅၆) = ၁၆၆ ဦး၊
၃။ သမတနဲ႔ ဒု-သမတ ျဖစ္ဖို႔အတြက္ သတ္မွတ္ထားတ့ဲ အရည္အခ်င္း အခ်ိဳ႔က ဒီလိုပါ
(က) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ရန္မလို။
(ခ) ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ ရင္းႏွီးကၽြမ္းက်င္သူ ျဖစ္ရမည္။
(ဂ) အနည္းဆံုး အသက္ ၄၅ ႏွစ္ ရွိရမည္။ ႏိုင္ငံအတြင္း အနည္းဆံုး အႏွစ္ ၂ဝ တဆက္တည္း ေနထိုင္သူ ျဖစ္ရမည္။
၄။ ဒီေရြးခ်ယ္ပုံအရ စစ္တပ္က အဆုိျပဳတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ တေယာက္ဟာ သမတေလာင္း ျဖစ္လာမွာပါ။ စစ္ေရးဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ျဖစ္ရမည္ဆိုတ့ဲ ကန္႔သတ္ခ်က္အရ အျခားအုပ္စု ၂ စုက တင္သြင္းတ့ဲ သမတေလာင္းဟာလည္း တပ္မေတာ္ အရာရွိေဟာင္းေတြ ျဖစ္ဖို႔ အလားအလာ အမ်ားႀကီး ရွိေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီသံုးေယာက္ထဲက တေယာက္ကို သမတ အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ၾကတ့ဲအခါ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္က သမတ ျဖစ္လာဖို႔၊ အနိမ့္ဆံုး ဒု-သမတ ျဖစ္လာမွာပါ။ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္က (၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း) ပါဝင္တာမို႔ တပ္မေတာ္က ေထာက္ခံတ့ဲသူသာ သမတ ျဖစ္လာမွာကေတာ့ အေသအခ်ာပါပဲ။
၅။ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (သို႔) တပ္မေတာ္က ေထာက္ခံတ့ဲသူသာ သမတျဖစ္လာမွာ ဆိုေပမယ့္ အဲ့ဒီ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတဟာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ေပၚမွာ ၾသဇာ သက္ေရာက္မႈ မရွိပါဘူး။ တပ္မေတာ္အေပၚမွာ ၾသဇာ သက္ေရာက္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ေျပာင္းျပန္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကသာ ႏိုင္ငံေတာ္သမတ အေပၚမွာ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ရွိပါတယ္။
၆။ ႏို္င္ငံေတာ္ သမတဟာ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔ရာမွာ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသေရးရာ ဝန္ႀကီး စတ့ဲ အေရးႀကီးတ့ဲ ဝန္ႀကီးေနရာ သံုးေနရာကို သူ႔ဘာသာ ခန္႔ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကိုသာ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။ အလားတူပဲ ဒုတိယ ဝနႀ္ကီးမ်ားကုိ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးရာမွာ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရး၊ နယ္စပ္ေဒသေရးရာ ဒုတိယ ဝန္ႀကီးမ်ားကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကိုသာ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။ ဒါကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတဟာ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈေအာက္မွာ ရွိေနတယ္ဆိုတာ အထင္အရွားပါပဲ။
၇။ ဝန္ႀကီး (သို႔) ဒုဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးခံရသူဟာ ႏိုင္ငံဝန္ထမ္း တေယာက္ျဖစ္ရင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနက အၿငိမ္းစားယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ပါတီဝင္တေယာက္ ျဖစ္ရင္လည္း သက္ဆိုင္ရာ ပါတီကေန ဝန္ႀကီးသက္တမ္းတေလွ်ာက္ အနားယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္မယ့္ တပ္မေတာ္အရာရွိ ဝန္ႀကီးမ်ားကေတာ့ စစ္ဘက္တာဝန္ကေန အၿငိမ္းစားယူစရာ မလိုပါဘူး။ ခၽြင္းခ်က္ ေပးထားပါတယ္။
၈။ အလားတူပါပဲ၊ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဟာ သူရဲ့ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသအစိုးရ အဖြဲ႔မွာ လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသအေရး ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကိုသာ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။
၉။ အလားတူပါပဲ၊ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းနဲ႔ဇံုေတြမွာလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က သက္ဆိုင္ရာ ဦးစီးအဖြဲ႔ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ခန္႔အပ္မွာျဖစ္ၿပီး ေဒသလံုျခံဳေရးရာ အႀကီးအကဲကိုလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကပဲ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။
၁ဝ။ ဒီလိုနဲ႔ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတထက္ အာဏာပိုႀကီးၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ ဗဟိုအဆင့္၊ ျပည္နယ္၊ ေဒသအဆင့္နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းမ်ား၊ ဇံုမ်ားအဆင့္အထိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကို လႊမ္းမိုး ဆုပ္ကိုင္ထားမွာပါ။
(စ) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ တပ္မေတာ္၏ တရားစီရင္ေရး အာဏာတြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္
၁။ ႏိုင္ငံေတာ္မွာ တရားစီရင္ေရးအာဏာဟာ အျမင့္မားဆံုး အာဏာသံုးရပ္ထဲက တခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံေတာ္ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူမ်ားေပၚသာ သက္ေရာက္ၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားျဖစ္တ့ဲ တပ္မေတာ္အေပၚမွာ သက္ေရာက္ျခင္း မရွိပါဘူး။
၂။ ဒီဖဲြ႔စည္းပံုအရ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ တပ္မေတာ္ေရးရာ ကိစၥအဝဝကို လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခဲြခြင့္ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ အေရးကိစၥေတြမွာ တရားစီရင္ေရး ကိစၥလည္း ပါပါတယ္။ တပ္မေတာ္သား တေယာက္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အမႈအခင္းေတြကုိ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္မယ့္ စစ္ခံု႐ံုးကသာ ကိုင္တြယ္မွာ ျဖစ္ၿပီး အရပ္ဖက္ တရား႐ံုးမ်ားက စီရင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒီနည္းနဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ ဥပေဒရဲ့ အထက္မွာ ေရာက္ရွိေနပါေတာ့တယ္။
၃။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ႏိုင္ငံေတာ္သမတက ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးရတာပါ။ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတဟာ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ႏုိင္သလို ျဖဳတ္ခ်ပိုင္ခြင့္လည္း ရွိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာနဲ႔ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ တန္းတူျဖစ္ၿပီး တခုနဲ႔တခု အျပန္အလွန္ ထိန္းညႇိေပးရမွာ၊ တရားစီရင္ေရးဟာ လြတ္လပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရး ျဖစ္ရမွာက ဒီမိုကေရစီရဲ့ အႏွစ္သာရပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတဟာ တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ခြင့္ ရွိသလို ျဖဳတ္ခ်ခြင့္လည္း ရွိတ့ဲအတြက္ေၾကာင့္ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာရ့ဲ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ တပ္မေတာ္ရဲ့ အေရးကိစၥေတြကိုလည္း ကိုင္တြယ္ခြင့္ မရွိတ့ဲအျပင္ သမတကိုယ္တိုင္က ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ ၾသဇာေအာက္မွာ ရွိေနတ့ဲအတြက္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ တရားစီရင္ေရးမွာလည္း စိတ္တိုင္းက် စြက္ဖက္ခြင့္ ရေနပါတယ္။
(ဆ) တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားအေပၚ ဖိႏွိပ္ကန္႔သတ္မႈ
၁။ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ေဒသႀကီး ၇ ခုနဲ႔ ျပည္နယ္ ၇ ခုအျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းထားတာကိုက တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား အားလံုး တန္းတူညီမွ်ေရးကို ျငင္းပယ္လိုက္တာပါ။
၂။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုမွာ တိုင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ ျပည္နယ္ ၇ ခု (ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ကယား၊ ခ်င္း)၊ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္း ၁ ခု၊ (ဝ)နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရဇံု ၅ ခု (နာဂ၊ ဓႏု၊ ပအို႔ဝ္၊ ပေလာင္၊ ကိုးကန္႔) ခဲြျခား ေပးထားပါတယ္။
၃။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ျပည္နယ္အားလံုးမွာ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား ဖြဲ႔စည္းထားရွိၿပီး ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုက ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္တ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိေတြ ျဖစ္မွာပါ။ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ့ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ဟာ ဒီမွာတင္ ပ်က္ျပယ္သြားပါၿပီ။ ျပည္နယ္ေတြရဲ့ အေရးကိစၥကို တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက ဝင္ေရာက္ ခ်ယ္လွယ္ေနၾကမွာပါ။
၄။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုမွာပဲ ျပည္နယ္ရဲ့ အႀကီးအကဲျဖစ္တ့ဲ ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက တိုက္႐ိုက္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတကသာ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲမွ သူစိတ္တိုင္းက်သူ တေယာက္ကို ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။ တုိင္းရင္းသားေတြအဖို႔ ကုိယ့္ေခါင္းေဆာင္ကိုေတာင္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ မရဘဲဲ ျပည္မက ေရြးခ်ယ္ တာဝန္ေပးသူကိုသာ လက္ခံၾကရမွာပါ။
၅။ ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကလည္း ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ကို သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ မရွိပါဘူး။ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ျဖစ္သင့္သူေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး ႏို္င္ငံေတာ္ သမတထံ တင္ျပၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ သမတက သေဘာတူညီမွ ခန္႔အပ္ခြင့္ ရွိတာပါ။ အဲဒီျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔မွာလည္း လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသ အေရးကိစၥေတြအတြက္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးအပ္တ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိေတြကိုပဲ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။
၆။ ျပည္နယ္ေတြဟာ တရားသူႀကီးေတြကိုလည္း ေဒသခံ တုိင္းရင္းသားမ်ား ဆႏၵနဲ႔ ခန္႔အပ္လို႔ မရျပန္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတကသာ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး ျပည္နယ္ တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျပည္နယ္မ်ားရဲ့ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ ကိုင္တြယ္မႈ ေအာက္မွာပဲ ရွိပါတယ္။
၇။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့သလို ျပည္နယ္ေတြမွာ လႊတ္ေတာ္ေရးရာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရာေတြမွာလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန႔္အပ္ထားတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ေနမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္နယ္ တရားသူႀကီးမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမတက တိုက္႐ိုက္ ခန္႔အပ္မွာ ျဖစ္တ့ဲအတြက္ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုမ်ား ေတာင္းဆိုေနတ့ဲ တန္းတူညီမွ်ေရးနဲ႔ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္ ရေရးမ်ားနဲ႔ အေဝးႀကီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။
၈။ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းနဲ႔ဇံုမ်ားမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္အစား ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းမွာ ျဖစ္ၿပီး ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ားက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဥပေဒျပဳ အာဏာကုိ ကုိင္တြယ္ၾကမွာပါ။ ထံုးစံအတိုင္း ဦးစီးအဖဲြ႔ဝင္ ေလးပံုတပံုဟာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္တဲ့ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားျဖစ္ၿပီး လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသ ေရးရာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ၾကမွာပါ။ အဲဒီ ဦးစီးအဖဲြ႔မ်ားရဲ့ ဥကၠ႒မ်ားကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္ သမတက တိုက္႐ိုက္ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။
၉။ ေနာက္အေရးႀကီးတ့ဲ တခ်က္ကေတာ့ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနရဲ့ အခန္းက႑ပါ။ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနဟာ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ လက္ေအာက္က ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနရဲ့ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ၿပီး ဗဟိုကေန ျပည္နယ္၊ ေဒသ၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းနဲ႔ ဇံုမ်ား၊ ၿမ့ဳိနယ္မ်ားအထိ အဆင့္ဆင့္ တည္ရွိမွာပါ။ ၿပီးေတာ့ ေဒသဆုိင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနရဲ့ ျပည္နယ္နဲ႔ ေဒသ အႀကီးအကဲဟာ ျပည္နယ္၊ ေဒသအစိုးရ အဖြဲ႔ရဲ့ အတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္ၿပီး သူ႔ရဲ့အဖဲြ႔က ျပည္နယ္၊ ေဒသအစိုးရရဲ့ ႐ံုးအဖဲြ႔ ျဖစ္လာမွာပါ။ အလားတူပင္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တုိင္းနဲ႔ ဇံုမ်ားက အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာန အႀကီးအကဲက အဲဒီ တိုင္းနဲ႔ဇံုမ်ား ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ားရဲ့ အတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္ၿပီး သူ႔႐ံုးအဖြဲ႔က ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ားရဲ့ ႐ံုးအဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
၁ဝ။ ဒီလိုနဲ႔ နအဖရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား ေတာင္းဆိုေနၾကတ့ဲ ဖယ္ဒရယ္မူ၊ တန္းတူညီမွ်ေရးနဲ႔ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္မ်ားကို ျငင္းပယ္ထားၿပီး ဗဟိုအစိုးရရဲ့ လက္ေအာက္ခံဘဝနဲ႔ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ဥပေဒျပဳေရး အေရးအရာအားလံုးမွာ ခ်ဳပ္ကိုင္ ခ်ယ္လွယ္တာကိုပဲ ခံၾကရေတာ့မွာပါ။
(ဇ) အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ
၁။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကို အဖြဲ႔ဝင္ ၁၁ ေယာက္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေကာင္စီက ႏုိင္ငံေတာ္ကို အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တာဝန္ရွိသလို ႏိုင္ငံေတာ္မွာ အာဏာ အႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကို ခန္႔အပ္ဖို႔လည္း တာဝန္ရွိပါတယ္။
၂။ အဖြဲ႔ဝင္ ၁၁ ေယာက္ကေတာ့
(၁) သမတ
(၂) ဒုသမတ-၁
(၃) ဒုသမတ-၂
(၄) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အႀကီးအကဲ
(၅) အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္အႀကီးအကဲ
(၆) တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
(၇) ဒုတိယ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္
(၈) ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး
(၉) ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး
(၁ဝ) ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးနဲ႔
(၁၁) နယ္စပ္ေဒသေရးရာ ဝန္ႀကီးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
၃။ ဒီဖဲြ႔စည္းမႈမွာ ၾကည့္ရင္ သမတဟာ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ေထာက္ခံမွ တက္လာမွာ ျဖစ္သလို၊ ဒု-သမတ တေယာက္ဟာလည္း တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ထားသူပါ။ ဒုတိယ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေဒသ ဝန္ႀကီးမ်ားဟာလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ထားသူေတြပါ။ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဟာလည္း သမတက ခန္႔အပ္ထားသူဆိုေတာ့ ဒီေကာင္စီမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ အလိုဆႏၵကို ေထာက္ခံမယ့္သူက အနည္းဆံုး ၈ ေယာက္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီေကာင္စီဟာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ အလိုဆႏၵကို တံဆိပ္တံုးထု ေထာက္ခံေပးရမယ့္ အဖြဲ႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။
(စ်) ေနာက္မွ ျပင္၍ မရႏိုင္ပါ။
၁။ နအဖ စစ္အုပ္စုက ဒီဖြဲ႔စည္းပံုကို အတည္ျပဳၿပီးရင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ ခက္ေအာင္ လုပ္ထားပါေသးတယ္။ ဒီလိုပါ ...
၂။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ (ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္ေပါင္း) ကို တင္ရမွာပါ။ အနည္းဆံုး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ (၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း) က ဥပေဒမူၾကမ္း တရပ္အေနနဲ႔ တင္ရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
၃။ ဖြဲ႔စည္းပံုရဲ့ အဓိက အခန္းေတြျဖစ္တ့ဲ ႏိုင္ငံေတာ္ အေျခခံမူဝါဒမ်ား၊ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းပံု၊ ဥပေဒျပဳ အာဏာဖြဲ႔စည္းမႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာဖြဲ႔စည္းမႈ၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာဖြဲ႔စည္းမႈ၊ အေရးေပၚ အေျခအေန စတ့ဲ အခန္းေတြကို ျပင္ဆင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အားလံုးရဲ့ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲ လိုအပ္တဲ့အျပင္ ျပည္လံုးကၽြတ္ ဆႏၵခံယူပဲြ (၅ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲလည္း လိုအပ္ပါတယ္။
အျခား အခန္းက႑ေတြကိုေတာ့ စုစုေပါင္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ (၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲနဲ႔ ျပင္ႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
၄။ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလံုးမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ထားတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက (၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း) ေနရာယူထားတာပါ။
သူူတို႔ မပါဘဲနဲ႔ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲ မရႏိုင္သလို၊ သူတို႔ ပါဝင္ ေထာက္ခံဖို႔ ဆိုတာလည္း မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီဖဲြ႔စည္းပံုကို ေနာက္မွ ျပန္ျပင္ၾကတာေပါ့လို႔ စဥ္းစားေနရင္ အႀကီးအက်ယ္ မွားပါလိမ့္မယ္။
၅။ တကယ္လို႔မ်ား ေရြးခ်ယ္ခံ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အားလံုးကလည္း တစိတ္တည္း တဝမ္းတည္းနဲ႔ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေထာက္ခံၾကမယ္၊ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တခ်ဳိ့က ေရြးခ်ယ္ခံ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ဘက္ပါၿပီး ဖဲြ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔ ေထာက္ခံလို႔ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲ ရရင္ေတာင္မွ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခ်က္ခ်င္း ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအား ကာကြယ္ရန္ဆိုတ့ဲ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ကို အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာၿပီး အာဏာသိမ္းမွာ အေသအခ်ာပါပဲ။
(ည) ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္း (ႀကံ့ဖံြ႔) ၏ စြက္ဖက္ခ်ယ္လွယ္မႈ
၁။ နအဖ စစ္အုပ္စုက ႀကံ့ဖြံ႔ကို လူထု အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ အသြင္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းခ့ဲတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း တေျဖးေျဖးနဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႔ဟာ နအဖ ရဲ့ လက္႐ံုးတပ္တခု ျဖစ္လာၿပီး တိုင္းသူျပည္သားမ်ားကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈရင္း ႏွိပ္စက္ အႏိုင္က်င့္တ့ဲ ယႏၱယားတခု ျဖစ္လာပါတယ္။ ရပ္ကြက္ထဲ ဧည့္စာရင္းစစ္၊ ကင္းလွည့္တာကအစ ပါသလို ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အဖြဲ႔ဝင္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ ေထာက္လွမ္းရာမွာလည္း ပါပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ႀကံ့ဖြံ႔ဟာ နအဖ စစ္အာဏာရွင္မ်ားရဲ့ အားေပးမႈနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားသူမ်ားကို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းျခင္း၊ ဖမ္းဆီး ထိမ္းသိမ္းျခင္းစတ့ဲ ဥပေဒမ့ဲ အျပဳအမူမ်ားကို ရဲရဲတင္းတင္း ေဆာင္ရြက္ေနပါၿပီ။ အဲဒီႀကံ့ဖြံ႔ အဖြဲ႔က လာမယ့္ လူထုဆႏၵခံယူပဲြကို ႀကီးၾကပ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မွာ ျဖစ္ၿပီး နအဖ ရဲ့ ဖ႔ဲြစည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို မရ ရတဲ့နည္းနဲ႔ အတည္ျပဳမွာပါ။
၂။ အဲဒီလို ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို မတရားသျဖင့္ အတည္ျပဳၿပီးရင္ ဒီႀကံ့ဖြံ႔ဟာ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြ အသစ္မွာ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မွာပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ ေနာက္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္ အသစ္ေတြမွာ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) အျပင္ တပ္မေတာ္ရဲ့ ၾသဇာခံ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တ့ဲ ႀကံ့ဖြံ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း ရာခိုင္ႏႈန္း တစံုတရာ ေနရာ ယူထားၾကမွာပါ။ ဒီေတာ့ ဒီ နအဖ ရဲ့ မတရားတ့ဲ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ေနာက္မွ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ၾကဖို႔ ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္သလို ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒရဲ့ ေဘာင္ထဲကေန ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား တန္းတူညီမွ်ေရးေတြကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ဆိုတာလည္း မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပါပဲ။
၃။ ေရွ႔မွာ တင္ျပခ့ဲပါတယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳၿပီးသြားရင္ စစ္တပ္ဟာ သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားတရပ္ အျဖစ္ တရားဝင္ ေပၚေပါက္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္သူမ်ားကေတာ့ ဒုတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားမ်ားသာ ျဖစ္လာမယ္လို႔ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ ဒီထက္ဆုိးပါတယ္။ စစ္တပ္က ထိပ္ဆံုးကေန၊ ဥပေဒရဲ့ အထက္ကေန သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားတရပ္ ျဖစ္တည္ေနသလို ႀကံ့ဖံြ႔နဲ႔ လက္နက္ခ် တုိင္းရင္းသား အဖဲြ႔အစည္း တခ်ဳိ့ဟာလည္း စစ္တပ္ရဲ့ မ်က္ႏွာသာေပးမႈ၊ အားေပးေထာက္ခံမႈနဲ႔ လူထုတရပ္လံုးရဲ့ အထက္မွာ၊ ဥပေဒရဲ့ အထက္မွာ ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ားဟာ ဒုတိယတန္းေတာင္ မဟုတ္၊ တတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားမ်ားအဆင့္နဲ႔ စစ္တပ္နဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႔ရဲ့ မတရားအႏိုင္က်င့္မႈေတြကို သားစဥ္ေျမးဆက္ ခံၾကရေတာ့မွာပါ။
(ဋ) ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ မရႏိုင္ပါ
၁။ တခ်ဳိ႔ကလည္း ေမွ်ာ္လင့္ၾကပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ား တက္ညီလက္ညီနဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြ ဝင္ၿပိဳင္ရင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေနရာအမ်ားစု ရႏုိင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကေန တုိင္းျပည္ကို ႀကိဳးစား ကယ္တင္သင့္တယ္လို႔ ယူဆေနၾကသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာ ယေန႔ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မရေအာင္ ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။
၂။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ျပစ္မႈတခုခုနဲ႔ အက်ဥ္းက်ဖူးသူ၊ တရား႐ံုးတခုခုက ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္း ခံရသူေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒီကေန႔ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အဖြဲ႔ဝင္ေတြ၊ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြ အားလံုးနီးပါးဟာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေရာက္ခဲ့ၾက၊ ေရာက္ေနၾကတဲ့သူေတြပါ။ သူတို႔ေတြအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ႏိုင္ခြင့္ လံုးဝမရွိပါဘူး။
၃။ တာဝန္ရွိ အဖြဲ႔အစည္းတခုခုက ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ရန္ မသင့္လို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတ့ဲ ပုဂၢိဳလ္တဦးဟာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ၁၉၈၉ မွာ ဖဲြ႔စည္းတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပဲြ ဝင္ခြင့္မရွိလို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတဲ့အတြက္ အဲဒီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ဆက္လက္ အတည္ျဖစ္ေနၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္မရႏိုင္ပါ။
၄။ ျပည္ပအစိုးရ တခုခုကို ၾသဇာခံသူေတြဟာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္မရလို႔ ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ နအဖ အစိုးရက ဒီေန႔ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားသူေတြ အားလံုးကို ျပည္ပ ၾသဇာခံမ်ားလို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ စြပ္စြဲထားတာကို သတိရဖို႔ပါပဲ။
၅။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ဖြဲ႔စည္းမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တင္းက်ပ္တ့ဲ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အားလံုးဟာ စည္းကမ္းက်တ့ဲ စစ္မွန္တ့ဲ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီကို လက္ခံက်င့္သံုးရမယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒနဲ႔ တည္ဆဲ ဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ နအဖ စစ္အုပ္စုရဲ့ စည္းကမ္းက်တ့ဲ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာကိုက အမွန္တကယ္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ကန္႔သတ ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားတ့ဲ စနစ္မို႔လို႔ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ား အေနနဲ႔ လက္ခံႏိုင္ဖို႔ အေတာ္ခက္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒရဲ့ အဓိက အႏွစ္သာရကလည္း ႏုိင္ငံရဲ့ အျမင့္ဆံုးအာဏာကို တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ထံ အပ္ႏွံထးတာျဖစ္လို႔ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားအတြက္ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုကို လိုက္နာဖို႔ဆိုတာ အေတာ္ ခက္ပါလိမ့္မယ္။
၆။ လက္ရွိ တည္ရွိဆဲပါတီမ်ား အတြက္လည္း ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတခုဟာ မတရားသင္း အဖြဲ႔အစည္း တခုအျဖစ္ ေၾကညာခံရမယ္ ဆိုရင္၊ သူပုန္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ဆက္သြယ္တယ္၊ ေထာက္ခံ အားေပးတယ္လို႔ ေတြ႔ရွိရင္၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတခုဟာ ျပည္ပႏိုင္ငံတခုရဲ့ အစိုးရဆီက ျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ႔အစည္း တခုဆီက ျဖစ္ေစ၊ လူပုဂၢိဳလ္တဦးဆီက ျဖစ္ေစ၊ ေငြေၾကးနဲ႔ အျခား ေထာက္ပ့ံမႈမ်ား ရယူရင္ အဲဒီပါတီကို တရားဝင္ တည္ရွိခြင့္မွ ရပ္စဲပစ္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီေတာ့ နအဖ စစ္အုပ္စုက အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို ျပည္ပအဖြဲ႔မ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္တယ္၊ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကး အေထာက္အပ့ံေတြ ရယူတယ္၊ လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔အစည္းမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္တယ္ စသျဖင့္ အႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ စြပ္စဲြထားတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳၿပီးရင္ နအဖ က အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို တရားဝင္ တည္ရွိခြင့္ ႐ုပ္သိမ္းလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ရပါတယ္။
က်ေနာ္တို႔ ဘာကို ေရြးခ်ယ္မလဲ
က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာ ႏွစ္ခုေတာ့ ရွိပါတယ္။ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ေထာက္ခံၿပီး ဘဝအဆက္ဆက္၊ သားစဥ္မ်ဳိးဆက္ စစ္တပ္ကၽြန္ အျဖစ္ခံမလား၊ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပတ္ျပတ္သားသား ကန္႔ကြက္ ပယ္ခ်ၿပီး နအဖ ကို ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ ေတာင္းဆိုမလား။ နအဖ ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို စိမ္ေခၚလိုက္ပါၿပီ။
က်ေနာ္တို႔ ေရြးခ်ယ္ရမွာလည္း တခုပဲ ရွိသင့္ပါတယ္။ တသက္လံုး က်ေနာ္တို႔ရဲ့ သားစဥ္ေျမးဆက္မ်ားကို စစ္တပ္ကၽြန္ ျဖစ္ရမယ့္ ဘဝကို မေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ အာမခံခ်က္ရတဲ့၊ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား အခြင့္အေရးေတြကုိ ျငင္းပယ္ထားတ့ဲ၊ စစ္တပ္ကို သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစား (သို႔) အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားအျဖစ္ ဖန္တီးၿပီး ျပည္သူလူထုကို ေက်းကၽြန္မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္တ့ဲ၊ ဒီ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို က်ေနာ္တို႔ အားလံုး တိုင္းရင္းသား ညီအကို ေမာင္ႏွမမ်ားအားလံုး ျပတ္ျပတ္သားသား ကန္႔ကြက္ၾကပါစို႔။
ေလးစားစြာ
ေအာင္ဒင္
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔
ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၂ ရက္၊ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ (ျပည္ေထာင္စုေန႔)
အမ်ဳိးသားညီလာခံႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားကို ေလ့လာျခင္း
ေမာင္လူေအး
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁
မဇၥ်ိမ
ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၌ လူထူအုံႂကြမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ကာ စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းယူၿပီး န၀တေခၚ ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔ျဖင့္ တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါသည္။ ထုိေနာက္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ အႏုိင္ရရွိသည့္ ပါတီကို ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ကာ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပ ေပးခဲ့ပါသည္။ ထုိအခ်ိန္က န၀တ ဥကၠဌျဖစ္သူ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္က “ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရရွိေသာ ပါတီအား အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္။ တပ္မေတာ္သည္ သမုိင္းတရားခံ မျဖစ္ခ်င္ဘူး၊ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးလွ်င္ တပ္စခန္း (Barrack)သုိ႔ ျပန္မည္၊ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရးမွာ တပ္မေတာ္၏ တာ၀န္ မဟုတ္ပါ” ဟုေျပာဆုိခဲ့သည္ကို ျပည္သူအမ်ား သတိျပဳမိ ေနလိမ့္မည္ဟု ယူဆပါသည္။
သုိ႔ရာတြင္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ၈၄% ေက်ာ္ မဲျဖင့္ အႏုိင္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ကတိအတုိင္း အာဏာ လြဲေျပာင္းေပးျခင္း မျပဳဘဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္၏ ကတိက၀တ္ကုိ ေဖာက္ဖ်က္ကာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္ကို က်န္းမာေရး အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ တပ္မေတာ္မွ အနားယူခုိင္းခဲ့ပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သန္းေရႊ (ထုိစဥ္က)မွ ရယူ ခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ့ပါသည္။ အေရြးခ်ယ္ခံ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကိုလည္း အသိအမွတ္ မျပဳခဲ့ပါ။
၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိ၍ လက္မခံ ျငင္းပယ္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အေၾကာင္းျပ ခဲ့ပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိသည္ကို သိလ်က္ႏွင့္ မည္သုိ႔ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ ေပးခဲ့ပါသနည္း၊ ထုိေရြးေကာက္ပြဲမွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ အသစ္တရပ္ ေရးဆြဲဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခ်က္ကို လက္မခံႏုိင္ဘဲ မိမိကိုယ္တုိင္ မူခ်မွတ္ ေရးဆြဲသည့္ အေျခခံ ဥပေဒကိုမွ ဘာေၾကာင့္ လုိခ်င္ေနပါသနည္း ဆုိေသာ ေမးခြန္းမ်ား ေမးစရာ ျဖစ္လာေနပါသည္။
မိမိ ခ်မွတ္ထားေသာ မူအတုိင္း ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲႏုိင္ေရးအတြက္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံကို ေခၚယူက်င္းပကာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ခ်မွတ္ေပးေသာ မူမ်ား ျဖစ္သေယာင္ ျပည္သူလူထုကို ပုံမွားရုိက္ခဲ့ပါသည္။ ထင္ေယာင္ထင္မွားလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ႏုိင္ငံေတာ္၏ ဦးတည္ခ်က္ ၆ ခ်က္ကိုပါ ေမတၱာရွိ ခ်မွတ္ေပးခဲ့ျပန္ပါသည္။ ယင္းတုိ႔မွာ
(၁) ျပည္ေထာင္စုမၿပဳိကြဲေရး
(၂) တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္မႈ မျပဳိကြဲေရး
(၃) အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခုိင္ၿမဲေရး
(၄) စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေရး
(၅) ႏုိင္ငံေတာ္၌ တရားမွ်တျခင္း၊ လြတ္လပ္ျခင္းႏွင့္ ညီမွ်ျခင္းတည္းဟူေသာ ေလာကပါလ တရားမ်ား ပိုမုိထြန္းကားေရး
(၆) ႏုိင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ပါ၀င္ေရး တုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။
၁။ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံစနစ္ ဟုတ္မဟုတ္ ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း
ႏုိင္ငံေရး ဦးတည္ခ်က္ အမွတ္စဥ္ (၄) တြင္ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံဒီမုိကေရစီစနစ္ထြန္းကားေရးဟု ဆုိထားေသာ္လည္း လက္ေတြ႕မူမ်ားတြင္ ပါတီစုံစနစ္ ေပၚလြင္မႈမရွိဘဲ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို တရား၀င္ျဖစ္ ေအာင္ သြယ္၀ုိက္ေသာနည္းျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာဆန္းစစ္ေတြ႕ရွိရပါသည္။
ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲႏွင့္ အစုိးရအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲ ျဖစ္သည့္ သမတကို ဒုတိယသမတ ေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔ (၃)ဖြဲ႔မွ ေရြးေပးရမည္ ျဖစ္ၿပီး ထုိအဖြဲ႔ ၃ ဖြဲ႔မွ ေရြးခ်ယ္ေပးလုိက္ေသာ ဒုတိယသမတ (၃)ဦးအနက္မွ တဦးဦးကို ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ (အထက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ခုေပါင္း)မွ သမတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အဆုိပါ ဒုတိယသမတ ေရြးခ်ယ္ေရး အစုအဖြဲ႔မ်ားမွာ
၁။ အထက္လႊတ္ေတာ္ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္)
၂။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ (ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္)
၃။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္မွ ေရြးခ်ယ္ေပးလုိက္ေသာ တပ္မေတာ္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား အစုအဖြဲ႔တုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။
ဤသုိ႔ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ သမတသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲ လည္းေကာင္း၊ အစုိးရအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲအျဖစ္ လည္းေကာင္း တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ မည္သည့္ ပါတီက အစုိးရျဖစ္ၿပီး မည္သည့္ပါတီက အတုိက္အခံ ျဖစ္သည္ဟု မေပၚလြင္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ ဤကဲသုိ႔ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္၏ အႏွစ္သာရျဖစ္ေသာ အတုိက္အခံပါတီ မရွိျခင္းမွာ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီစနစ္ မဟုတ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေစပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဗဟုိအဆင့္တြင္ မရွိေသာ္လည္း ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ ျပည္နယ္/တုိင္း အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးမွဴးမ်ားသည္ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္၏ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု မူခ်မွတ္ထားသည္ကိုလည္း ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ပါတီစုံစနစ္တြင္ အမွန္တကယ္ က်င့္သုံးလွ်က္ ရွိသည္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရရွိသည့္ပါတီ (ကုိယ္စားလွယ္ ထက္၀က္ေက်ာ္ အႏုိင္ရသည့္ပါတီ) က အစုိးရဖြဲ႔ၿပီး ဒုတိယ အမ်ားဆုံး အႏုိင္ရရွိသည့္ ပါတီက အတုိက္အခံပါတီ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ကာ အစုိးရက မိမိ ႀကဳိက္သက္ႏွစ္သည့္ ပုဂၢဳိလ္ကို လႊတ္ေတာ္အတြင္း၀န္ (အတြင္းေရးမွဴး)အျဖစ္ ခန္႔အပ္ေလ့ ရွိပါသည္။
သုိ႔ရာတြင္ ယခုခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံရမည့္မူတြင္ တပါတီ အာရွင္စနစ္တြင္ က်င့္သုံးေလ့ရွိသည့္ လႊတ္ေတာ္ အတြင္းေရးမွဴးကို ပုံေသ သတ္မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ဤသုိ႔ျဖင့္ ပါတီစုံ စနစ္၏ အႏွစ္သာရႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖက္ ျဖစ္ေနသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။
၂။ စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီ (သို႔) စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဟုတ္မဟုတ္ ဆန္းစစ္ျခင္း
လက္ရွိ စစ္အစိုးရသည္ စည္းကမ္း ျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ေနပါသည္ဟု ႏုိင္ငံတကာသုိ႔ ထုတ္ေဖာ္ ရွင္းျပေနပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္မူမ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္
(၁) လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးတြင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ေပးေသာ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၅% ပါ၀င္ရမည္ဟူ၍ လည္းေကာင္း။
(၂) လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း တရပ္ရပ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ သုံုပုံတပုံ တက္ေရာက္လွ်င္ အစည္းအေ၀း အထေျမာက္သည္ ဟူ၍လည္းေကာင္း။
(၃) လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း တရပ္ရပ္တြင္ မဲေပးပုိင္ခြင့္ မရွိသူ၊ ပုဂၢဳိလ္တဦးဦးက အဆုံးအျဖတ္မဲ ေပးေစျခင္းျဖင့္ အတည္ျပဳခဲ့ေသာ အခ်က္မ်ားကို ေနာက္ေနာင္မွ ေတြ႔ရွိရပါက သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ပ်က္ျပယ္ျခင္း မရွိေစရ ဟူ၍လည္းေကာင္း မူခ်မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။
တဖန္ ယခုက်င့္သုံးမည့္ ဒီမုိကေရစီသည္ စည္းကမ္း ျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီဟု ဆုိထားျပန္ပါသည္။ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဆုိသည္မွာ ကမၻာတြင္ မည္သည့္ႏုိင္ငံကမွ် မက်င့္သုံးေသးသည့္ စနစ္ ျဖစ္ပါသည္။ ဘယ္ဟာကုိ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ျဖစ္သည္ဟု မည္သူကမွ် အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆုိထားသည္ကို မေတြ႕ရွိရေသးပါ။ က်ေနာ့့္ အေနျဖင့္ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဆုိသည္မွာ ၿပဳိလဲက်ဆုံးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေသာ အင္ဒုိနီးရွားက က်င့္သုံးခဲ့သည့္ စစ္တပ္အာဏာရွင္ (စစ္ဗ်ဴ႐ုိကရက္) စနစ္ ျဖစ္ေသာ လမ္းညႊန္ဒီမုိကေရစီ (Guided Democracy)ကို ရည္ညႊန္းဟန္ ရွိသည္ဟု ယူဆရပါသည္။)
၃။ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ေလ့လာျခင္း
အထက္တြင္ ေဖာ္ျပၿပီးသည့္ အတုိင္း ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ အႀကီးအကဲသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ သမတသည္ မိမိအစုိးရ အဖြဲ႔ကို လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ မရွိဘဲ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ေပးေသာ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး၀န္ႀကီး တုိ႔ကို မိမိႀကဳိက္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မႀကဳိက္သည္ ျဖစ္ေစ ၀န္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မည္သည့္ လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီမႈကိုမွ် ရယူရန္လည္း မလုိပါ။ ထုိ႔အျပင္ အထက္ပါ ၀န္ႀကီး (၃)ဦးသည္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးျဖစ္ပါလွ်က္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွစ္ဦး (ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ဒုဦးစီးခ်ဳပ္)၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ေနပါသည္။ ႏုိင္ငံအမ်ားက က်င့္သုံးေနသကဲ့သုိ႔ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးသည္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္၏ အထက္တြင္ ရွိသင့္ပါသည္။ ဤသို႔ စစ္တပ္သည္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ အထက္တြင္ ရွိေနျခင္းမွာ သဘာ၀မက်ဟု ဆုိခ်င္ပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္လည္း ကုိက္ညီမႈ မရွိပါ။ တဖန္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ ဒုတိယ သမတမ်ားႏွင့္ အဆင့္အတန္း တူညီသည္ဟု ဆုိထားျပန္ရာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ အစုိးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ားထက္ အဆင့္အတန္း ပုိမုိ ျမင့္မားေနေၾကာင္း ေပၚလြင္ ထင္ရွားေစပါသည္။
၄။ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခံဳေရး ေကာင္စီႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာ သုံးသပ္ခ်က္
အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံရမူ (၁၀၄)ခ်က္အရ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီတရပ္ ထားရွိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤေကာင္စီ (National Defence and Security Council) ကို ေအာက္ပါအတုိင္း ဖြဲ႔စည္းရန္ မူခ်မွတ္ထားျပန္ပါသည္။
၁။ ႏုိင္ငံေတာ္သမတ
၂။ ႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမတ (၁)
၃။ ႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမတ (၂)
၄။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ
၅။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ
၆။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၇။ ဒုတိယ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၈။ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၉။ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၁၀။ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၁၁။ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
တုိ႔ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းရန္ မူခ်မွတ္ထားပါသည္။ ဤအမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီကို ေလ့လာ ၾကည့္သည့္အခါ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ ပုဂၢဳိလ္မ်ား ပုိမုိ မ်ားျပားေနသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
၁။ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အစုအဖြဲ႔မွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ သမတ အဖြဲ႔၀င္တဦး
၂။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၃။ ဒုတိယကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၄။ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၅။ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၆။ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
စုစုေပါင္း ၆ ဦး ျဖစ္ေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဤအမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီသည္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ (Amnesty of Pardon) ေပးသင့္ မေပးသင့္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတကို အႀကံေပးပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ခန္႔ထားေရးတြင္ပါ ႏုိင္ငံေတာ္သမတအား အႀကံျပဳပုိင္ခြင့္ အာဏာေပးထားသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။
ဤကဲ့သုိ႔ မည္သည့္လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ကိုမွ ရယူရန္မလုိဘဲ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ၏ အႀကံျပဳခ်က္ျဖင့္သာ ႏုိင္ငံေတာ္သမက ကာကြယ္ေရး ဦးစီခ်ဳပ္ကို ခန္႔ထားရျခင္း၊ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးျခင္းတုိ႔ကို ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရးေကာင္စီသည္ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္ေနၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ အစုိးရထက္ အဆင့္ျမင့္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရပါသည္။
အမွန္တကယ္တြင္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးသင့္မေပးသင့္၊ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ခန္႔အပ္ျခင္း တုိ႔တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတသည္ မိမိအစုိးရ အဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းတုိင္ပင္ၿပီး လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္သာ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီသည္ ယခင္ မဆလ လက္ထက္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒပါ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီႏွင့္ သ႑ာန္တူေနၿပီး အစုိးရအဖြဲ႔အား Policy ခ်မွတ္ေပးသည့္ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္ေနပါသည္။
ထုိ႔အျပင္ ထုိေကာင္စီသည္ လႊတ္ေတာ္၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္လည္း ကင္းလြတ္ကာ သီးျခားရပ္တည္ ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါသည္။ ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ ျပည္သူ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ လႊတ္ေတာ္ကသာလွ်င္ အျမင့္ဆုံး အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ရွိသည့္ အဖြဲ႔အစည္း မွန္သမွ် လႊတ္ေတာ္၏ လက္ေအာက္ခံသာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္မ်ားအား ေရးရာ ေကာ္မတီမ်ား၊ ေကာ္မရွင္မ်ား ဖြဲ႔စည္းႏုိင္ခြင့္ကိုလည္း ေပးအပ္ထားၿပီး ျဖစ္ပါသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ဤေကာင္စီသည္ သမတ၏ အစိုးရအဖြဲ႔ကို လည္းေကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကို လည္းေကာင္း၊ အႀကံေပးရန္ မဟုတ္ဘဲ လမ္းညႊန္မႈ ေပးရန္သာ ရွိသည္ဟု ယူဆပါသည္။ သုိ႔မွသာလွ်င္ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ ပါ၀င္ႏုိင္ေရးကို အစဥ္တစုိက္ ဦးတည္သည္ ဆုိေသာ အခ်က္ႏွင့္ ကုိက္ညီမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မဆလေခတ္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ က်င့္သုံးခဲ့သည္ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီ ႏွင့္ ခပ္ဆင္ဆင္ တူေနသည္ဟု ယူဆပါသည္။ ယင္းတြင္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈဆုိရာ၌ တပါတီ အာဏာရွင္စနစ္ကိုသာ က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရး အေနအထားအရ ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ ဤေကာင္စီသည္ တ႐ုတ္မွ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္အဖြဲ႔ (Polibureau)ႏွင့္ တူေနသည္ကို ေတြ႔ရျပန္ပါသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္မွ ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ အၿမဲတမ္း ေကာ္မတီ (Standing Committee) ႏွင့္လည္း တူေနသည္။ ထုိအျမဲတမ္း ေကာ္မတီသည္ အမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္ အစည္းအေ၀း မရွိခ်ိန္တြင္ ထုိကြန္ဂရက္၏ တာ၀န္ကိုပါ ရယူရပါသည္။ ယခု ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရးေကာင္စီ သည္လည္း ထုိ႔နည္းလည္းေကာင္း ျဖစ္ေနသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။
၅။ ျပည္ေထာင္စု ဟုတ္မဟုတ္ ေလ့လာသုံးသပ္ျခင္း
ျပည္နယ္ႏွင့္တုိင္း အစုိးရအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ၾကည့္လွ်င္ ျပည္ေထာင္စု ပုံသ႑န္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိသာ ေနပါသည္။ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ (Chief Ministers) မ်ားကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက အမည္စာရင္း တင္သြင္း (Nominate) ၿပီး သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ အသီးသီး၏ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရယူကာ ႏုိင္ငံေတာ္သမက ခန္႔အပ္ေပးရန္ မူခ်မွတ္ထားသည္ကုိ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ သမက အမည္စာရင္း တင္သြင္း ထားေသာ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေလာင္းမ်ားကို အရည္အခ်င္း မၿပည့္မီေၾကာင္း ခုိင္လုံေသာ အေထာက္အထား မျပႏုိင္ပါက အျခားနည္းျဖင့္ ျငင္းပယ္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း အေျခခံ မူအျဖစ္ ထပ္မံ ခ်မွတ္ထားပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီး ဌာနမ်ားကို တည္ေထာင္ခြင့္ႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ား ခန္႔အပ္ပုိင္ခြင့္ကိုလည္း သမတကိုပင္ အာဏာ အပ္ႏွင္းထားပါသည္။ ဆုိလုိသည္မွာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားကို တုိးခ်ဲ႕ျခင္း၊ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ဖ်က္သိမ္းျခင္းမ်ားႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ျခင္း၊ ၀န္ႀကီးအျဖစ္မွ ရပ္စဲျခင္း စသည့္ အခြင့္အာဏာမ်ားကို သမတအား အပ္ႏွင္းထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါ အခ်က္မ်ားကုိ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း အစိုးရအဖြဲ႔ကို သမက တုိက္႐ုိက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားၿပီး ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္မ်ားက သေဘာထား ေပး႐ုံသက္သက္သာ အခြင့္အေရး ရွိသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ သမတသည္ တႏုိင္ငံလုံးရွိ ၀န္ႀကီးအားလုံး (ဗဟုိအစုိးရႏွင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးမ်ား) ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ဤကဲ့သုိ႔ သမတက ၀န္ႀကီးအားလုံးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားႏုိင္သည့္ စနစ္သည္ မည္သုိ႔မွ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ မဟုတ္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ တျပည္ေထာင္ စနစ္သာ ျဖစ္ပါသည္။
ျပည္နယ္/တုိင္း ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္ ရွိယုံမွ်ျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုဟု ေခၚဆုိႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးသည္ မိမိႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔ကို တုိက္႐ုိက္ စီမံခန္႔ခြဲႏုိင္ခြင့္ ရွိရပါမည္။ ယခု ေရးဆြဲ ျပဌာန္းမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒသည္ ျပည္နယ္/တုိင္း အစိုးရကို ဗဟုိမွ တုိက္႐ုိက္ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားသည့္ တျပည္ေထာင္စနစ္ကို ျပည္သူလူထု ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေအာင္ မလိမ့္တပတ္လုပ္၍ ပုံမွား ႐ုိက္ထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါ အခ်က္မ်ားသည္ လြတ္လပ္ႀကဳိးပမ္း ကာလကတည္းက သေဘာတူညီထားေသာ ပင္လုံစိတ္ဓာတ္၊ ပင္လုံ ကတိက၀တ္ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ ေဖာက္ဖ်က္ရာလည္း ေရာက္ေနပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ (Road Map) လမ္းျပ ေျမပုံႀကီးကို တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား အေနျဖင့္ လက္ခံရန္ ခဲယဥ္းေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ထုိမဟာ လမ္းျပေျမပုံႀကီးသည္ ယခု မ်က္ေမွာက္ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔အျပင္ စစ္အစုိးရသည္ စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု (Federal) မူကို ခြဲထြက္ေရးမူအျဖစ္ သ႐ုပ္ဖ်က္ကာ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြး အေျဖရွာေရးကိုလည္း ျငင္းပယ္လ်က္ ရွိၿပီး အလြန္ေနခ်င့္စဖြယ္ ႏုိင္ငံကို မည္သူမွ် မေနခ်င္ေတာ့ေလာက္ေအာင္ အက်ဥ္းတန္ေသာ ႏုိင္ငံ ျဖစ္သြားေအာင္ ဖန္တီးေနျခင္းမွာ အလြန္ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ေကာင္းလွပါသည္။
၆။ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဘာေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ရသလဲ။
အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္သည္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္အထိ ၄ ႏွစ္တုိင္တုိင္ က်င္းပခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံသုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး အမ်ဳိးသား ညီလာခံလည္း ရပ္ဆုိင္းသြားခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ညီလာခံမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ ရျခင္းမွာ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
၁။ ပါတီစုံစနစ္ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိသည္ကုိ ေတြ႔ရွိရျခင္း၊
၂။ ဒီမုိကေရစီစနစ္ႏွင့္ လုံးလုံးလ်ားလ်ား ဆန္႔က်င္ေနျခင္း (တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ ၂၅% ပါ၀င္ေနျခင္း၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ သုံးပုံတပုံ အစည္းအေ၀း တက္လွ်င္ အစည္းအေ၀း အထေျမာက္သည္ဟု ဆုိထားျခင္း)
၃။ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ မဟုတ္ဘဲ ျပည္နယ္/တုိင္း အစုိးရမ်ားကို ဗဟုိအစုိးရ အႀကီးအကဲျဖစ္သည့္ သမတ က တုိက္႐ုိက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားႏုိင္သည့္ တျပည္ေထာင္ အစုိးရစနစ္ ျဖစ္ေနျခင္း
၄။ ညီလာခံတြင္ ဘာမွ် တင္ျပေဆြးေႏြးပုိင္ခြင့္ မရွိဘဲ ၎တုိ႔မွ ရွင္းျပ ဖတ္ျပသမွ်ကိုသာ နားေထာင္ေနရျခင္း၊
၅။ အစုအဖြဲ႔ အစည္းအေ၀းတြင္ ေဆြးေႏြး တင္ျပခြင့္ ရွိသည္ဆုိေသာ္လည္း ေဆြးေႏြး တင္ျပခ်က္မ်ားကို လုပ္ငန္း ေကာ္မတီကုိ ပထမဦးစြာ တင္ျပၿပီးမွ ၎တုိ႔ ခ်မွတ္ထားေသာ ဖတ္ျပ၊ ရွင္းျပခဲ့ေသာ စာတမ္းပါ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီပါက လက္မခံ ပယ္ခ်ျခင္း၊
၆။ တင္းက်ပ္ေသာ ဥပေဒ ျပဌာန္းထားၿပီး လြတ္လပ္စြာ သုံးသပ္ ေျပာဆုိပုိင္ခြင့္ မရွိျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။
၇။ ျပည္ေထာင္စုဘ႑ာေငြ ခြဲေ၀သုံးစြဲျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆန္းစစ္ေလ့လာ သုံးသပ္ခ်က္
ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက ဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ကာ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးက အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ဘ႑ာေငြ ခြဲေ၀ေရး ေကာ္မတီတရပ္ ထားရွိမည္ ျဖစ္ၿပီး ဤေကာ္မတီတြင္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားက ေကာ္မတီ၀င္မ်ားအျဖစ္ ပါ၀င္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤေကာ္မတီသည္ ေကာင္းမြန္ သင့္ေတာ္သည္ဟု ဆုိရမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေကာ္မတီ၀င္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက တုိက္႐ုိက္ ကုိင္တြယ္ ခန္႔ထားသူမ်ား ျဖစ္ရာ သမတကို အာခံၿပီး အတုိက္အခံ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးႏုိင္စရာ လမ္းမျမင္ရပါ။ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္သည့္ အမ်ားစု အႏုိင္ရပါတီ ေခါင္းေဆာင္ တဦးဦးကို သက္ဆုိင္ရာ လြႊတ္ေတာ္မွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါက မည္သုိ႔မွ် ဆုိဖြယ္ရာ မရွိပါဟု ယုံၾကည္ပါသည္။
၈။ စစ္တပ္၏ အခန္းက႑
ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္တြင္ စစ္တပ္ ပါ၀င္ေနျခင္းကို မည္သုိ႔မွ် နားလည္ႏုိင္စရာ မရွိပါ။ စစ္တပ္သည္ အခုမွ အေျခအေနအရ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္လာျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္းကို ေအာက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ား က သက္ေသ ျပေနပါသည္။ စစ္တပ္သည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ႏုိင္ငံေရး အာဏာကို ရယူထားခဲ့ပါသည္။ မဆလေခတ္တြင္ ပါတီဥကၠဌမ်ားသည္ စစ္တပ္မွ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားသာ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ဗဟုိတြင္ ပါတီဥကၠဌမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္း ျဖစ္ၿပီး နယ္တြင္ ေဒသပါတီ ဥကၠဌမ်ားမွာ တုိင္းမွဴးမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ေကာင္စီမ်ားတြင္လည္း စစ္တပ္မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ၂၅% မက ပါ၀င္ခဲ့ပါသည္။ ထုိစဥ္က မဆလ ပါတီသည္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္အဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤသည္ကို လူထုက မလုိလား၍ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ လူထုအုံႂကြမႈျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ထိုဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒလည္း ပ်က္ျပားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စစ္တပ္သည္ ယခုမွ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္လာျခင္း မဟုတ္ဘဲ စစ္တပ္အာဏာရွင္စနစ္ ေရရွည္ တရား၀င္ ရပ္တည္ ႏုိင္ေအာင္ ပုံစံအသစ္တမ်ဳိး တီထြင္လာျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ယူဆရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အခ်ဳိ႕က စစ္တပ္ႏွင့္ျပည္သူ အာဏာခြဲေ၀ က်င့္သုံးေရး (Power Sharing) ကို ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္ အခုိက္အတန္႔အထိသာ ပါ၀င္လိမ့္မည္ဟု ထင္ေနၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႕ေနရပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ စစ္တပ္သည္ အခိ်န္အခါ အေျခအေနအရ တစုံတရာေသာ အတုိင္းအတာ အထိသာ ပါ၀င္လုိျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ကို ဤဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ျခင္း အခန္းကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သိႏုိင္ပါသည္။ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး အခန္းတြင္ ဥပေဒကို လြယ္လြယ္ႏွင့္ ျပင္ဆင္၍မရေအာင္ အခုိင္အမာ ျပဳထားသည္ကို သတိျပဳသင့္ပါသည္။
၉။ အေရးေပၚကာလျပဌာန္းခ်က္
ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ တာ၀န္အရွိဆုံး ပုဂၢဳိလ္ျဖစ္ေသာ အစုိးရအႀကီးအကဲ ျဖစ္သည့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတႏွင့္ ဒုတိယသမတ မ်ားသည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒအရ အပ္ႏွင္းထားေသာ တာ၀န္မ်ားကို ေက်ပြန္ေအာင္ မထမ္းေဆာင္ႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား လႊဲေပးရျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတုိ႔၏ ညံ့ဖ်င္းမႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား လႊဲေျပာင္းေပးရျခင္း ျဖစ္ရာ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတႏွင့္ ဒုတိယသမတ မ်ားသည္လည္း တာ၀န္မွ ႏႈတ္ထြက္ေပးရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဤအေျခခံ ဥပေဒတြင္ သမတႏွင့္ ဒုတိယ သမတမ်ားသည္ မိမိတို႔ရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ေပးရန္ မလုိသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ အေရးေပၚကာလ ၿပီးဆုံးပါက မိမိအား လႊဲအပ္ထားေသာ အာဏာကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတမ်ားထံ ျပန္လည္ အပ္ႏွံေပးႏုိင္ပါသည္။ သုိ႔ျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမက မိမိထံ အပ္ႏွင္းထားေသာ အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား အငွားခ်ထားသကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ လႊတ္ေတာ္ကိုလည္း ယာယီ ရပ္ဆုိင္းထားျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး အေရးေပၚကာလ ၿပီးဆုံးပါက လႊတ္ေတာ္လည္း အလုိအေလ်ာက္ ျပန္လည္ အသက္၀င္လာမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ဤအခ်က္သည္ လႊတ္ေတာ္ကို စစ္တပ္က ေနာက္ကြယ္္မွ ႀကဳိးကုိင္ထားၿပီး လူထုအုံႂကြမႈ ျဖစ္ေပၚလာပါက စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းရန္ မလုိဘဲ တရား၀င္ ႏွိမ္နင္းႏုိင္ခြင့္ ရရွိေရးကို ဖန္တီးထားျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု သုံးသပ္မိပါသည္။
၁၀။ အေျခခံ ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ျခင္း
ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒကို ေနာင္တြင္ တျဖည္းျဖည္း ျပင္ဆင္ ယူႏုိင္ေကာင္းသည္ဟု အခ်ဳိ႕က ေမွ်ာ္လင့္ ေနၾကသည္။ ဥပေဒတခုကို တရားကိုယ္မွာ ကုိယ္စြမ္းဥာဏ္စြမ္း ရွိသမွ် လက္လွမ္းမီသမွ် ယုိေပါက္၊ ထြက္ေပါက္၊ ေပ်ာ့ကြက္ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မရွိေအာင္ ေရးဆြဲရသည္မ်ဳိး ျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္က်မွ ျပင္ဆင္ ယူမည္ဟု ၿပီးစလြယ္ ေရးသားရ႐ုိး ထုံးစံမရွိပါ။ သုိ႔ႏွင့္တုိင္ အေျခအေန အခ်ိန္အခါႏွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစရန္ ျပင္ဆင္ရသည္မ်ား ရွိျမဲပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ယခုမူ စေရးကတည္းက ေပ်ာ့ကြက္၊ ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မ်ားစြာ ပါ၀င္ေနေစမည္ဆုိလွ်င္ ေနာင္တြင္ ဆုိဖြယ္ရာ မရွိေတာ့ပါ။ ယင္းေပ်ာ့ကြက္၊ ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မ်ားကို ႀကဳိတင္ကာကြယ္ တားဆီးႏုိင္ရန္ ယခုေရးဆြဲမည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး အခန္းတြင္ အလြန္အမင္း တင္းၾကပ္ေသာ အေျခခံမူမ်ား ခ်မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆပါသည္။ ဤအေျခခံ ဥပေဒ၏ အေရးႀကီးေသာ အခန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပင္ဆင္ရန္ လုိအပ္လွ်င္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း ၏ ၇၅% ေက်ာ္ ဆႏၵမဲျဖင့္သာ ျပင္ဆင္ႏုိင္ေၾကာင္း အေျခခံမူ ခ်မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။
ထို႔အျပင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးဥပေဒမူႀကမ္းကိုလည္း ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလုံး ၏ ၂၀% လက္မွတ္ေရးထုိးအဆုိျပဳတင္သြင္းမွသာလွ်င္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က လက္ခံေဆြးေႏြးရမည္ဟု ခ်ဳပ္ထားျပန္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အေပၚယံၾကည့္လွ်င္ လြယ္မေယာင္ႏွင့္ အေလးအနက္ တြက္ခ်က္ၾကည့္ပါက မည္သုိ႔မွ် ျပင္ဆင္၍ ရႏုိင္ဖြယ္ မရွိေသာ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္မွန္းမသိ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အတိအက် ေျပာရလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၃၃ ဦး လက္မွတ္ေရးထုိး အဆုိျပဳ တင္ျပမွသာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က လက္ခံ ေဆြးေႏြးႏုိင္မည့္ အေျခအေန ျဖစ္ပါသည္။ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၄၄ ဦး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၄၀ ဦး၊ ေပါင္း ၆၆၄ ဦး၏ ၂၀% သည္ ၁၃၃ ဦး ျဖစ္ေနသည္ကို သတိမူရန္ လုိအပ္ပါမည္။)
ဤမွ် ျပင္ဆင္ရန္ ခက္ခဲေအာင္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းမွာ အနာဂတ္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ ပါ၀င္ ထမ္းေဆာင္ေရးကို အစဥ္တစုိက္ မပယ္ဖ်က္ႏုိင္ေစရန္ ကာကြယ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ခံစားမိပါသည္။ တဖက္တြင္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈအဖြဲ႔ (အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ) ျပင္ဆင္ရန္ လုိလားပါက အလြယ္တကူ ျပင္ဆင္ႏုိင္သည္ကိုလည္း သတိမူသင့္ပါသည္။ ဥပမာ တ႐ုတ္ျပည္၏ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို အလားတူ ျပင္ဆင္ရန္ အလြန္အမင္း ခက္ခဲေအာင္ ေရးဆြဲထားေသာ္လည္း ေပါလစ္ဗ်ဴ႐ုိ အဖြဲ႔မွ ျပင္ဆင္လုိပါက အလြယ္တကူ ျပင္ဆင္ႏုိင္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။
၁၁။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၆ ေယာက္ ပုိင္ေသာ ပုဂၢဳိလ္ႀကီး
ယခုေရးဆြဲ ျပဌာန္းမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ ျပည္သူလူထု တေသာင္းမွ ႏွစ္ေသာင္းအထိ ရွိလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တဦး ေရြးခ်ယ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ပုဂၢဳိလ္ထူးႀကီးတဦးက လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္ ၁၆၆ ေယာက္ ပုိင္ဆုိင္ထားၿပီး မိမိစိတ္ႀကဳိက္ ညႊန္ၾကားႏုိင္ခြင့္ ရွိသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထုိပုဂၢဳိလ္ႀကီးမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ အစုိးရအဖြဲ႔ အဖဲြ႕၀င္ ၀န္ႀကီးအခ်ဳိ႕ (အထူးသျဖင့္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး) ၏အထက္ တြင္လည္း ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေပၚထြက္လာဖြယ္ ရွိေသာ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္၏ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒမွာ မည္သုိ႔ေသာ ပုံသ႑ာန္ ရွိမည္ဆုိသည္ကို ခန္႔မွန္းႏုိင္ၾကေလာက္ၿပီဟု ယူဆပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ ရွိ/မရွိ ေလ့လာ သုံးသပ္ၾကပါကုန္။
၁၂။ လက္ရွိအာဏာရ အစုိးရ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း
လက္ရွိ အေျခအေနတြင္ နယကအစုိးရသည္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အပါအ၀င္ ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုမ်ားကို ႏွိပ္ကြပ္ေနၿပီး တဖက္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ၾကံ့ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖဳိးေရး အသင္းကို ဖြဲ႔စည္းကာ ၎တုိ႔၏ လက္သပ္ေမြးပါတီ တခုျဖစ္လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျပည္သူ႔ စြမ္းအားရွင္အဖြဲ႔ ဟူ၍ ဖြဲ႔စည္းထားပါသည္။ ယင္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ေငြေၾကး၊ အခြင့္အေရး၊ လုပ္ကုိင္ခြင့္မ်ား ေပးၿပီး စည္း႐ုံး ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသုိ႔ စစ္တပ္က မိမိပါတီကို ေလ့က်င့္ တည္ေထာင္ခြင့္ ရွိၿပီး က်န္ႏုိင္ငံေရး အင္အားစု အားလုံးကို ႏွိပ္ကြပ္ေနျခင္းမွာ အင္ဒုိနီးရွား ဆူဟာတုိ စစ္အစိုးရ၏ ေဂၚ(လ္)ကာပါတီကို အမွတ္ရစရာ ျဖစ္ေစပါသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ၿငိမ္းခ်မ္းေစႏုိင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္သာ ရယူရန္ လုိအပ္မည္ဟု ထင္ပါသည္။
၁၃။ ယခုေရးဆြဲမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို မည္ကဲ့သုိ႔ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူမည္နည္း။
ယခု ေရးဆြဲမည့္ အေျခခံဥပေဒကို မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိေသာ ျပည္သူလူထု၏ ထက္၀က္ေက်ာ္ ဆႏၵမဲျဖင့္ အတည္ျပဳမည္ဟု ဆုိထားပါသည္။ တဖက္တြင္လည္း ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ရမည္ဟု ဆုိျပန္ပါသည္။ ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ဆုိသည္မွာ မည့္သုိ႔ေသာ ဥပေဒမ်ဳိးကို ေခၚေၾကာင္း ေတြးစရာ ျဖစ္လာပါသည္။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသည္ လူထုေထာက္ခံမႈ ၉၀.၁၉% ရရွိခဲ့သျဖင့္ ခုိင္မာေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္သည္ဟု န၀တက ၁၉၉၀ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသည္အထိ ေျပာဆုိ ေနခဲ့သည္ကို အမွတ္ရၾကဦးမည္ ထင္ပါသည္။ သုိ႔ဆုိလွ်င္ ဘယ္အတြက္ေၾကာင့္ ထုိခုိင္မာလွေသာ အေျခခံဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္း ခဲ့ရပါသနည္း။ ထုိ႔အတူ ယခုအသစ္ ေရးဆြဲေသာ အေျခခံ ဥပေဒသစ္ႀကီးကို ျပည္သူလူထု၏ ေထာက္ခံမႈ ရာခုိင္ႏႈန္း မည္မွ်ရရွိမွ ခုိင္မာသည္ဟု ဆုိဦးမည္နည္း။ ၉၀.၁၉% ထက္ ေက်ာ္လြန္ရမည္ေလာ။ ၁၀၀%ေလာ။ သုိ႔မဟုတ္ ရာခုိင္ႏႈန္း မည္မွ်ပင္ရရ အတည္ျပဳမည္ေလာ။ ေမးစရာ ေမးခြန္း တသီတတန္းႀကီး ထြက္ေပၚေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။
ယခု ေရးဆြဲေနေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသည္ ရွည္လ်ားေထြျပားလွေသာ က်ေနာ္တုိ႔၏ ျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ေျပလည္ ထြက္ေပါက္ရေစရန္အတြက္ အခရာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေျခခံဥပေဒကို ျပည္တြင္း အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ကုိက္ညီၿပီး ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္လည္း ညီညြတ္ပါက ျပည္သူအမ်ားကလည္း ေလးစား လက္ခံႏုိင္ကာ ပဋိပကၡမ်ားကိုလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ သုိေသာ္ ယခု႐ုပ္လုံး ေပၚစျပဳေနသည့္ အတုိင္း မဟာလမ္းျပေျမပုံကို ျပည္သူလူထုကို ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေအာင္ျပဳ၍ မိမိတစု၊ တဖြဲ႔တည္း သို႔မဟုတ္ လူပုဂၢဳိလ္ တဦးတေယာက္ထဲ၏ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ဦးတည္ေရးဆြဲမည္ ဆုိပါက ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ မဟုတ္သည့္အျပင္ အေျခအေနကို ပုိမုိ ဆုိးရြားလာေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွ ခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံမူမ်ားအရ ေရးဆြဲထားသည့္ အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳႏုိင္သည့္တုိင္ ေရရွည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္ ခက္ခဲၿပီး ေနာင္တေန႔တြင္ ျပန္လည္ ေပါက္ကြဲကာ ေသြးထြက္သံယုိမႈမ်ားႏွင့္ မလြဲမေသြ ႀကဳံေတြ႔ႏုိင္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ႏုိင္ငံေရးနည္းျဖင့္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြး အေျဖရွာ ေျဖရွင္းျခင္းျဖင့္သာ တုိင္းျပည္ အဓြန္႔ရွည္ တည္တံ့မည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ပါမည္။ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးေရးကို ေသြဖီကာ မိမိစိတ္ႀကဳိက္ ဖန္တီးယူထားသည့္ မူအတုိင္း လက္ခံရန္ အတင္းအၾကပ္ ေဆာင္ရြက္မည္ ဆုိပါက တုိင္းျပည္၏ ျပႆနာကို ပုိမို ႐ႈပ္ေထြးလာေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အထက္ပါ အျဖစ္အပ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တရား႐ုံးခ်ဳပ္၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ႐ုံးတုိ႔တြင္လည္း တာ၀န္မကင္း ဟု ယူဆပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ အျပစ္ဖုိ႔ စြတ္စြဲ ပုတ္ခတ္ ေျပာဆုိေနၾကမည့္အစား အရွိကို အရွိအတုိင္း အမွန္ကို အမွန္အတုိင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီး ညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္သြားၾကရန္ လုိအပ္မည္ဟု ထင္ပါသည္။ တုိင္းျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ေရွ႕ရႈၿပီး ယခု က်င္းပလ်က္ ရွိေသာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံႀကီးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲကာ ပုိမုိ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးၿပီး ျပည္သူတရပ္လုံးက လက္ခံႏုိင္သည့္ အဓြန္႔ရွည္ တည္တံ့ခုိင္ျမဲေသာ ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒတရပ္ ေပၚေပါက္လာေအာင္ စိတ္ေကာင္းေစတနာ ထားရွိ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ လုိၿပီဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ ဤနည္းျဖင့္သာလွ်င္ တုိင္းျပည္တြင္ ၾကဳံေတြ႔ေနရေသာ ျပႆနာ ေပါင္းစုံကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္မိပါေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါသည္။
Thursday, February 28, 2008
ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး၏ အစီရင္ခံစာ
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃
ဆံုဆည္းရာဘေလာ့ဂ္
- RM အဆင့္ (၄) ျမန္ျမန္လုပ္ဖို႔ အေၾကာင္းဖန္လာတာက အဓိကအားျဖင့္ ျပည္တြင္းအေၾကာင္းအခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္၊ NLD ကို အျပတ္ဖိႏွိပ္ပစ္ဖို႔က ပိုၿပီးအဓိကက်သည္။ NLD ရွိေနလွ်င္ လူထုအံုႂကြမႈက အခ်ိန္မေရြး ေပါက္ကြဲႏိုင္သည္။ `၂၀၀၇/စက္တင္ဘာ အံုႂကြမႈ´ က `သန္းေရႊ ႀကံ႕/ဖြံ႔ ေခါင္းမာဂိုဏ္း´ ကို အႀကီးအက်ယ္ တုန္လႈပ္ေစခဲ့သည္။ NLD ကို အျပတ္ဖိႏွိပ္ပစ္ဖို႔ကလည္း `အေျခခံဥပေဒ´ ကို အဆင့္ (၄) မွာ အတည္ျပဳၿပီးမွ အေၾကာင္းျပခ်က္ေကာင္းမွာ ျဖစ္သည္။ "တျပည္လံုးက `အေျခခံဥပေဒ´ ကို အတည္ျပဳေပးလိုက္ၿပီ၊ NLD က `ေရြးေကာက္ပြဲသစ္´ ဝင္မလား၊ မဝင္ဘဲ ဖ်က္သိမ္းခံမလား" လို႔ `နအဖ´ က ရာဇသံေပးလာလိမ့္မည္။ DASSK နဲ႔ `စကားေျပာပြဲ´ ကိုလည္း အၿပီးအပိုင္ရပ္စဲပစ္လိမ့္မည္။
- NLD သည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ `၁၉၈၈ အံုႂကြမႈ´ ရဲ႕ ေအာင္သီးေအာင္ပြင့္ ျဖစ္သည္။ NLD ကို ကာကြယ္ၾကရပါမည္။ NLD ကို ကာကြယ္ဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နည္းနာရွာၾကရပါမည္၊ ဗကပ က ႀကံဆထားတဲ့နည္းနာကို ဒီအစီရင္ခံစာမွာ တင္ျပပါမည္။ အားလံုးက ဝိိုင္းဝန္းၿပီး လိုတိုးပိုေလွ်ာ့လုပ္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သူမ်ားေတြ ႀကံဆထားတဲ့နည္းနာမ်ားကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေလးေလးစားစား ေလ့လာခ်င္ပါသည္။
`လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲ´ ကာလတုန္းက ဖတပလ/ဖဆပလ လုပ္ခဲ့သည့္ နည္းနာကို အခု `လြတ္ေျမာက္ေရး တိုက္ပြဲ´ ကာလတြင္ ယူသံုးသင့္ပါသည္။ အေျခအေနနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ၿပီးသံုးဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။
- ၁၉၄၅ မွာ အဂၤလိပ္က `စကၠဴျဖဴစီမံကိန္း´ နဲ႔ ျပန္ဝင္လာတာ ျဖစ္သည္။ `စကၠဴျဖဴစီမံကိန္း´ က ဗမာျပည္ကို အဂၤလိပ္ဘုရင္ခံရဲ႕ ေရွ႕ေဆာင္မႈနဲ႔ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ဒိုမီနီယံအဆင့္အတန္းေပးဖို႔ ျဖစ္သည္။ (သန္းေရႊတို႔ အခုလုပ္ေနတဲ့ (RM) ကလည္း အဲဒီသေဘာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္သည္။)
- ဖဆပလ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေရႊတိဂံုအလယ္ပစၥယံညီလာခံလုပ္ၿပီး စကၠဴျဖဴစီမံကိန္းကို ဆန္႔က်င္ပါသည္။ ညီလာခံ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားမွာ လံုးဝလြတ္လပ္ေရး၊ ေျမယာစနစ္ျပဳျပင္ေရး၊ နယ္ခ်ဲ႔ကုမၸဏီမ်ားကို ျပည္သူပိုင္သိမ္းေရး၊ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္သူတိုင္း မဲေပးေရး၊ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ေခၚေရး စတာေတြ ျဖစ္သည္။ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ထိုစဥ္က ဘံုအနိမ့္ဆံုးလုပ္ငန္းစဥ္ Common Minimum Programmme (CMP) ဟု ေခၚႏိုင္ပါသည္။
- ယခုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔က (CMP) ခ်မွတ္ရပါမည္။ (CMP) ထဲမွာ ဘာေတြပါသင့္သည္ဆိုတာကို ဝိိုင္းဝန္းေဆြးေႏြးၾကရပါမည္။ အမ်ားစုႀကီးက လက္ခံႏိုင္မွ (ဘံု) ဟု ေခၚႏိုင္ပါမည္။ အနိမ့္ဆံုးျဖစ္မွလည္း အမ်ားစုလက္ခံႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
- ပါတီတိုင္းတြင္ ခ်မွတ္ထားေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ရွိၾကသည္။ ဗကပ တြင္လည္း ရွိသည္။ အဲဒါေတြက အျမင့္ဆံုးလုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္ပါသည္။ ယခု ႀကံဆရမွာက ဘယ္ေလာက္အထိ ႏွိမ့္မလဲဆိုတာ ျဖစ္ပါသည္၊ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္သာမက စက္မႈ၊ ေျမယာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစသျဖင့္ က႑ေပါင္းစံုက အနိမ့္ဆံုးလုပ္ငန္းမ်ား ကိုလည္း ခ်မွတ္ရပါမည္။
- (CMP) တြင္ နအဖ RM ကို တိုက္ဖ်က္ေရးက ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္အျဖစ္ ေရွ႕ဆံုးက ပါသင့္ပါသည္။ စက္မႈက႑တြင္ စစ္တပ္က မဆီမဆိုင္ဝင္ၿပီး ေနရာယူထားေသာ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ေရး ပါသင့္ပါသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ သံတမန္ေရး က႑မ်ားတြင္ စစ္ဘက္မွလူမ်ား မဆီမဆိုင္ ဝင္ေနရာယူထားတာေတြကိုလည္း သင့္ေတာ္စြာ ရွင္းလင္းေရး ပါသင့္ပါသည္။
- မုခ်ပါသင့္တာက စစ္အာဏာရွင္စနစ္မွ ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းရာတြင္ (ၾကားကာလ) ကူးေျပာင္းေရး ကာလ သတ္မွတ္တာ ပါရမည္။ ကူးေျပာင္းရာတြင္ ေခ်ာေမြ႔ေျပျပစ္ေစရန္ အေျခခံနည္းနာမ်ား ပါသင့္ပါသည္။ ဒီကိစၥ အေရးႀကီးပါသည္။ သန္းေရႊတို႔က စီးပြားေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑မ်ားတြင္ စစ္ဗိုလ္စစ္သားမ်ားကို ေနရာခ်ထားတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါသည္။ ဗဟိုမွ ေက်းလက္အထိ ဝင္ေရာက္ေနရာခ်ထားတာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤကိစၥမ်ားကို လက္လြတ္စပယ္ ေျဖရွင္းလို႔ မျဖစ္ပါ။ ေနဝင္း၊ သန္းေရႊတို႔ေၾကာင့္ ေနရာမွားၿပီး ေရာက္ေနသူမ်ားကို ၫႇာတာေထာက္ထားရပါမည္။
- ၾကားျဖတ္ကာလအတြင္း ေျဖရွင္းရမည့္ ကိစၥမ်ားကို တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အကူအညီမပါဘဲ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေျမာ္အျမင္ရွိသည့္ အျမင္ၾကည္လင္သည့္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ၾကားျဖတ္ကာလတြင္ သင့္ေတာ္သည့္အဆင့္ေနရာ ေပးထားရပါလိမ့္မည္။
- ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပီပီျပင္ျပင္ ျဖစ္ေစဖို႔ `စစ္ရပ္စဲထားသည့္ အဖြဲ႔မ်ား´ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ ရေအာင္လည္း လုပ္ရပါဦးမည္။ ဒါကိုလည္း ၾကားျဖတ္ကူးေျပာင္းေရးကာလမွာ လုပ္ရပါမည္။
အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ႏွစ္ (၅၀) နီးပါး ဖ်က္ဆီးထားခဲ့တဲ့ဟာေတြကို ျပင္ရမွာ ျဖစ္သည္၊ ထိုသို႔ ျပင္ႏိုင္ဖို႔ ၾကားျဖတ္ကူးေျပာင္းေရး ကာလတခု လိုပါသည္၊ အခ်ိန္လံုေလာက္စြာယူတာကို သေဘာတူပါသည္။ ဖ်က္ဆီးထားတာ မွန္သမွ်ကိုေတာ့ ျပင္ရပါမည္။ မျပင္လွ်င္ ဗမာျပည္ႏိုင္ငံေရးက `ဂ်ာေအးသူ႔အေမ႐ိုက္´ ေနပါလိမ့္မည္။ စစ္တပ္ကို ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ရန္တိုက္ေပးထားတာ ၾကာပါၿပီ။ ေနဝင္းစစ္အုပ္စု စခဲ့တဲ့ မွားယြင္းတဲ့ လမ္းစဥ္ေပၚလစီမ်ားကို ျပဳျပင္ပစ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါသည္။
အလုပ္တူလုပ္ဖို႔ဆိုလွ်င္ RM အဆင့္ (၄) `ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ ဘာလုပ္ၾကမလဲဆိုတာက စသင့္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ေစခ်င္တာကို တင္ျပပါမည္။
- သပိတ္ေမွာက္လို႔ မျဖစ္ဟု ထင္ပါသည္။ သပိတ္ေမွာက္လွ်င္ နအဖ အႀကိဳက္ ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ `ကန္႔ကြက္မဲ´ ေပးၾကဖို႔ လူထုကို စည္း႐ံုးသင့္သည္။ ျပည္တြင္းက စည္း႐ံုးေရးလုပ္တာကို ျပည္ပက ေထာက္ကူပံ့ပိုးဖို႔ ျဖစ္သည္။
- NLD က လူထုကို အခုကတည္းက (`ကန္႔ကြက္မဲ´ ေပးၾကဖို႔) ေဆာ္ၾသသင့္သည္။ NLD က ရဲရဲေရွ႕ေဆာင္ဖို႔ (၁၉၄၅/၄၆ က ဖဆပလ က ေရွ႕ေဆာင္ခဲ့သလို ေရွ႕ေဆာင္ဖို႔) လိုပါသည္။
- အေတြးအေခၚအရ ေရွ႕ေဆာင္ဖို႔ေျပာတာ ျဖစ္သည္။ ဂမ္ဘာရီနဲ႔ ေပးလိုက္တဲ့ DASSK ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ လည္းေကာင္း၊ NLD ေခါင္းေဆာင္မ်ား အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေနတာသည္လည္းေကာင္း အေတြးအေခၚအရ ေရွ႕ေဆာင္မႈေပးတာ ျဖစ္ပါသည္။
- လူထုအတြင္း ဆင္းၿပီးစည္း႐ံုးတာကိုေတာ့ လူငယ္လူရြယ္မ်ားက လုပ္ပါလိမ့္မည္။ ၂၀၀၇/ၾသဂုတ္ - စက္တင္ဘာ လႈပ္ရွားမႈတုန္းက သံဃာေတြ၊ လူငယ္ေတြ ေရွ႕တိုးထြက္လာတာ ရွိပါသည္။ ေနာက္ ဒီတခါ ထူးျခားတာက ေခတ္မီနည္းပညာကို u4129 .သံုးျပဳတာ ျဖစ္သည္။ ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြတင္တဲ့ အေတြးအေခၚလည္း စံုပါသည္။ NLD က `ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲ´ က်မွ ေျပာမယ္ဆိုၿပီး ေစာင့္ေနလို႔ မျဖစ္ပါ။ NLD က ထြက္ေျပာသင့္ပါၿပီ။ NLD တခြန္းေျပာတာက သူမ်ားေတြ အခြန္းတရာ ေျပာတာထက္ တာသြားပါသည္။
ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ `ကန္႔ကြက္မဲမ်ားမ်ားေပးၾကဖို႔´ စည္း႐ံုးရပါလိမ့္မည္။ `ကန္႔ကြက္မဲ´ က ၅၀% ေက်ာ္ၿပီး `အေျခခံဥပေဒ´ ကို ပယ္ခ်ႏိုင္လွ်င္
- `ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး´ တံခါးပြင့္သြားလိမ့္မည္။ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးခ်င္တဲ့ တပ္မေတာ္စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚလာႏိုင္သည္။ NLD က ေပၚလာတဲ့အခြင့္ေကာင္းကို အမိအရဆုပ္ကိုင္ဖို႔ လိုသည္။ ဘာေပးၿပီး ဘာယူမည္ ဆိုတာကို NLD ပဲ ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္သည္။ "CMP" ရွိထားလွ်င္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္လိမ့္မည္။
- (၁၉၆၂) ခုႏွစ္က စခဲ့ေသာ `စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဇာတ္သိမ္းခန္း´ ရဲ႕ အစ ျဖစ္လာစရာ ရွိသည္။
- ေရရွည္ဆြဲၿပီး လုပ္လာခဲ့ေသာ (RM) ထိုးရပ္သြားလိမ့္မည္။ (၁၉၉၀) က ေရြးခ်ယ္ခဲ့ေသာ `လႊတ္ေတာ္´၏ အခန္း ျပန္ေပၚလာလိမ့္မည္။
`ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ အာဏာျပၿပီး ေထာက္ခံမဲေပးခိုင္းတဲ့နည္း ("ျပဴေစာထီးနည္း") ကိုေတာ့ ေက်းလက္တြင္လုပ္မွာ ေသခ်ာပါသည္။ `မဲခိုး မဲလိမ္ မဲပံုးေဖာက္တာေတြ´ ကေတာ့ ဒင္းၾကမ္းျဖစ္လာစရာ ရွိပါသည္။ မိမိတို႔က ႀကိဳတင္ၿပီး ႀကံ႕ဖြံ႕အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ တပ္မေတာ္သားမ်ား၊ ေက်းလက္အာဏာပိုင္မ်ားကို ရွင္းလင္းေဖ်ာင္းဖ်ပန္ၾကားတာေတြ လုပ္ရပါမည္။
မိမိတို႔ျပည္သူမ်ားတြင္ (၁၉၆၀) နဲ႔ (၁၉၉၀) ေရြးေကာက္ပြဲ အေတြ႔အႀကံဳရွိၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ျပည္သူေတြက တထြာျပလွ်င္ တေတာင္ျမင္တတ္ပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ "NLD က ျပတ္ျပတ္သားသားေရွ႕ေဆာင္ပါ" လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တိုက္တြန္းေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
အထူးသတိျပဳသင့္သည္မွာ စစ္အာဏာရွင္ကိုတိုက္လွ်င္ ပစ္မွတ္မက်ယ္ဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သန္းေရႊစစ္အုပ္စုထဲက ေခါင္းမာသူမ်ားကိုပဲ ေရြးၿပီးပစ္မွတ္ထားဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သန္းေရႊအတြင္းစည္း၀ိုင္း (inner circle) ကို ပစ္မွတ္ထားဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ေနဝင္းျဖစ္ျဖစ္၊ သန္းေရႊျဖစ္ျဖစ္ လမ္းစဥ္ေပၚလစီခ်မွတ္တာမွာ `အတြင္းစည္းဝိိုင္း´ ႏွင့္ ပထမဆံုးတိုင္ပင္ၿမဲ ျဖစ္သည္။ စည္းလား႐ိုက္ၿပီးမွ က်န္သည့္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ခ်ျပတာ၊ လက္ခံေစတာ ျဖစ္သည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ `အာဏာသိမ္းပြဲ´ေတြမွာ အဲဒီလို လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္ စစ္အုပ္စုထိပ္ပိုင္းမွာ ပါေနတာကို အာဏာသိမ္းေၾကညာခ်က္ထြက္လာမွ သိၾကတာ ျဖစ္ပါသည္။ DASSK ၏ ယာဥ္တန္းကို `ဒီပဲယင္း´ မွာ တုိက္ခိုက္တာလည္း `အတြင္းစည္းဝိိုင္း´ က လုပ္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။ အဲဒီကိစၥႀကီး ၿပီးကတည္းက NLD ဗဟိုေခါင္းေဆာင္မႈ အားနည္း ႀကဲကြဲသြားတာ ျဖစ္သည္ဟု ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယူဆပါသည္။ NLD ဗဟိုေခါင္းေဆာင္မႈကို (ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ႔) ႀကံ႕ခိုင္ေအာင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔ လိုပါသည္။ အေတြးအေခၚၫႇိတာကို ဘယ္လိုအေျခအေနမွာမဆို လုပ္လို႔ရပါသည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္းက ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဒီလိုပဲ အေတြးအေခၚၫႇိခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါသည္။ အေတြးအေခၚၫႇိၿပီးလွ်င္ ႀကံ႕ခိုင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈ ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မည္။
၂၀၀၇ ၾသဂုတ္ - စက္တင္ဘာ လႈပ္ရွားမႈတြင္ NLD လူရြယ္လူငယ္မ်ား တက္ႂကြသည့္အခန္းက ပါဝင္လာတာ ေတြ႔ရသျဖင့္ အားတက္ရပါသည္။
- ဤအခြင့္အေရးမ်ိဳး တခါမွ မေပၚဖူးပါ။ ေနာင္တြင္လည္း ေပၚလာစရာ မရွိပါ။ စစ္အာဏာသိမ္းအစိုးရျဖစ္လို႔ပဲ `ျပည္လံုးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပြဲ´ (Referendum) ကို လုပ္ရတာ ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္လည္း အသိအမွတ္မျပဳခ်င္ (လႊတ္ေတာ္လည္း ေခၚမေပးခ်င္၊ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲလည္း မလုပ္ခ်င္) လို႔ (Referendum) နည္းကို မလုပ္မျဖစ္လို႔ လုပ္ရတာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအခြင့္ေကာင္းကို လက္လြတ္မခံသင့္ပါ။ အသံုးခ်သင့္ပါသည္။
- `ဆႏၵခံယူပြဲ´ ကို နအဖ က ကမန္းကတန္္းလုပ္ဖို႔ ႀကံစည္လာျခင္းမွာ မိမိတို႔ကို စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္ခ်ိန္ မေပးလို၍ ျဖစ္သည္။ `ဆႏၵခံယူပြဲ´ ကို (၂၀၀၈) ခုႏွစ္အကုန္ (၂၀၀၉) ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာလုပ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုသင့္မသင့္ စဥ္းစားၾကေစလိုသည္။
- `ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ နအဖ စိတ္ႀကိဳက္ရသြားလွ်င္လည္း "ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံု" က ရပ္တန္႔သြားမွာ မဟုတ္ပါ။ လမ္းစဥ္သစ္၊ နည္းပရိယာယ္သစ္၊ တိုက္ပြဲသဏၭန္သစ္ျဖင့္ ဆက္လက္ခ်ီတက္ဖို႔ သႏၷိဌာန္ခ်ၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္
ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၉
ေခတ္ၿပိဳင္
ေခတ္ၿပိဳင္ - ေဖေဖာ္၀ါရီ (၉) ရက္မွာ နအဖက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္ကို လာမယ့္ေမလမွာ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္မယ္ဆိုတာရယ္၊ ၂၀၁၀ ခုနွစ္မွာ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသြြားမယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ႏွစ္ခုအေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - က်ေနာ္တို႔ျမင္တာက သူတို႔က အလစ္အငိုက္ယူတာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ေနာက္တခုက အေဆာတလ်င္ အပူတျပင္း လုပ္ခ်လိုက္တာလည္း ျဖစ္မယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္က ဒီကိစၥဟာ နအဖအေနနဲ႔ နအဖထဲမွာေတာင္ ဆန္႔က်င္မႈရိွေနတဲ့အတြက္ လက္ဦးမႈယူ လုပ္ခ်တဲ့သေဘာရိွတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဗိုလ္သန္းေရႊနဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႕ဂိုဏ္းကေနၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ နအဖေခါင္းေဆာင္ေတြကိုေတာင္မွ ေသေသခ်ာခ်ာမညႇွိႏႈိင္းဘဲ လုပ္ခ်တဲ့ဟာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆစရာရိွတယ္။ ေနာက္တခုကလည္း အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တခ်က္က အခုခါ လမ္းျပေျမပံုကို အဓိက ဆန္႔က်င္ သူလည္းျဖစ္၊ ျပည္သူလူထု ၾကားမွာလည္း ၾသဇာရိွတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔လို၊ ဦးတင္ဦး တို႔လို၊ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ စက္တင္ဘာ အေရးအခင္းတုန္းက သံဃာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြ အားလံုးဟာ ေထာင္ထဲေရာက္၊ အခ်ိဳ႕လည္း ေျပးလႊားေရွာင္ေျပးေနရတဲ့အေနအထားမွာ၊ ဆိုလိုတာက သူတို႔ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ၀ါဒျဖန္႔စည္း႐ံုးသူေတြ မရိွခင္ကာလမွာ ဒါကို လုပ္ပစ္လိုက္ ျခင္းပါ။ ဒီလူေတြကို အၾကာႀကီး ခ်ဳပ္ထားလို႔ မရဘူးဆိုတာ သူတို႔သိတယ္။ ျပန္လႊတ္ရမွာ၊ အဲဒါ ေတြ ျပန္လႊတ္ဖို႔မတိုင္ခင္ အျမန္ဆံုး လုပ္ခ်လိုက္ခ်င္းပါ။
ေခတ္ - နအဖက ေၾကညာခ်က္ (၁) ရဲ႕ ရလဒ္အေျဖမထြက္ေသးဘဲ ေရြးေကာက္ပဲြ လုပ္မယ္ ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - နအဖဟာ အကုန္လံုးပိုင္ၿပီလို႔ တြက္ထားတာနဲ႔ တူပါတယ္။ သူတို႔လုပ္ေလ့ လုပ္ထရိွတဲ့ အက်င့္ပဲ။ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ပိုင္ၿပီလို႔ ယူဆထားတယ္။ စီမံၿပီးသားေတြပါ။ အဲဒါေတြ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ဒီႏွစ္ခုဟာ နီးလိမ့္မယ္လို႔ ထင္တာ၊ ခြာထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ခြာထားသလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာရိွတယ္။ က်ေနာ္ထင္တာ ႀကံ့ဖြံ႔ကို ႏိုင္ငံေရးပါတီအျဖစ္ အသက္သြင္းဖို႔အတြက္ လူထုၾကားထဲ ထပ္ၿပီးျဖန္႔သြားဖို႔ အခ်ိန္ယူ ထားတာလို႔ ထင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ အပိုင္တြက္ၿပီ။ အဲဒါကို ဘယ္လိုဖ်က္ၾကမလဲဆိုတာ ျပည္သူလူထုႀကီးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုအားလံုး ဒီေနရာမွာ ေခါင္းေအးေအးလည္း ထားရမယ္၊ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္လည္း ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ကိစၥလို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ က်ေနာ့္အျမင္အရ သူတို႔ရဲ႕ Referendum ကို သပိတ္ေမွာက္တဲ့ဟာမ်ိဳးဟာ ေယဘူယ် ႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ လုပ္ေလ့လုပ္ ထရိွတဲ့ဟာမ်ိဳးပဲ။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕သေဘာအရ ၾကည့္ရင္ သပိတ္ေမွာက္တဲ့ဟာက နအဖ အႀကိဳက္ျဖစ္သြားတာ။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ သပိတ္ေမွာက္တဲ့သူက သူတို႔ရဲ႕ ဖဲြ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုကို ဆန္႔က်င္တဲ့သူေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီမဲေတြေလ်ာ့သြားရင္ သူတို႔က တရား၀င္ ဥပမာ ႏိုင္ငံျခားကလူေတြ လာၿပီး ႀကီးၾကပ္တဲ့သူေတြရဲ႕မ်က္စိေအာက္မွာတင္ မဲပံုးေတြ ဖြင့္ျပလိုက္မယ္။ သူတို႔ေထာက္ခံတဲ့သူေတြ မ်ားေနရင္ သူတို႔ သိပ္ႀကိဳက္သြားမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဗမာျပည္သူလူထုႀကီးအေနနဲ႔ ဆန္႔က်င္မဲကို တခဲနက္ေပးၾကဖို႔၊ လဲွေနေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ အကုန္ထြက္လာၿပီးေတာ့၊ ဗမာျပည္မွာ ဒီလိုအစဥ္အလာ အၿမဲရိွတာပဲ။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္၊ သန္႔ရွင္း-တည္ၿမဲ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းကလည္း တည္ၿမဲေနာက္မွာ စစ္အုပ္စု၊ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ရိွေနတယ္ဆိုတာ သိတဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထုႀကီးဟာ အရင္ ပမညတကို မဲေပးလာတဲ့သူေတြဟာ ပမညတကို မစဥ္းစားေတာ့ဘဲနဲ႔ ပမညတကို မဲထည့္ရင္ မဲေတြ ျပားကုန္လိမ့္မယ္ဆိုၿပီး သန္႔ရွင္းထဲကို တခဲနက္ထည့္ခဲ့တာ။ အဲလိုနဲ႔ တည္ၿမဲ ခြက္ခြက္လန္ေအာင္ ႐ံႈးသြားတာ။ လူထုႀကီး အင္အားျပခဲ့တာ ရိွပါတယ္။ ေနာက္တခါ အမ်ားသိၾကတဲ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းကလည္း ျပည္သူလူထုႀကီးဟာ မဲစနစ္နဲ႔ အင္အား ျပခဲ့တယ္။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ဒုကၡေရာက္ေအာင္ လုပ္ခဲ့တာပဲ။ အခုလည္း အဲဒါမ်ိဳး လုပ္ဖို႔ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေခါင္းေပၚမွာ ဒီတာ၀န္ႀကီး က်လာၿပီလို႔ က်ေနာ္တို႔ထင္တယ္။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔ တိုက္တြန္းခ်င္တာတခုက ဒီလိုတိုင္းျပည္ရဲ႕ အေကြ႕အခ်ိဳးႀကီးမွာ ျပည္သူလူထုႀကီး ခ်ီတက္ တိုက္ပဲြ၀င္ေတာ့မယ့္အခါမွာ ျပည္သူလူထုႀကီးရဲ႕ ေရွ႕ကေနၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုႀကီးနဲ႔ လူထုရဲ႕ ေရွ႕က အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ရဲရဲရင့္ရင့္ ေခါင္းေဆာင္ၿပီးေတာ့ အတူ ခ်ီတက္ပါ။ လမ္းၫႊန္မႈေပးပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျပည္သူလူထုဟာ သူတို႔ကို ေရြးထားၿပီး ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ေခါင္းေရွာင္လို႔လည္း မရပါဘူး။ ျပည္သူလူထုအရိွန္နဲ႔ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ဟာ ဒီမိုကေရစီအလံကို ျမင့္ျမင့္မားမားလႊင့္ထူပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တကယ္လို႔သာ ဒီ Referendum ၿပီးသြားလို႔ရိွရင္ နအဖရဲ႕ ေနာက္စီမံခ်က္ေတြဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ ခ်ဳပ္ကို ေခ်မႈန္းေရးျဖစ္မွာပါ။ ျပည္သူလူထုအတြက္ေရာ၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ အတြက္ပါ ဒီတေကြ႕ဟာ အေသအရွင္တိုက္ရမယ့္ တိုက္ပဲြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ေခတ္ - လူထုဆႏၵခံယူပဲြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ (၁) နဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ (၂) ကို တၿပိဳင္တည္း ထုတ္ခဲ့တဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - လွည့္ကြက္ေတြရိွႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္စဥ္းစားစရာတခုက ဒီဟာကို ခ်ျပတာဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေတြကို ရွင္းျပေနတာ။ အဲလိုစဥ္းစားလို႔ရတယ္။ သူတို႔ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ၊ လူထုဆႏၵခံယူပဲြေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ လုပ္ေစခ်င္တဲ့ ျပည္ပက ႏိုင္ငံေတြကို ေျပာျပေနတာ။ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ေပါ့ေလ။ က်ေနာ္တို႔က အစီစဥ္ရိွပါတယ္ဆိုတဲ့ဟာ။ သူတို႔ ႐ိုးသားပါတယ္ဆိုတာ ျပခ်င္တာလို႔ စဥ္းစားစရာရိွတယ္။
ေခတ္ - ေမလမွာ လူထုဆႏၵခံယူပဲြ လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ တိုေတာင္းလွတဲ့အခ်ိန္ကာလ အတြင္း လူထုေရြးေကာက္ခံ အန္အယ္လ္ဒီအေနနဲ႔ အခုလူထုဆႏၵခံယူပဲြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္လုပ္သင့္ပါသလဲ။
ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - နအဖရဲ႕လမ္းျပေျမပံုဟာ ဘာကိုရည္မွန္းၿပီး လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို အားလံုးသိၿပီးသားမို႔ ဒီေနရာမွာ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ဒီအဆင့္ (၄) အေၾကာင္းပဲ ေျပာပါ့မယ္။ ဒီတခါနအဖရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ဟာ သူတို႔အႀကံအစည္အားလံုးရဲ႕ အခရာက်ဆံုး ကြင္းဆက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး နအဖအေၾကာက္ဆံုး အဆင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေညာင္ႏွစ္ပင္ ညီလာ ခံအပါ၊ က်န္တာအားလံုးဟာ သူတို႔ေျခ၊ သူတို႔လက္၊ ေမွာက္လိုေမွာက္၊ လွန္လိုလွန္ လုပ္ခ်င္တိုင္း လုပ္လို႔ရတဲ့ အရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆႏၵခံယူပြဲတို႔၊ ေရြးေကာက္ပြဲတို႔ဆိုတာ ေတြကေတာ့ သူတို႔ခ်ည္းလုပ္လို႔ ရတာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ ဘယ္လိုပဲ ညစ္ပတ္ခ်င္ေပမယ့္ လူထုအခန္းမပါဘဲ မၿပီးပါဘူး။ တဘက္ကေျပာရင္လည္း လူထုႀကီးအေနနဲ႔ သူတို႔လုပ္ေနတာ ေတြကိုဟန္႔တားႏိုင္တာ ဒီတခါပဲရွိပါတယ္။ တျခားေျခလွမ္းေတြမွာ ဘာမွလုပ္ခြင့္မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လူထုႀကီးဘက္ကလည္း အစြမ္းျပရမယ့္အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ နအဖရဲ႕လမ္းျပေျမပံုမွာ တျခားရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအျပင္ သူတို႔ ေျပာင္မေၾကညာတဲ့ ရည္ရြယ္ ခ်က္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြထဲက အဓိကက်တဲ့အခ်က္တခုကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ က်ိန္စာေအာက္က လြတ္ေအာင္လုပ္ေရးနဲ႔ အဲဒီက်ိန္စာနဲ႔အတူ သူတို႔ရဲ႕အာဏာကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚက ေပ်ာက္သြားေစဖို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ အခုလို ၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္စြမ္းမရိွေအာင္ လုပ္ဖို႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီတခါနအဖရဲ႕ေျခလွမ္းဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးဂုဏ္သိကၡာ စတာတို႔နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ဆက္ေနတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို တမ်ိဳးသားလံုး၊ တႏိုင္ငံလံုးအတြက္။ ေနာက္ၿပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ ေသေရးရွင္ေရးတမွ် အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥႀကီးေပၚလာခ်ိန္မွာ ဒီခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ေရွ႕တန္းက မားမား မတ္မတ္ရပ္ၿပီး ရြပ္ရြပ္ခၽြံခၽြံဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္တာကို ေတြ႕လိုပါတယ္။ ဒီေန႔အခါမွာ စကား
တခြန္းကို၊ အထူးသျဖင့္ နအဖရဲ႕ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒကို ဆန္႔က်င္မဲေပးၾကဆိုတဲ့ စကားမ်ိဳးကို ဒီခ်ဳပ္ကေျပာတာနဲ႔ တျခားလူေတြေျပာတာ ထိေရာက္မႈခ်င္းမတူပါဘူး။ ဒီတေကြ႕ဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ အစမ္းသပ္ခံရမယ့္၊ အစစ္ေဆးခံရမယ့္ အေကြ႕ျဖစ္ပါတယ္။
ေခတ္ - ျပည္ပေရာက္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြအေနနဲ႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္လုပ္သင့္ပါသလဲ။
ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - ျပည္ပေရာက္အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ျပည္တြင္းကလူေတြဆီကိုတူညီတဲ့ မက္ေဆ့ဂ်္ေပးႏိုင္ဖို႔ လံုးပန္းသင့္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြ တစည္းတလံုးတည္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ညိႇႏိႈင္းေပးတာ၊ ၀ါဒျဖန္႔ေပးတာေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္။ တျခားလည္း ေျမေအာက္ လုပ္ငန္းသေဘာ အကူအညီ ေပးႏိုင္တာေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
