ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ားကို သံုးသပ္ျခင္း

Friday, February 29, 2008

အမ်ဳိးသားညီလာခံႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားကို ေလ့လာျခင္း

ေမာင္လူေအး
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁
မဇၥ်ိမ

ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၌ လူထူအုံႂကြမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ကာ စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းယူၿပီး န၀တေခၚ ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔ျဖင့္ တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါသည္။ ထုိေနာက္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ အႏုိင္ရရွိသည့္ ပါတီကို ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ကာ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပ ေပးခဲ့ပါသည္။ ထုိအခ်ိန္က န၀တ ဥကၠဌျဖစ္သူ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္က “ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရရွိေသာ ပါတီအား အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္။ တပ္မေတာ္သည္ သမုိင္းတရားခံ မျဖစ္ခ်င္ဘူး၊ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးလွ်င္ တပ္စခန္း (Barrack)သုိ႔ ျပန္မည္၊ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရးမွာ တပ္မေတာ္၏ တာ၀န္ မဟုတ္ပါ” ဟုေျပာဆုိခဲ့သည္ကို ျပည္သူအမ်ား သတိျပဳမိ ေနလိမ့္မည္ဟု ယူဆပါသည္။

သုိ႔ရာတြင္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ၈၄% ေက်ာ္ မဲျဖင့္ အႏုိင္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ကတိအတုိင္း အာဏာ လြဲေျပာင္းေပးျခင္း မျပဳဘဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္၏ ကတိက၀တ္ကုိ ေဖာက္ဖ်က္ကာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္ကို က်န္းမာေရး အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ တပ္မေတာ္မွ အနားယူခုိင္းခဲ့ပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သန္းေရႊ (ထုိစဥ္က)မွ ရယူ ခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ့ပါသည္။ အေရြးခ်ယ္ခံ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကိုလည္း အသိအမွတ္ မျပဳခဲ့ပါ။

၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိ၍ လက္မခံ ျငင္းပယ္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အေၾကာင္းျပ ခဲ့ပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိသည္ကို သိလ်က္ႏွင့္ မည္သုိ႔ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ ေပးခဲ့ပါသနည္း၊ ထုိေရြးေကာက္ပြဲမွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ အသစ္တရပ္ ေရးဆြဲဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခ်က္ကို လက္မခံႏုိင္ဘဲ မိမိကိုယ္တုိင္ မူခ်မွတ္ ေရးဆြဲသည့္ အေျခခံ ဥပေဒကိုမွ ဘာေၾကာင့္ လုိခ်င္ေနပါသနည္း ဆုိေသာ ေမးခြန္းမ်ား ေမးစရာ ျဖစ္လာေနပါသည္။

မိမိ ခ်မွတ္ထားေသာ မူအတုိင္း ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲႏုိင္ေရးအတြက္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံကို ေခၚယူက်င္းပကာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ခ်မွတ္ေပးေသာ မူမ်ား ျဖစ္သေယာင္ ျပည္သူလူထုကို ပုံမွားရုိက္ခဲ့ပါသည္။ ထင္ေယာင္ထင္မွားလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ႏုိင္ငံေတာ္၏ ဦးတည္ခ်က္ ၆ ခ်က္ကိုပါ ေမတၱာရွိ ခ်မွတ္ေပးခဲ့ျပန္ပါသည္။ ယင္းတုိ႔မွာ

(၁) ျပည္ေထာင္စုမၿပဳိကြဲေရး
(၂) တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္မႈ မျပဳိကြဲေရး
(၃) အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခုိင္ၿမဲေရး
(၄) စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေရး
(၅) ႏုိင္ငံေတာ္၌ တရားမွ်တျခင္း၊ လြတ္လပ္ျခင္းႏွင့္ ညီမွ်ျခင္းတည္းဟူေသာ ေလာကပါလ တရားမ်ား ပိုမုိထြန္းကားေရး
(၆) ႏုိင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ပါ၀င္ေရး တုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။

ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္မ်ား

၁။ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံစနစ္ ဟုတ္မဟုတ္ ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း

ႏုိင္ငံေရး ဦးတည္ခ်က္ အမွတ္စဥ္ (၄) တြင္ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံဒီမုိကေရစီစနစ္ထြန္းကားေရးဟု ဆုိထားေသာ္လည္း လက္ေတြ႕မူမ်ားတြင္ ပါတီစုံစနစ္ ေပၚလြင္မႈမရွိဘဲ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို တရား၀င္ျဖစ္ ေအာင္ သြယ္၀ုိက္ေသာနည္းျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာဆန္းစစ္ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲႏွင့္ အစုိးရအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲ ျဖစ္သည့္ သမတကို ဒုတိယသမတ ေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔ (၃)ဖြဲ႔မွ ေရြးေပးရမည္ ျဖစ္ၿပီး ထုိအဖြဲ႔ ၃ ဖြဲ႔မွ ေရြးခ်ယ္ေပးလုိက္ေသာ ဒုတိယသမတ (၃)ဦးအနက္မွ တဦးဦးကို ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ (အထက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ခုေပါင္း)မွ သမတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အဆုိပါ ဒုတိယသမတ ေရြးခ်ယ္ေရး အစုအဖြဲ႔မ်ားမွာ
၁။ အထက္လႊတ္ေတာ္ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္)
၂။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ (ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္)
၃။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္မွ ေရြးခ်ယ္ေပးလုိက္ေသာ တပ္မေတာ္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား အစုအဖြဲ႔တုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။

ဤသုိ႔ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ သမတသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲ လည္းေကာင္း၊ အစုိးရအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲအျဖစ္ လည္းေကာင္း တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ မည္သည့္ ပါတီက အစုိးရျဖစ္ၿပီး မည္သည့္ပါတီက အတုိက္အခံ ျဖစ္သည္ဟု မေပၚလြင္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ ဤကဲသုိ႔ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္၏ အႏွစ္သာရျဖစ္ေသာ အတုိက္အခံပါတီ မရွိျခင္းမွာ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီစနစ္ မဟုတ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေစပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဗဟုိအဆင့္တြင္ မရွိေသာ္လည္း ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ ျပည္နယ္/တုိင္း အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးမွဴးမ်ားသည္ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္၏ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု မူခ်မွတ္ထားသည္ကိုလည္း ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ပါတီစုံစနစ္တြင္ အမွန္တကယ္ က်င့္သုံးလွ်က္ ရွိသည္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရရွိသည့္ပါတီ (ကုိယ္စားလွယ္ ထက္၀က္ေက်ာ္ အႏုိင္ရသည့္ပါတီ) က အစုိးရဖြဲ႔ၿပီး ဒုတိယ အမ်ားဆုံး အႏုိင္ရရွိသည့္ ပါတီက အတုိက္အခံပါတီ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ကာ အစုိးရက မိမိ ႀကဳိက္သက္ႏွစ္သည့္ ပုဂၢဳိလ္ကို လႊတ္ေတာ္အတြင္း၀န္ (အတြင္းေရးမွဴး)အျဖစ္ ခန္႔အပ္ေလ့ ရွိပါသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ယခုခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံရမည့္မူတြင္ တပါတီ အာရွင္စနစ္တြင္ က်င့္သုံးေလ့ရွိသည့္ လႊတ္ေတာ္ အတြင္းေရးမွဴးကို ပုံေသ သတ္မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ဤသုိ႔ျဖင့္ ပါတီစုံ စနစ္၏ အႏွစ္သာရႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖက္ ျဖစ္ေနသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။

၂။ စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီ (သို႔) စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဟုတ္မဟုတ္ ဆန္းစစ္ျခင္း

လက္ရွိ စစ္အစိုးရသည္ စည္းကမ္း ျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ေနပါသည္ဟု ႏုိင္ငံတကာသုိ႔ ထုတ္ေဖာ္ ရွင္းျပေနပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္မူမ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္

(၁) လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးတြင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ေပးေသာ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၅% ပါ၀င္ရမည္ဟူ၍ လည္းေကာင္း။
(၂) လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း တရပ္ရပ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ သုံုပုံတပုံ တက္ေရာက္လွ်င္ အစည္းအေ၀း အထေျမာက္သည္ ဟူ၍လည္းေကာင္း။
(၃) လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း တရပ္ရပ္တြင္ မဲေပးပုိင္ခြင့္ မရွိသူ၊ ပုဂၢဳိလ္တဦးဦးက အဆုံးအျဖတ္မဲ ေပးေစျခင္းျဖင့္ အတည္ျပဳခဲ့ေသာ အခ်က္မ်ားကို ေနာက္ေနာင္မွ ေတြ႔ရွိရပါက သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ပ်က္ျပယ္ျခင္း မရွိေစရ ဟူ၍လည္းေကာင္း မူခ်မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။

တဖန္ ယခုက်င့္သုံးမည့္ ဒီမုိကေရစီသည္ စည္းကမ္း ျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီဟု ဆုိထားျပန္ပါသည္။ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဆုိသည္မွာ ကမၻာတြင္ မည္သည့္ႏုိင္ငံကမွ် မက်င့္သုံးေသးသည့္ စနစ္ ျဖစ္ပါသည္။ ဘယ္ဟာကုိ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ျဖစ္သည္ဟု မည္သူကမွ် အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆုိထားသည္ကို မေတြ႕ရွိရေသးပါ။ က်ေနာ့့္ အေနျဖင့္ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဆုိသည္မွာ ၿပဳိလဲက်ဆုံးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေသာ အင္ဒုိနီးရွားက က်င့္သုံးခဲ့သည့္ စစ္တပ္အာဏာရွင္ (စစ္ဗ်ဴ႐ုိကရက္) စနစ္ ျဖစ္ေသာ လမ္းညႊန္ဒီမုိကေရစီ (Guided Democracy)ကို ရည္ညႊန္းဟန္ ရွိသည္ဟု ယူဆရပါသည္။)

၃။ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ေလ့လာျခင္း

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပၿပီးသည့္ အတုိင္း ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ အႀကီးအကဲသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ သမတသည္ မိမိအစုိးရ အဖြဲ႔ကို လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ မရွိဘဲ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ေပးေသာ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး၀န္ႀကီး တုိ႔ကို မိမိႀကဳိက္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မႀကဳိက္သည္ ျဖစ္ေစ ၀န္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မည္သည့္ လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီမႈကိုမွ် ရယူရန္လည္း မလုိပါ။ ထုိ႔အျပင္ အထက္ပါ ၀န္ႀကီး (၃)ဦးသည္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးျဖစ္ပါလွ်က္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွစ္ဦး (ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ဒုဦးစီးခ်ဳပ္)၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ေနပါသည္။ ႏုိင္ငံအမ်ားက က်င့္သုံးေနသကဲ့သုိ႔ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးသည္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္၏ အထက္တြင္ ရွိသင့္ပါသည္။ ဤသို႔ စစ္တပ္သည္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ အထက္တြင္ ရွိေနျခင္းမွာ သဘာ၀မက်ဟု ဆုိခ်င္ပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္လည္း ကုိက္ညီမႈ မရွိပါ။ တဖန္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ ဒုတိယ သမတမ်ားႏွင့္ အဆင့္အတန္း တူညီသည္ဟု ဆုိထားျပန္ရာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ အစုိးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ားထက္ အဆင့္အတန္း ပုိမုိ ျမင့္မားေနေၾကာင္း ေပၚလြင္ ထင္ရွားေစပါသည္။

၄။ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခံဳေရး ေကာင္စီႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာ သုံးသပ္ခ်က္

အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံရမူ (၁၀၄)ခ်က္အရ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီတရပ္ ထားရွိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤေကာင္စီ (National Defence and Security Council) ကို ေအာက္ပါအတုိင္း ဖြဲ႔စည္းရန္ မူခ်မွတ္ထားျပန္ပါသည္။

၁။ ႏုိင္ငံေတာ္သမတ
၂။ ႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမတ (၁)
၃။ ႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမတ (၂)
၄။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ
၅။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ
၆။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၇။ ဒုတိယ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၈။ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၉။ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၁၀။ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၁၁။ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
တုိ႔ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းရန္ မူခ်မွတ္ထားပါသည္။ ဤအမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီကို ေလ့လာ ၾကည့္သည့္အခါ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ ပုဂၢဳိလ္မ်ား ပုိမုိ မ်ားျပားေနသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။

၁။ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အစုအဖြဲ႔မွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ သမတ အဖြဲ႔၀င္တဦး
၂။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၃။ ဒုတိယကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၄။ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၅။ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၆။ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
စုစုေပါင္း ၆ ဦး ျဖစ္ေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဤအမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီသည္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ (Amnesty of Pardon) ေပးသင့္ မေပးသင့္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတကို အႀကံေပးပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ခန္႔ထားေရးတြင္ပါ ႏုိင္ငံေတာ္သမတအား အႀကံျပဳပုိင္ခြင့္ အာဏာေပးထားသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ဤကဲ့သုိ႔ မည္သည့္လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ကိုမွ ရယူရန္မလုိဘဲ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ၏ အႀကံျပဳခ်က္ျဖင့္သာ ႏုိင္ငံေတာ္သမက ကာကြယ္ေရး ဦးစီခ်ဳပ္ကို ခန္႔ထားရျခင္း၊ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးျခင္းတုိ႔ကို ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရးေကာင္စီသည္ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္ေနၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ အစုိးရထက္ အဆင့္ျမင့္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရပါသည္။
အမွန္တကယ္တြင္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးသင့္မေပးသင့္၊ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ခန္႔အပ္ျခင္း တုိ႔တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတသည္ မိမိအစုိးရ အဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းတုိင္ပင္ၿပီး လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္သာ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီသည္ ယခင္ မဆလ လက္ထက္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒပါ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီႏွင့္ သ႑ာန္တူေနၿပီး အစုိးရအဖြဲ႔အား Policy ခ်မွတ္ေပးသည့္ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္ေနပါသည္။
ထုိ႔အျပင္ ထုိေကာင္စီသည္ လႊတ္ေတာ္၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္လည္း ကင္းလြတ္ကာ သီးျခားရပ္တည္ ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါသည္။ ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ ျပည္သူ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ လႊတ္ေတာ္ကသာလွ်င္ အျမင့္ဆုံး အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ရွိသည့္ အဖြဲ႔အစည္း မွန္သမွ် လႊတ္ေတာ္၏ လက္ေအာက္ခံသာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္မ်ားအား ေရးရာ ေကာ္မတီမ်ား၊ ေကာ္မရွင္မ်ား ဖြဲ႔စည္းႏုိင္ခြင့္ကိုလည္း ေပးအပ္ထားၿပီး ျဖစ္ပါသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ဤေကာင္စီသည္ သမတ၏ အစိုးရအဖြဲ႔ကို လည္းေကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကို လည္းေကာင္း၊ အႀကံေပးရန္ မဟုတ္ဘဲ လမ္းညႊန္မႈ ေပးရန္သာ ရွိသည္ဟု ယူဆပါသည္။ သုိ႔မွသာလွ်င္ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ ပါ၀င္ႏုိင္ေရးကို အစဥ္တစုိက္ ဦးတည္သည္ ဆုိေသာ အခ်က္ႏွင့္ ကုိက္ညီမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မဆလေခတ္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ က်င့္သုံးခဲ့သည္ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီ ႏွင့္ ခပ္ဆင္ဆင္ တူေနသည္ဟု ယူဆပါသည္။ ယင္းတြင္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈဆုိရာ၌ တပါတီ အာဏာရွင္စနစ္ကိုသာ က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရး အေနအထားအရ ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ ဤေကာင္စီသည္ တ႐ုတ္မွ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္အဖြဲ႔ (Polibureau)ႏွင့္ တူေနသည္ကို ေတြ႔ရျပန္ပါသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္မွ ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ အၿမဲတမ္း ေကာ္မတီ (Standing Committee) ႏွင့္လည္း တူေနသည္။ ထုိအျမဲတမ္း ေကာ္မတီသည္ အမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္ အစည္းအေ၀း မရွိခ်ိန္တြင္ ထုိကြန္ဂရက္၏ တာ၀န္ကိုပါ ရယူရပါသည္။ ယခု ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရးေကာင္စီ သည္လည္း ထုိ႔နည္းလည္းေကာင္း ျဖစ္ေနသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။

၅။ ျပည္ေထာင္စု ဟုတ္မဟုတ္ ေလ့လာသုံးသပ္ျခင္း

ျပည္နယ္ႏွင့္တုိင္း အစုိးရအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ၾကည့္လွ်င္ ျပည္ေထာင္စု ပုံသ႑န္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိသာ ေနပါသည္။ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ (Chief Ministers) မ်ားကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက အမည္စာရင္း တင္သြင္း (Nominate) ၿပီး သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ အသီးသီး၏ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရယူကာ ႏုိင္ငံေတာ္သမက ခန္႔အပ္ေပးရန္ မူခ်မွတ္ထားသည္ကုိ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ သမက အမည္စာရင္း တင္သြင္း ထားေသာ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေလာင္းမ်ားကို အရည္အခ်င္း မၿပည့္မီေၾကာင္း ခုိင္လုံေသာ အေထာက္အထား မျပႏုိင္ပါက အျခားနည္းျဖင့္ ျငင္းပယ္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း အေျခခံ မူအျဖစ္ ထပ္မံ ခ်မွတ္ထားပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီး ဌာနမ်ားကို တည္ေထာင္ခြင့္ႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ား ခန္႔အပ္ပုိင္ခြင့္ကိုလည္း သမတကိုပင္ အာဏာ အပ္ႏွင္းထားပါသည္။ ဆုိလုိသည္မွာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားကို တုိးခ်ဲ႕ျခင္း၊ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ဖ်က္သိမ္းျခင္းမ်ားႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ျခင္း၊ ၀န္ႀကီးအျဖစ္မွ ရပ္စဲျခင္း စသည့္ အခြင့္အာဏာမ်ားကို သမတအား အပ္ႏွင္းထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အထက္ပါ အခ်က္မ်ားကုိ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း အစိုးရအဖြဲ႔ကို သမက တုိက္႐ုိက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားၿပီး ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္မ်ားက သေဘာထား ေပး႐ုံသက္သက္သာ အခြင့္အေရး ရွိသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ သမတသည္ တႏုိင္ငံလုံးရွိ ၀န္ႀကီးအားလုံး (ဗဟုိအစုိးရႏွင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးမ်ား) ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ဤကဲ့သုိ႔ သမတက ၀န္ႀကီးအားလုံးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားႏုိင္သည့္ စနစ္သည္ မည္သုိ႔မွ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ မဟုတ္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ တျပည္ေထာင္ စနစ္သာ ျဖစ္ပါသည္။

ျပည္နယ္/တုိင္း ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္ ရွိယုံမွ်ျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုဟု ေခၚဆုိႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးသည္ မိမိႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔ကို တုိက္႐ုိက္ စီမံခန္႔ခြဲႏုိင္ခြင့္ ရွိရပါမည္။ ယခု ေရးဆြဲ ျပဌာန္းမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒသည္ ျပည္နယ္/တုိင္း အစိုးရကို ဗဟုိမွ တုိက္႐ုိက္ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားသည့္ တျပည္ေထာင္စနစ္ကို ျပည္သူလူထု ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေအာင္ မလိမ့္တပတ္လုပ္၍ ပုံမွား ႐ုိက္ထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။

အထက္ပါ အခ်က္မ်ားသည္ လြတ္လပ္ႀကဳိးပမ္း ကာလကတည္းက သေဘာတူညီထားေသာ ပင္လုံစိတ္ဓာတ္၊ ပင္လုံ ကတိက၀တ္ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ ေဖာက္ဖ်က္ရာလည္း ေရာက္ေနပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ (Road Map) လမ္းျပ ေျမပုံႀကီးကို တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား အေနျဖင့္ လက္ခံရန္ ခဲယဥ္းေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ထုိမဟာ လမ္းျပေျမပုံႀကီးသည္ ယခု မ်က္ေမွာက္ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔အျပင္ စစ္အစုိးရသည္ စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု (Federal) မူကို ခြဲထြက္ေရးမူအျဖစ္ သ႐ုပ္ဖ်က္ကာ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြး အေျဖရွာေရးကိုလည္း ျငင္းပယ္လ်က္ ရွိၿပီး အလြန္ေနခ်င့္စဖြယ္ ႏုိင္ငံကို မည္သူမွ် မေနခ်င္ေတာ့ေလာက္ေအာင္ အက်ဥ္းတန္ေသာ ႏုိင္ငံ ျဖစ္သြားေအာင္ ဖန္တီးေနျခင္းမွာ အလြန္ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ေကာင္းလွပါသည္။

၆။ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဘာေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ရသလဲ။

အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္သည္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္အထိ ၄ ႏွစ္တုိင္တုိင္ က်င္းပခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံသုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး အမ်ဳိးသား ညီလာခံလည္း ရပ္ဆုိင္းသြားခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ညီလာခံမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ ရျခင္းမွာ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

၁။ ပါတီစုံစနစ္ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိသည္ကုိ ေတြ႔ရွိရျခင္း၊
၂။ ဒီမုိကေရစီစနစ္ႏွင့္ လုံးလုံးလ်ားလ်ား ဆန္႔က်င္ေနျခင္း (တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ ၂၅% ပါ၀င္ေနျခင္း၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ သုံးပုံတပုံ အစည္းအေ၀း တက္လွ်င္ အစည္းအေ၀း အထေျမာက္သည္ဟု ဆုိထားျခင္း)
၃။ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ မဟုတ္ဘဲ ျပည္နယ္/တုိင္း အစုိးရမ်ားကို ဗဟုိအစုိးရ အႀကီးအကဲျဖစ္သည့္ သမတ က တုိက္႐ုိက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားႏုိင္သည့္ တျပည္ေထာင္ အစုိးရစနစ္ ျဖစ္ေနျခင္း
၄။ ညီလာခံတြင္ ဘာမွ် တင္ျပေဆြးေႏြးပုိင္ခြင့္ မရွိဘဲ ၎တုိ႔မွ ရွင္းျပ ဖတ္ျပသမွ်ကိုသာ နားေထာင္ေနရျခင္း၊
၅။ အစုအဖြဲ႔ အစည္းအေ၀းတြင္ ေဆြးေႏြး တင္ျပခြင့္ ရွိသည္ဆုိေသာ္လည္း ေဆြးေႏြး တင္ျပခ်က္မ်ားကို လုပ္ငန္း ေကာ္မတီကုိ ပထမဦးစြာ တင္ျပၿပီးမွ ၎တုိ႔ ခ်မွတ္ထားေသာ ဖတ္ျပ၊ ရွင္းျပခဲ့ေသာ စာတမ္းပါ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီပါက လက္မခံ ပယ္ခ်ျခင္း၊
၆။ တင္းက်ပ္ေသာ ဥပေဒ ျပဌာန္းထားၿပီး လြတ္လပ္စြာ သုံးသပ္ ေျပာဆုိပုိင္ခြင့္ မရွိျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။
၇။ ျပည္ေထာင္စုဘ႑ာေငြ ခြဲေ၀သုံးစြဲျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆန္းစစ္ေလ့လာ သုံးသပ္ခ်က္
ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက ဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ကာ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးက အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ဘ႑ာေငြ ခြဲေ၀ေရး ေကာ္မတီတရပ္ ထားရွိမည္ ျဖစ္ၿပီး ဤေကာ္မတီတြင္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားက ေကာ္မတီ၀င္မ်ားအျဖစ္ ပါ၀င္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤေကာ္မတီသည္ ေကာင္းမြန္ သင့္ေတာ္သည္ဟု ဆုိရမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေကာ္မတီ၀င္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက တုိက္႐ုိက္ ကုိင္တြယ္ ခန္႔ထားသူမ်ား ျဖစ္ရာ သမတကို အာခံၿပီး အတုိက္အခံ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးႏုိင္စရာ လမ္းမျမင္ရပါ။ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္သည့္ အမ်ားစု အႏုိင္ရပါတီ ေခါင္းေဆာင္ တဦးဦးကို သက္ဆုိင္ရာ လြႊတ္ေတာ္မွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါက မည္သုိ႔မွ် ဆုိဖြယ္ရာ မရွိပါဟု ယုံၾကည္ပါသည္။

၈။ စစ္တပ္၏ အခန္းက႑

ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္တြင္ စစ္တပ္ ပါ၀င္ေနျခင္းကို မည္သုိ႔မွ် နားလည္ႏုိင္စရာ မရွိပါ။ စစ္တပ္သည္ အခုမွ အေျခအေနအရ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္လာျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္းကို ေအာက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ား က သက္ေသ ျပေနပါသည္။ စစ္တပ္သည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ႏုိင္ငံေရး အာဏာကို ရယူထားခဲ့ပါသည္။ မဆလေခတ္တြင္ ပါတီဥကၠဌမ်ားသည္ စစ္တပ္မွ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားသာ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ဗဟုိတြင္ ပါတီဥကၠဌမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္း ျဖစ္ၿပီး နယ္တြင္ ေဒသပါတီ ဥကၠဌမ်ားမွာ တုိင္းမွဴးမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ေကာင္စီမ်ားတြင္လည္း စစ္တပ္မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ၂၅% မက ပါ၀င္ခဲ့ပါသည္။ ထုိစဥ္က မဆလ ပါတီသည္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္အဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤသည္ကို လူထုက မလုိလား၍ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ လူထုအုံႂကြမႈျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ထိုဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒလည္း ပ်က္ျပားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စစ္တပ္သည္ ယခုမွ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္လာျခင္း မဟုတ္ဘဲ စစ္တပ္အာဏာရွင္စနစ္ ေရရွည္ တရား၀င္ ရပ္တည္ ႏုိင္ေအာင္ ပုံစံအသစ္တမ်ဳိး တီထြင္လာျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ယူဆရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အခ်ဳိ႕က စစ္တပ္ႏွင့္ျပည္သူ အာဏာခြဲေ၀ က်င့္သုံးေရး (Power Sharing) ကို ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္ အခုိက္အတန္႔အထိသာ ပါ၀င္လိမ့္မည္ဟု ထင္ေနၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႕ေနရပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ စစ္တပ္သည္ အခိ်န္အခါ အေျခအေနအရ တစုံတရာေသာ အတုိင္းအတာ အထိသာ ပါ၀င္လုိျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ကို ဤဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ျခင္း အခန္းကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သိႏုိင္ပါသည္။ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး အခန္းတြင္ ဥပေဒကို လြယ္လြယ္ႏွင့္ ျပင္ဆင္၍မရေအာင္ အခုိင္အမာ ျပဳထားသည္ကို သတိျပဳသင့္ပါသည္။

၉။ အေရးေပၚကာလျပဌာန္းခ်က္

ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ တာ၀န္အရွိဆုံး ပုဂၢဳိလ္ျဖစ္ေသာ အစုိးရအႀကီးအကဲ ျဖစ္သည့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတႏွင့္ ဒုတိယသမတ မ်ားသည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒအရ အပ္ႏွင္းထားေသာ တာ၀န္မ်ားကို ေက်ပြန္ေအာင္ မထမ္းေဆာင္ႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား လႊဲေပးရျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတုိ႔၏ ညံ့ဖ်င္းမႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား လႊဲေျပာင္းေပးရျခင္း ျဖစ္ရာ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတႏွင့္ ဒုတိယသမတ မ်ားသည္လည္း တာ၀န္မွ ႏႈတ္ထြက္ေပးရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဤအေျခခံ ဥပေဒတြင္ သမတႏွင့္ ဒုတိယ သမတမ်ားသည္ မိမိတို႔ရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ေပးရန္ မလုိသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ အေရးေပၚကာလ ၿပီးဆုံးပါက မိမိအား လႊဲအပ္ထားေသာ အာဏာကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတမ်ားထံ ျပန္လည္ အပ္ႏွံေပးႏုိင္ပါသည္။ သုိ႔ျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမက မိမိထံ အပ္ႏွင္းထားေသာ အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား အငွားခ်ထားသကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ လႊတ္ေတာ္ကိုလည္း ယာယီ ရပ္ဆုိင္းထားျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး အေရးေပၚကာလ ၿပီးဆုံးပါက လႊတ္ေတာ္လည္း အလုိအေလ်ာက္ ျပန္လည္ အသက္၀င္လာမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ဤအခ်က္သည္ လႊတ္ေတာ္ကို စစ္တပ္က ေနာက္ကြယ္္မွ ႀကဳိးကုိင္ထားၿပီး လူထုအုံႂကြမႈ ျဖစ္ေပၚလာပါက စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းရန္ မလုိဘဲ တရား၀င္ ႏွိမ္နင္းႏုိင္ခြင့္ ရရွိေရးကို ဖန္တီးထားျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု သုံးသပ္မိပါသည္။

၁၀။ အေျခခံ ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ျခင္း

ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒကို ေနာင္တြင္ တျဖည္းျဖည္း ျပင္ဆင္ ယူႏုိင္ေကာင္းသည္ဟု အခ်ဳိ႕က ေမွ်ာ္လင့္ ေနၾကသည္။ ဥပေဒတခုကို တရားကိုယ္မွာ ကုိယ္စြမ္းဥာဏ္စြမ္း ရွိသမွ် လက္လွမ္းမီသမွ် ယုိေပါက္၊ ထြက္ေပါက္၊ ေပ်ာ့ကြက္ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မရွိေအာင္ ေရးဆြဲရသည္မ်ဳိး ျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္က်မွ ျပင္ဆင္ ယူမည္ဟု ၿပီးစလြယ္ ေရးသားရ႐ုိး ထုံးစံမရွိပါ။ သုိ႔ႏွင့္တုိင္ အေျခအေန အခ်ိန္အခါႏွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစရန္ ျပင္ဆင္ရသည္မ်ား ရွိျမဲပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ယခုမူ စေရးကတည္းက ေပ်ာ့ကြက္၊ ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မ်ားစြာ ပါ၀င္ေနေစမည္ဆုိလွ်င္ ေနာင္တြင္ ဆုိဖြယ္ရာ မရွိေတာ့ပါ။ ယင္းေပ်ာ့ကြက္၊ ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မ်ားကို ႀကဳိတင္ကာကြယ္ တားဆီးႏုိင္ရန္ ယခုေရးဆြဲမည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး အခန္းတြင္ အလြန္အမင္း တင္းၾကပ္ေသာ အေျခခံမူမ်ား ခ်မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆပါသည္။ ဤအေျခခံ ဥပေဒ၏ အေရးႀကီးေသာ အခန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပင္ဆင္ရန္ လုိအပ္လွ်င္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း ၏ ၇၅% ေက်ာ္ ဆႏၵမဲျဖင့္သာ ျပင္ဆင္ႏုိင္ေၾကာင္း အေျခခံမူ ခ်မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ထို႔အျပင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးဥပေဒမူႀကမ္းကိုလည္း ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလုံး ၏ ၂၀% လက္မွတ္ေရးထုိးအဆုိျပဳတင္သြင္းမွသာလွ်င္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က လက္ခံေဆြးေႏြးရမည္ဟု ခ်ဳပ္ထားျပန္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အေပၚယံၾကည့္လွ်င္ လြယ္မေယာင္ႏွင့္ အေလးအနက္ တြက္ခ်က္ၾကည့္ပါက မည္သုိ႔မွ် ျပင္ဆင္၍ ရႏုိင္ဖြယ္ မရွိေသာ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္မွန္းမသိ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အတိအက် ေျပာရလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၃၃ ဦး လက္မွတ္ေရးထုိး အဆုိျပဳ တင္ျပမွသာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က လက္ခံ ေဆြးေႏြးႏုိင္မည့္ အေျခအေန ျဖစ္ပါသည္။ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၄၄ ဦး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၄၀ ဦး၊ ေပါင္း ၆၆၄ ဦး၏ ၂၀% သည္ ၁၃၃ ဦး ျဖစ္ေနသည္ကို သတိမူရန္ လုိအပ္ပါမည္။)

ဤမွ် ျပင္ဆင္ရန္ ခက္ခဲေအာင္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းမွာ အနာဂတ္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ ပါ၀င္ ထမ္းေဆာင္ေရးကို အစဥ္တစုိက္ မပယ္ဖ်က္ႏုိင္ေစရန္ ကာကြယ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ခံစားမိပါသည္။ တဖက္တြင္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈအဖြဲ႔ (အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ) ျပင္ဆင္ရန္ လုိလားပါက အလြယ္တကူ ျပင္ဆင္ႏုိင္သည္ကိုလည္း သတိမူသင့္ပါသည္။ ဥပမာ တ႐ုတ္ျပည္၏ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို အလားတူ ျပင္ဆင္ရန္ အလြန္အမင္း ခက္ခဲေအာင္ ေရးဆြဲထားေသာ္လည္း ေပါလစ္ဗ်ဴ႐ုိ အဖြဲ႔မွ ျပင္ဆင္လုိပါက အလြယ္တကူ ျပင္ဆင္ႏုိင္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

၁၁။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၆ ေယာက္ ပုိင္ေသာ ပုဂၢဳိလ္ႀကီး

ယခုေရးဆြဲ ျပဌာန္းမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ ျပည္သူလူထု တေသာင္းမွ ႏွစ္ေသာင္းအထိ ရွိလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တဦး ေရြးခ်ယ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ပုဂၢဳိလ္ထူးႀကီးတဦးက လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္ ၁၆၆ ေယာက္ ပုိင္ဆုိင္ထားၿပီး မိမိစိတ္ႀကဳိက္ ညႊန္ၾကားႏုိင္ခြင့္ ရွိသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထုိပုဂၢဳိလ္ႀကီးမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ အစုိးရအဖြဲ႔ အဖဲြ႕၀င္ ၀န္ႀကီးအခ်ဳိ႕ (အထူးသျဖင့္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး) ၏အထက္ တြင္လည္း ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေပၚထြက္လာဖြယ္ ရွိေသာ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္၏ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒမွာ မည္သုိ႔ေသာ ပုံသ႑ာန္ ရွိမည္ဆုိသည္ကို ခန္႔မွန္းႏုိင္ၾကေလာက္ၿပီဟု ယူဆပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ ရွိ/မရွိ ေလ့လာ သုံးသပ္ၾကပါကုန္။

၁၂။ လက္ရွိအာဏာရ အစုိးရ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း

လက္ရွိ အေျခအေနတြင္ နယကအစုိးရသည္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အပါအ၀င္ ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုမ်ားကို ႏွိပ္ကြပ္ေနၿပီး တဖက္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ၾကံ့ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖဳိးေရး အသင္းကို ဖြဲ႔စည္းကာ ၎တုိ႔၏ လက္သပ္ေမြးပါတီ တခုျဖစ္လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျပည္သူ႔ စြမ္းအားရွင္အဖြဲ႔ ဟူ၍ ဖြဲ႔စည္းထားပါသည္။ ယင္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ေငြေၾကး၊ အခြင့္အေရး၊ လုပ္ကုိင္ခြင့္မ်ား ေပးၿပီး စည္း႐ုံး ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသုိ႔ စစ္တပ္က မိမိပါတီကို ေလ့က်င့္ တည္ေထာင္ခြင့္ ရွိၿပီး က်န္ႏုိင္ငံေရး အင္အားစု အားလုံးကို ႏွိပ္ကြပ္ေနျခင္းမွာ အင္ဒုိနီးရွား ဆူဟာတုိ စစ္အစိုးရ၏ ေဂၚ(လ္)ကာပါတီကို အမွတ္ရစရာ ျဖစ္ေစပါသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ၿငိမ္းခ်မ္းေစႏုိင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္သာ ရယူရန္ လုိအပ္မည္ဟု ထင္ပါသည္။

၁၃။ ယခုေရးဆြဲမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို မည္ကဲ့သုိ႔ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူမည္နည္း။

ယခု ေရးဆြဲမည့္ အေျခခံဥပေဒကို မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိေသာ ျပည္သူလူထု၏ ထက္၀က္ေက်ာ္ ဆႏၵမဲျဖင့္ အတည္ျပဳမည္ဟု ဆုိထားပါသည္။ တဖက္တြင္လည္း ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ရမည္ဟု ဆုိျပန္ပါသည္။ ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ဆုိသည္မွာ မည့္သုိ႔ေသာ ဥပေဒမ်ဳိးကို ေခၚေၾကာင္း ေတြးစရာ ျဖစ္လာပါသည္။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသည္ လူထုေထာက္ခံမႈ ၉၀.၁၉% ရရွိခဲ့သျဖင့္ ခုိင္မာေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္သည္ဟု န၀တက ၁၉၉၀ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသည္အထိ ေျပာဆုိ ေနခဲ့သည္ကို အမွတ္ရၾကဦးမည္ ထင္ပါသည္။ သုိ႔ဆုိလွ်င္ ဘယ္အတြက္ေၾကာင့္ ထုိခုိင္မာလွေသာ အေျခခံဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္း ခဲ့ရပါသနည္း။ ထုိ႔အတူ ယခုအသစ္ ေရးဆြဲေသာ အေျခခံ ဥပေဒသစ္ႀကီးကို ျပည္သူလူထု၏ ေထာက္ခံမႈ ရာခုိင္ႏႈန္း မည္မွ်ရရွိမွ ခုိင္မာသည္ဟု ဆုိဦးမည္နည္း။ ၉၀.၁၉% ထက္ ေက်ာ္လြန္ရမည္ေလာ။ ၁၀၀%ေလာ။ သုိ႔မဟုတ္ ရာခုိင္ႏႈန္း မည္မွ်ပင္ရရ အတည္ျပဳမည္ေလာ။ ေမးစရာ ေမးခြန္း တသီတတန္းႀကီး ထြက္ေပၚေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

ယခု ေရးဆြဲေနေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသည္ ရွည္လ်ားေထြျပားလွေသာ က်ေနာ္တုိ႔၏ ျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ေျပလည္ ထြက္ေပါက္ရေစရန္အတြက္ အခရာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေျခခံဥပေဒကို ျပည္တြင္း အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ကုိက္ညီၿပီး ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္လည္း ညီညြတ္ပါက ျပည္သူအမ်ားကလည္း ေလးစား လက္ခံႏုိင္ကာ ပဋိပကၡမ်ားကိုလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ သုိေသာ္ ယခု႐ုပ္လုံး ေပၚစျပဳေနသည့္ အတုိင္း မဟာလမ္းျပေျမပုံကို ျပည္သူလူထုကို ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေအာင္ျပဳ၍ မိမိတစု၊ တဖြဲ႔တည္း သို႔မဟုတ္ လူပုဂၢဳိလ္ တဦးတေယာက္ထဲ၏ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ဦးတည္ေရးဆြဲမည္ ဆုိပါက ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ မဟုတ္သည့္အျပင္ အေျခအေနကို ပုိမုိ ဆုိးရြားလာေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွ ခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံမူမ်ားအရ ေရးဆြဲထားသည့္ အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳႏုိင္သည့္တုိင္ ေရရွည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္ ခက္ခဲၿပီး ေနာင္တေန႔တြင္ ျပန္လည္ ေပါက္ကြဲကာ ေသြးထြက္သံယုိမႈမ်ားႏွင့္ မလြဲမေသြ ႀကဳံေတြ႔ႏုိင္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ႏုိင္ငံေရးနည္းျဖင့္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြး အေျဖရွာ ေျဖရွင္းျခင္းျဖင့္သာ တုိင္းျပည္ အဓြန္႔ရွည္ တည္တံ့မည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ပါမည္။ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးေရးကို ေသြဖီကာ မိမိစိတ္ႀကဳိက္ ဖန္တီးယူထားသည့္ မူအတုိင္း လက္ခံရန္ အတင္းအၾကပ္ ေဆာင္ရြက္မည္ ဆုိပါက တုိင္းျပည္၏ ျပႆနာကို ပုိမို ႐ႈပ္ေထြးလာေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။

အထက္ပါ အျဖစ္အပ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တရား႐ုံးခ်ဳပ္၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ႐ုံးတုိ႔တြင္လည္း တာ၀န္မကင္း ဟု ယူဆပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ အျပစ္ဖုိ႔ စြတ္စြဲ ပုတ္ခတ္ ေျပာဆုိေနၾကမည့္အစား အရွိကို အရွိအတုိင္း အမွန္ကို အမွန္အတုိင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီး ညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္သြားၾကရန္ လုိအပ္မည္ဟု ထင္ပါသည္။ တုိင္းျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ေရွ႕ရႈၿပီး ယခု က်င္းပလ်က္ ရွိေသာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံႀကီးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲကာ ပုိမုိ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးၿပီး ျပည္သူတရပ္လုံးက လက္ခံႏုိင္သည့္ အဓြန္႔ရွည္ တည္တံ့ခုိင္ျမဲေသာ ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒတရပ္ ေပၚေပါက္လာေအာင္ စိတ္ေကာင္းေစတနာ ထားရွိ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ လုိၿပီဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ ဤနည္းျဖင့္သာလွ်င္ တုိင္းျပည္တြင္ ၾကဳံေတြ႔ေနရေသာ ျပႆနာ ေပါင္းစုံကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္မိပါေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါသည္။

Thursday, February 28, 2008

ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး၏ အစီရင္ခံစာ

၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃
ဆံုဆည္းရာဘေလာ့ဂ္

(၁)

ေနဝင္းဆီက ´အာဏာအေမြ`ရလိုက္ေသာ နဝတ/နအဖ စစ္အုပ္စုသည္ အာဏာကို ႏွစ္ (၂၀) မွ် ထိန္းထားႏိုင္ခဲ့သည္။ RM (လမ္းျပေျမပံု) ခ်မွတ္ၿပီး အာဏာကို ရာသက္ပန္ သိမ္းပိုက္သြားဖို႔ ျပင္ေနပါသည္။ အခုေတာ့ ၂၀၀၈ - ေမလတြင္ "ဆႏၵခံယူပြဲ" လုပ္မည္ဟု ေၾကညာလိုက္ပါၿပီ။

RM အဆင့္ (၄) ျမန္ျမန္လုပ္ဖို႔ အေၾကာင္းဖန္လာတာက အဓိကအားျဖင့္ ျပည္တြင္းအေၾကာင္းအခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္၊ NLD ကို အျပတ္ဖိႏွိပ္ပစ္ဖို႔က ပိုၿပီးအဓိကက်သည္။ NLD ရွိေနလွ်င္ လူထုအံုႂကြမႈက အခ်ိန္မေရြး ေပါက္ကြဲႏိုင္သည္။ `၂၀၀၇/စက္တင္ဘာ အံုႂကြမႈ´ က `သန္းေရႊ ႀကံ႕/ဖြံ႔ ေခါင္းမာဂိုဏ္း´ ကို အႀကီးအက်ယ္ တုန္လႈပ္ေစခဲ့သည္။ NLD ကို အျပတ္ဖိႏွိပ္ပစ္ဖို႔ကလည္း `အေျခခံဥပေဒ´ ကို အဆင့္ (၄) မွာ အတည္ျပဳၿပီးမွ အေၾကာင္းျပခ်က္ေကာင္းမွာ ျဖစ္သည္။ "တျပည္လံုးက `အေျခခံဥပေဒ´ ကို အတည္ျပဳေပးလိုက္ၿပီ၊ NLD က `ေရြးေကာက္ပြဲသစ္´ ဝင္မလား၊ မဝင္ဘဲ ဖ်က္သိမ္းခံမလား" လို႔ `နအဖ´ က ရာဇသံေပးလာလိမ့္မည္။ DASSK နဲ႔ `စကားေျပာပြဲ´ ကိုလည္း အၿပီးအပိုင္ရပ္စဲပစ္လိမ့္မည္။
NLD သည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ `၁၉၈၈ အံုႂကြမႈ´ ရဲ႕ ေအာင္သီးေအာင္ပြင့္ ျဖစ္သည္။ NLD ကို ကာကြယ္ၾကရပါမည္။ NLD ကို ကာကြယ္ဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နည္းနာရွာၾကရပါမည္၊ ဗကပ က ႀကံဆထားတဲ့နည္းနာကို ဒီအစီရင္ခံစာမွာ တင္ျပပါမည္။ အားလံုးက ဝိိုင္းဝန္းၿပီး လိုတိုးပိုေလွ်ာ့လုပ္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သူမ်ားေတြ ႀကံဆထားတဲ့နည္းနာမ်ားကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေလးေလးစားစား ေလ့လာခ်င္ပါသည္။

(၂)

ဗကပ ၏ ႀကံဆခ်က္။
`လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲ´ ကာလတုန္းက ဖတပလ/ဖဆပလ လုပ္ခဲ့သည့္ နည္းနာကို အခု `လြတ္ေျမာက္ေရး တိုက္ပြဲ´ ကာလတြင္ ယူသံုးသင့္ပါသည္။ အေျခအေနနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ၿပီးသံုးဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။

၁၉၄၅ မွာ အဂၤလိပ္က `စကၠဴျဖဴစီမံကိန္း´ နဲ႔ ျပန္ဝင္လာတာ ျဖစ္သည္။ `စကၠဴျဖဴစီမံကိန္း´ က ဗမာျပည္ကို အဂၤလိပ္ဘုရင္ခံရဲ႕ ေရွ႕ေဆာင္မႈနဲ႔ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ဒိုမီနီယံအဆင့္အတန္းေပးဖို႔ ျဖစ္သည္။ (သန္းေရႊတို႔ အခုလုပ္ေနတဲ့ (RM) ကလည္း အဲဒီသေဘာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္သည္။)
ဖဆပလ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေရႊတိဂံုအလယ္ပစၥယံညီလာခံလုပ္ၿပီး စကၠဴျဖဴစီမံကိန္းကို ဆန္႔က်င္ပါသည္။ ညီလာခံ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားမွာ လံုးဝလြတ္လပ္ေရး၊ ေျမယာစနစ္ျပဳျပင္ေရး၊ နယ္ခ်ဲ႔ကုမၸဏီမ်ားကို ျပည္သူပိုင္သိမ္းေရး၊ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္သူတိုင္း မဲေပးေရး၊ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ေခၚေရး စတာေတြ ျဖစ္သည္။ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ထိုစဥ္က ဘံုအနိမ့္ဆံုးလုပ္ငန္းစဥ္ Common Minimum Programmme (CMP) ဟု ေခၚႏိုင္ပါသည္။
ယခုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔က (CMP) ခ်မွတ္ရပါမည္။ (CMP) ထဲမွာ ဘာေတြပါသင့္သည္ဆိုတာကို ဝိိုင္းဝန္းေဆြးေႏြးၾကရပါမည္။ အမ်ားစုႀကီးက လက္ခံႏိုင္မွ (ဘံု) ဟု ေခၚႏိုင္ပါမည္။ အနိမ့္ဆံုးျဖစ္မွလည္း အမ်ားစုလက္ခံႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
ပါတီတိုင္းတြင္ ခ်မွတ္ထားေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ရွိၾကသည္။ ဗကပ တြင္လည္း ရွိသည္။ အဲဒါေတြက အျမင့္ဆံုးလုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္ပါသည္။ ယခု ႀကံဆရမွာက ဘယ္ေလာက္အထိ ႏွိမ့္မလဲဆိုတာ ျဖစ္ပါသည္၊ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္သာမက စက္မႈ၊ ေျမယာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစသျဖင့္ က႑ေပါင္းစံုက အနိမ့္ဆံုးလုပ္ငန္းမ်ား ကိုလည္း ခ်မွတ္ရပါမည္။
(CMP) တြင္ နအဖ RM ကို တိုက္ဖ်က္ေရးက ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္အျဖစ္ ေရွ႕ဆံုးက ပါသင့္ပါသည္။ စက္မႈက႑တြင္ စစ္တပ္က မဆီမဆိုင္ဝင္ၿပီး ေနရာယူထားေသာ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ေရး ပါသင့္ပါသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ သံတမန္ေရး က႑မ်ားတြင္ စစ္ဘက္မွလူမ်ား မဆီမဆိုင္ ဝင္ေနရာယူထားတာေတြကိုလည္း သင့္ေတာ္စြာ ရွင္းလင္းေရး ပါသင့္ပါသည္။
မုခ်ပါသင့္တာက စစ္အာဏာရွင္စနစ္မွ ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းရာတြင္ (ၾကားကာလ) ကူးေျပာင္းေရး ကာလ သတ္မွတ္တာ ပါရမည္။ ကူးေျပာင္းရာတြင္ ေခ်ာေမြ႔ေျပျပစ္ေစရန္ အေျခခံနည္းနာမ်ား ပါသင့္ပါသည္။ ဒီကိစၥ အေရးႀကီးပါသည္။ သန္းေရႊတို႔က စီးပြားေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑မ်ားတြင္ စစ္ဗိုလ္စစ္သားမ်ားကို ေနရာခ်ထားတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါသည္။ ဗဟိုမွ ေက်းလက္အထိ ဝင္ေရာက္ေနရာခ်ထားတာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤကိစၥမ်ားကို လက္လြတ္စပယ္ ေျဖရွင္းလို႔ မျဖစ္ပါ။ ေနဝင္း၊ သန္းေရႊတို႔ေၾကာင့္ ေနရာမွားၿပီး ေရာက္ေနသူမ်ားကို ၫႇာတာေထာက္ထားရပါမည္။
ၾကားျဖတ္ကာလအတြင္း ေျဖရွင္းရမည့္ ကိစၥမ်ားကို တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အကူအညီမပါဘဲ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေျမာ္အျမင္ရွိသည့္ အျမင္ၾကည္လင္သည့္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ၾကားျဖတ္ကာလတြင္ သင့္ေတာ္သည့္အဆင့္ေနရာ ေပးထားရပါလိမ့္မည္။
ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပီပီျပင္ျပင္ ျဖစ္ေစဖို႔ `စစ္ရပ္စဲထားသည့္ အဖြဲ႔မ်ား´ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ ရေအာင္လည္း လုပ္ရပါဦးမည္။ ဒါကိုလည္း ၾကားျဖတ္ကူးေျပာင္းေရးကာလမွာ လုပ္ရပါမည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ႏွစ္ (၅၀) နီးပါး ဖ်က္ဆီးထားခဲ့တဲ့ဟာေတြကို ျပင္ရမွာ ျဖစ္သည္၊ ထိုသို႔ ျပင္ႏိုင္ဖို႔ ၾကားျဖတ္ကူးေျပာင္းေရး ကာလတခု လိုပါသည္၊ အခ်ိန္လံုေလာက္စြာယူတာကို သေဘာတူပါသည္။ ဖ်က္ဆီးထားတာ မွန္သမွ်ကိုေတာ့ ျပင္ရပါမည္။ မျပင္လွ်င္ ဗမာျပည္ႏိုင္ငံေရးက `ဂ်ာေအးသူ႔အေမ႐ိုက္´ ေနပါလိမ့္မည္။ စစ္တပ္ကို ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ရန္တိုက္ေပးထားတာ ၾကာပါၿပီ။ ေနဝင္းစစ္အုပ္စု စခဲ့တဲ့ မွားယြင္းတဲ့ လမ္းစဥ္ေပၚလစီမ်ားကို ျပဳျပင္ပစ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါသည္။

(၃)

(CMP) မရွိလွ်င္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အၿပီးအပိုင္ ဖ်က္သိမ္းပစ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါ။ (CMP) တခု ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုလွ်င္ ဗကပ က မည္သည့္အဖြဲ႔အစည္း၊ ပုဂၢိဳလ္နဲ႔မဆို ေဆြးေႏြးၫႇိႏႈိင္းလိုပါသည္။ အခ်ိန္ယူၿပီး ၫွိႏႈိင္းရလိမ့္မည္ ထင္ပါသည္။ ၁၉၄၅/၄၆ ကေလာက္ လြယ္မည္မဟုတ္ပါ။ ဟိုတုန္းက ဒုတယကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္း ျဖတ္သန္းမႈ တူၾကသည္။ ဘဝေတြကလည္း တူၾကသည္။ အားလံုးကလည္း ျပည္တြင္းမွာ ျဖစ္သည္။ ဒါေၾကာင့္ အေတြးတူၾကပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာကား ေတြ႔ၾကသည့္အတိုင္း ျဖစ္သည္။ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကလည္း အမ်ားႀကီးျခားနားၾကၿပီး အေတြးအေခၚေတြကလည္း ေထြျပားမ်ားျပားလွပါသည္။ (CMP) ကို ႀကံဆေနဆဲမွာ အလုပ္တူလုပ္ၾကဖို႔ကိုလည္း စဥ္းစားသင့္ပါသည္။

အလုပ္တူလုပ္ဖို႔ဆိုလွ်င္ RM အဆင့္ (၄) `ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ ဘာလုပ္ၾကမလဲဆိုတာက စသင့္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ေစခ်င္တာကို တင္ျပပါမည္။

သပိတ္ေမွာက္လို႔ မျဖစ္ဟု ထင္ပါသည္။ သပိတ္ေမွာက္လွ်င္ နအဖ အႀကိဳက္ ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ `ကန္႔ကြက္မဲ´ ေပးၾကဖို႔ လူထုကို စည္း႐ံုးသင့္သည္။ ျပည္တြင္းက စည္း႐ံုးေရးလုပ္တာကို ျပည္ပက ေထာက္ကူပံ့ပိုးဖို႔ ျဖစ္သည္။
NLD က လူထုကို အခုကတည္းက (`ကန္႔ကြက္မဲ´ ေပးၾကဖို႔) ေဆာ္ၾသသင့္သည္။ NLD က ရဲရဲေရွ႕ေဆာင္ဖို႔ (၁၉၄၅/၄၆ က ဖဆပလ က ေရွ႕ေဆာင္ခဲ့သလို ေရွ႕ေဆာင္ဖို႔) လိုပါသည္။
အေတြးအေခၚအရ ေရွ႕ေဆာင္ဖို႔ေျပာတာ ျဖစ္သည္။ ဂမ္ဘာရီနဲ႔ ေပးလိုက္တဲ့ DASSK ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ လည္းေကာင္း၊ NLD ေခါင္းေဆာင္မ်ား အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေနတာသည္လည္းေကာင္း အေတြးအေခၚအရ ေရွ႕ေဆာင္မႈေပးတာ ျဖစ္ပါသည္။
လူထုအတြင္း ဆင္းၿပီးစည္း႐ံုးတာကိုေတာ့ လူငယ္လူရြယ္မ်ားက လုပ္ပါလိမ့္မည္။ ၂၀၀၇/ၾသဂုတ္ - စက္တင္ဘာ လႈပ္ရွားမႈတုန္းက သံဃာေတြ၊ လူငယ္ေတြ ေရွ႕တိုးထြက္လာတာ ရွိပါသည္။ ေနာက္ ဒီတခါ ထူးျခားတာက ေခတ္မီနည္းပညာကို u4129 .သံုးျပဳတာ ျဖစ္သည္။ ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြတင္တဲ့ အေတြးအေခၚလည္း စံုပါသည္။ NLD က `ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲ´ က်မွ ေျပာမယ္ဆိုၿပီး ေစာင့္ေနလို႔ မျဖစ္ပါ။ NLD က ထြက္ေျပာသင့္ပါၿပီ။ NLD တခြန္းေျပာတာက သူမ်ားေတြ အခြန္းတရာ ေျပာတာထက္ တာသြားပါသည္။

(၄)

`ကန္႔ကြက္မဲ´ အမ်ားအျပားရဖို႔ အေတာ္လုပ္ရပါမည္။ NLD ျဖစ္ျဖစ္။ ဘယ္သူျဖစ္ျဖစ္ တပါတီတည္းလုပ္လို႔ မျဖစ္ပါ။ နအဖ က အာဏာနဲ႔ ေထာက္ခံမဲ မ်ားမ်ားရေအာင္ လုပ္မွာကို သံသယရွိစရာ မလိုပါ။ ႏိုင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကည့္တာကိုလည္း နအဖ က လက္ခံမည့္အေျခအေန မရွိပါ။ ႏိုင္ငံတကာက သတင္းေထာက္တခ်ိဳ႕ကို သူတို႔ ေခၚျပၾကပါလိမ့္မည္။ UN ဂမ္ဘာရီကိုလည္း တေနရာ ႏွစ္ေနရာ ေခၚျပစရာ ရွိသည္။ ၁၉၉၀ တုန္းကေလာက္ေတာင္မွ လြတ္လပ္မွာ မဟုတ္ဟု ထင္ပါသည္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ `ကန္႔ကြက္မဲမ်ားမ်ားေပးၾကဖို႔´ စည္း႐ံုးရပါလိမ့္မည္။ `ကန္႔ကြက္မဲ´ က ၅၀% ေက်ာ္ၿပီး `အေျခခံဥပေဒ´ ကို ပယ္ခ်ႏိုင္လွ်င္

`ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး´ တံခါးပြင့္သြားလိမ့္မည္။ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးခ်င္တဲ့ တပ္မေတာ္စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚလာႏိုင္သည္။ NLD က ေပၚလာတဲ့အခြင့္ေကာင္းကို အမိအရဆုပ္ကိုင္ဖို႔ လိုသည္။ ဘာေပးၿပီး ဘာယူမည္ ဆိုတာကို NLD ပဲ ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္သည္။ "CMP" ရွိထားလွ်င္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္လိမ့္မည္။
(၁၉၆၂) ခုႏွစ္က စခဲ့ေသာ `စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဇာတ္သိမ္းခန္း´ ရဲ႕ အစ ျဖစ္လာစရာ ရွိသည္။
ေရရွည္ဆြဲၿပီး လုပ္လာခဲ့ေသာ (RM) ထိုးရပ္သြားလိမ့္မည္။ (၁၉၉၀) က ေရြးခ်ယ္ခဲ့ေသာ `လႊတ္ေတာ္´၏ အခန္း ျပန္ေပၚလာလိမ့္မည္။

ဒါ့ေၾကာင့္ RM အဆင့္ (၄) မွာ `ကန္႔ကြက္မဲ´ မ်ားမ်ားေပးၾကဖို႔ လူထုကို ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုးက ဝိိုင္းဝန္းစည္း႐ံုးရပါမည္။ ပါတီေတြရဲ႕ အေနအထားက မတူပါ။ မတူတဲ့နည္းနာမ်ားနဲ႔ပဲ လုပ္ၾကရပါမည္။ `(နအဖ) အေျခခံဥပေဒ´ ကို ဆန္႔က်င္သူမွန္သမွ်ႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကရပါမည္။

`ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ အာဏာျပၿပီး ေထာက္ခံမဲေပးခိုင္းတဲ့နည္း ("ျပဴေစာထီးနည္း") ကိုေတာ့ ေက်းလက္တြင္လုပ္မွာ ေသခ်ာပါသည္။ `မဲခိုး မဲလိမ္ မဲပံုးေဖာက္တာေတြ´ ကေတာ့ ဒင္းၾကမ္းျဖစ္လာစရာ ရွိပါသည္။ မိမိတို႔က ႀကိဳတင္ၿပီး ႀကံ႕ဖြံ႕အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ တပ္မေတာ္သားမ်ား၊ ေက်းလက္အာဏာပိုင္မ်ားကို ရွင္းလင္းေဖ်ာင္းဖ်ပန္ၾကားတာေတြ လုပ္ရပါမည္။

မိမိတို႔ျပည္သူမ်ားတြင္ (၁၉၆၀) နဲ႔ (၁၉၉၀) ေရြးေကာက္ပြဲ အေတြ႔အႀကံဳရွိၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ျပည္သူေတြက တထြာျပလွ်င္ တေတာင္ျမင္တတ္ပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ "NLD က ျပတ္ျပတ္သားသားေရွ႕ေဆာင္ပါ" လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တိုက္တြန္းေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အထူးသတိျပဳသင့္သည္မွာ စစ္အာဏာရွင္ကိုတိုက္လွ်င္ ပစ္မွတ္မက်ယ္ဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သန္းေရႊစစ္အုပ္စုထဲက ေခါင္းမာသူမ်ားကိုပဲ ေရြးၿပီးပစ္မွတ္ထားဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သန္းေရႊအတြင္းစည္း၀ိုင္း (inner circle) ကို ပစ္မွတ္ထားဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ေနဝင္းျဖစ္ျဖစ္၊ သန္းေရႊျဖစ္ျဖစ္ လမ္းစဥ္ေပၚလစီခ်မွတ္တာမွာ `အတြင္းစည္းဝိိုင္း´ ႏွင့္ ပထမဆံုးတိုင္ပင္ၿမဲ ျဖစ္သည္။ စည္းလား႐ိုက္ၿပီးမွ က်န္သည့္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ခ်ျပတာ၊ လက္ခံေစတာ ျဖစ္သည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ `အာဏာသိမ္းပြဲ´ေတြမွာ အဲဒီလို လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္ စစ္အုပ္စုထိပ္ပိုင္းမွာ ပါေနတာကို အာဏာသိမ္းေၾကညာခ်က္ထြက္လာမွ သိၾကတာ ျဖစ္ပါသည္။ DASSK ၏ ယာဥ္တန္းကို `ဒီပဲယင္း´ မွာ တုိက္ခိုက္တာလည္း `အတြင္းစည္းဝိိုင္း´ က လုပ္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။ အဲဒီကိစၥႀကီး ၿပီးကတည္းက NLD ဗဟိုေခါင္းေဆာင္မႈ အားနည္း ႀကဲကြဲသြားတာ ျဖစ္သည္ဟု ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယူဆပါသည္။ NLD ဗဟိုေခါင္းေဆာင္မႈကို (ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ႔) ႀကံ႕ခိုင္ေအာင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔ လိုပါသည္။ အေတြးအေခၚၫႇိတာကို ဘယ္လိုအေျခအေနမွာမဆို လုပ္လို႔ရပါသည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္းက ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဒီလိုပဲ အေတြးအေခၚၫႇိခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါသည္။ အေတြးအေခၚၫႇိၿပီးလွ်င္ ႀကံ႕ခိုင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈ ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

၂၀၀၇ ၾသဂုတ္ - စက္တင္ဘာ လႈပ္ရွားမႈတြင္ NLD လူရြယ္လူငယ္မ်ား တက္ႂကြသည့္အခန္းက ပါဝင္လာတာ ေတြ႔ရသျဖင့္ အားတက္ရပါသည္။

(၅)

နိဂံုးခ်ဳပ္အားျဖင့္ တင္ျပလိုသည္မွာ

ဤအခြင့္အေရးမ်ိဳး တခါမွ မေပၚဖူးပါ။ ေနာင္တြင္လည္း ေပၚလာစရာ မရွိပါ။ စစ္အာဏာသိမ္းအစိုးရျဖစ္လို႔ပဲ `ျပည္လံုးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပြဲ´ (Referendum) ကို လုပ္ရတာ ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္လည္း အသိအမွတ္မျပဳခ်င္ (လႊတ္ေတာ္လည္း ေခၚမေပးခ်င္၊ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲလည္း မလုပ္ခ်င္) လို႔ (Referendum) နည္းကို မလုပ္မျဖစ္လို႔ လုပ္ရတာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအခြင့္ေကာင္းကို လက္လြတ္မခံသင့္ပါ။ အသံုးခ်သင့္ပါသည္။
`ဆႏၵခံယူပြဲ´ ကို နအဖ က ကမန္းကတန္္းလုပ္ဖို႔ ႀကံစည္လာျခင္းမွာ မိမိတို႔ကို စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္ခ်ိန္ မေပးလို၍ ျဖစ္သည္။ `ဆႏၵခံယူပြဲ´ ကို (၂၀၀၈) ခုႏွစ္အကုန္ (၂၀၀၉) ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာလုပ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုသင့္မသင့္ စဥ္းစားၾကေစလိုသည္။
`ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ နအဖ စိတ္ႀကိဳက္ရသြားလွ်င္လည္း "ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံု" က ရပ္တန္႔သြားမွာ မဟုတ္ပါ။ လမ္းစဥ္သစ္၊ နည္းပရိယာယ္သစ္၊ တိုက္ပြဲသဏၭန္သစ္ျဖင့္ ဆက္လက္ခ်ီတက္ဖို႔ သႏၷိဌာန္ခ်ၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္

ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္

၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၉
ေခတ္ၿပိဳင္

ေခတ္ၿပိဳင္ - ေဖေဖာ္၀ါရီ (၉) ရက္မွာ နအဖက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္ကို လာမယ့္ေမလမွာ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္မယ္ဆိုတာရယ္၊ ၂၀၁၀ ခုနွစ္မွာ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသြြားမယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ႏွစ္ခုအေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - က်ေနာ္တို႔ျမင္တာက သူတို႔က အလစ္အငိုက္ယူတာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ေနာက္တခုက အေဆာတလ်င္ အပူတျပင္း လုပ္ခ်လိုက္တာလည္း ျဖစ္မယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္က ဒီကိစၥဟာ နအဖအေနနဲ႔ နအဖထဲမွာေတာင္ ဆန္႔က်င္မႈရိွေနတဲ့အတြက္ လက္ဦးမႈယူ လုပ္ခ်တဲ့သေဘာရိွတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဗိုလ္သန္းေရႊနဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႕ဂိုဏ္းကေနၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ နအဖေခါင္းေဆာင္ေတြကိုေတာင္မွ ေသေသခ်ာခ်ာမညႇွိႏႈိင္းဘဲ လုပ္ခ်တဲ့ဟာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆစရာရိွတယ္။ ေနာက္တခုကလည္း အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တခ်က္က အခုခါ လမ္းျပေျမပံုကို အဓိက ဆန္႔က်င္ သူလည္းျဖစ္၊ ျပည္သူလူထု ၾကားမွာလည္း ၾသဇာရိွတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔လို၊ ဦးတင္ဦး တို႔လို၊ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ စက္တင္ဘာ အေရးအခင္းတုန္းက သံဃာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြ အားလံုးဟာ ေထာင္ထဲေရာက္၊ အခ်ိဳ႕လည္း ေျပးလႊားေရွာင္ေျပးေနရတဲ့အေနအထားမွာ၊ ဆိုလိုတာက သူတို႔ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ၀ါဒျဖန္႔စည္း႐ံုးသူေတြ မရိွခင္ကာလမွာ ဒါကို လုပ္ပစ္လိုက္ ျခင္းပါ။ ဒီလူေတြကို အၾကာႀကီး ခ်ဳပ္ထားလို႔ မရဘူးဆိုတာ သူတို႔သိတယ္။ ျပန္လႊတ္ရမွာ၊ အဲဒါ ေတြ ျပန္လႊတ္ဖို႔မတိုင္ခင္ အျမန္ဆံုး လုပ္ခ်လိုက္ခ်င္းပါ။

ေခတ္ - နအဖက ေၾကညာခ်က္ (၁) ရဲ႕ ရလဒ္အေျဖမထြက္ေသးဘဲ ေရြးေကာက္ပဲြ လုပ္မယ္ ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - နအဖဟာ အကုန္လံုးပိုင္ၿပီလို႔ တြက္ထားတာနဲ႔ တူပါတယ္။ သူတို႔လုပ္ေလ့ လုပ္ထရိွတဲ့ အက်င့္ပဲ။ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ပိုင္ၿပီလို႔ ယူဆထားတယ္။ စီမံၿပီးသားေတြပါ။ အဲဒါေတြ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ဒီႏွစ္ခုဟာ နီးလိမ့္မယ္လို႔ ထင္တာ၊ ခြာထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ခြာထားသလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာရိွတယ္။ က်ေနာ္ထင္တာ ႀကံ့ဖြံ႔ကို ႏိုင္ငံေရးပါတီအျဖစ္ အသက္သြင္းဖို႔အတြက္ လူထုၾကားထဲ ထပ္ၿပီးျဖန္႔သြားဖို႔ အခ်ိန္ယူ ထားတာလို႔ ထင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ အပိုင္တြက္ၿပီ။ အဲဒါကို ဘယ္လိုဖ်က္ၾကမလဲဆိုတာ ျပည္သူလူထုႀကီးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုအားလံုး ဒီေနရာမွာ ေခါင္းေအးေအးလည္း ထားရမယ္၊ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္လည္း ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ကိစၥလို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ က်ေနာ့္အျမင္အရ သူတို႔ရဲ႕ Referendum ကို သပိတ္ေမွာက္တဲ့ဟာမ်ိဳးဟာ ေယဘူယ် ႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ လုပ္ေလ့လုပ္ ထရိွတဲ့ဟာမ်ိဳးပဲ။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕သေဘာအရ ၾကည့္ရင္ သပိတ္ေမွာက္တဲ့ဟာက နအဖ အႀကိဳက္ျဖစ္သြားတာ။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ သပိတ္ေမွာက္တဲ့သူက သူတို႔ရဲ႕ ဖဲြ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုကို ဆန္႔က်င္တဲ့သူေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီမဲေတြေလ်ာ့သြားရင္ သူတို႔က တရား၀င္ ဥပမာ ႏိုင္ငံျခားကလူေတြ လာၿပီး ႀကီးၾကပ္တဲ့သူေတြရဲ႕မ်က္စိေအာက္မွာတင္ မဲပံုးေတြ ဖြင့္ျပလိုက္မယ္။ သူတို႔ေထာက္ခံတဲ့သူေတြ မ်ားေနရင္ သူတို႔ သိပ္ႀကိဳက္သြားမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဗမာျပည္သူလူထုႀကီးအေနနဲ႔ ဆန္႔က်င္မဲကို တခဲနက္ေပးၾကဖို႔၊ လဲွေနေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ အကုန္ထြက္လာၿပီးေတာ့၊ ဗမာျပည္မွာ ဒီလိုအစဥ္အလာ အၿမဲရိွတာပဲ။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္၊ သန္႔ရွင္း-တည္ၿမဲ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းကလည္း တည္ၿမဲေနာက္မွာ စစ္အုပ္စု၊ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ရိွေနတယ္ဆိုတာ သိတဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထုႀကီးဟာ အရင္ ပမညတကို မဲေပးလာတဲ့သူေတြဟာ ပမညတကို မစဥ္းစားေတာ့ဘဲနဲ႔ ပမညတကို မဲထည့္ရင္ မဲေတြ ျပားကုန္လိမ့္မယ္ဆိုၿပီး သန္႔ရွင္းထဲကို တခဲနက္ထည့္ခဲ့တာ။ အဲလိုနဲ႔ တည္ၿမဲ ခြက္ခြက္လန္ေအာင္ ႐ံႈးသြားတာ။ လူထုႀကီး အင္အားျပခဲ့တာ ရိွပါတယ္။ ေနာက္တခါ အမ်ားသိၾကတဲ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းကလည္း ျပည္သူလူထုႀကီးဟာ မဲစနစ္နဲ႔ အင္အား ျပခဲ့တယ္။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ဒုကၡေရာက္ေအာင္ လုပ္ခဲ့တာပဲ။ အခုလည္း အဲဒါမ်ိဳး လုပ္ဖို႔ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေခါင္းေပၚမွာ ဒီတာ၀န္ႀကီး က်လာၿပီလို႔ က်ေနာ္တို႔ထင္တယ္။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔ တိုက္တြန္းခ်င္တာတခုက ဒီလိုတိုင္းျပည္ရဲ႕ အေကြ႕အခ်ိဳးႀကီးမွာ ျပည္သူလူထုႀကီး ခ်ီတက္ တိုက္ပဲြ၀င္ေတာ့မယ့္အခါမွာ ျပည္သူလူထုႀကီးရဲ႕ ေရွ႕ကေနၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုႀကီးနဲ႔ လူထုရဲ႕ ေရွ႕က အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ရဲရဲရင့္ရင့္ ေခါင္းေဆာင္ၿပီးေတာ့ အတူ ခ်ီတက္ပါ။ လမ္းၫႊန္မႈေပးပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျပည္သူလူထုဟာ သူတို႔ကို ေရြးထားၿပီး ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ေခါင္းေရွာင္လို႔လည္း မရပါဘူး။ ျပည္သူလူထုအရိွန္နဲ႔ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ဟာ ဒီမိုကေရစီအလံကို ျမင့္ျမင့္မားမားလႊင့္ထူပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တကယ္လို႔သာ ဒီ Referendum ၿပီးသြားလို႔ရိွရင္ နအဖရဲ႕ ေနာက္စီမံခ်က္ေတြဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ ခ်ဳပ္ကို ေခ်မႈန္းေရးျဖစ္မွာပါ။ ျပည္သူလူထုအတြက္ေရာ၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ အတြက္ပါ ဒီတေကြ႕ဟာ အေသအရွင္တိုက္ရမယ့္ တိုက္ပဲြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေခတ္ - လူထုဆႏၵခံယူပဲြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ (၁) နဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ (၂) ကို တၿပိဳင္တည္း ထုတ္ခဲ့တဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - လွည့္ကြက္ေတြရိွႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္စဥ္းစားစရာတခုက ဒီဟာကို ခ်ျပတာဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေတြကို ရွင္းျပေနတာ။ အဲလိုစဥ္းစားလို႔ရတယ္။ သူတို႔ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ၊ လူထုဆႏၵခံယူပဲြေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ လုပ္ေစခ်င္တဲ့ ျပည္ပက ႏိုင္ငံေတြကို ေျပာျပေနတာ။ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ေပါ့ေလ။ က်ေနာ္တို႔က အစီစဥ္ရိွပါတယ္ဆိုတဲ့ဟာ။ သူတို႔ ႐ိုးသားပါတယ္ဆိုတာ ျပခ်င္တာလို႔ စဥ္းစားစရာရိွတယ္။

ေခတ္ - ေမလမွာ လူထုဆႏၵခံယူပဲြ လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ တိုေတာင္းလွတဲ့အခ်ိန္ကာလ အတြင္း လူထုေရြးေကာက္ခံ အန္အယ္လ္ဒီအေနနဲ႔ အခုလူထုဆႏၵခံယူပဲြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္လုပ္သင့္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - နအဖရဲ႕လမ္းျပေျမပံုဟာ ဘာကိုရည္မွန္းၿပီး လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို အားလံုးသိၿပီးသားမို႔ ဒီေနရာမွာ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ဒီအဆင့္ (၄) အေၾကာင္းပဲ ေျပာပါ့မယ္။ ဒီတခါနအဖရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ဟာ သူတို႔အႀကံအစည္အားလံုးရဲ႕ အခရာက်ဆံုး ကြင္းဆက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး နအဖအေၾကာက္ဆံုး အဆင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေညာင္ႏွစ္ပင္ ညီလာ ခံအပါ၊ က်န္တာအားလံုးဟာ သူတို႔ေျခ၊ သူတို႔လက္၊ ေမွာက္လိုေမွာက္၊ လွန္လိုလွန္ လုပ္ခ်င္တိုင္း လုပ္လို႔ရတဲ့ အရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆႏၵခံယူပြဲတို႔၊ ေရြးေကာက္ပြဲတို႔ဆိုတာ ေတြကေတာ့ သူတို႔ခ်ည္းလုပ္လို႔ ရတာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ ဘယ္လိုပဲ ညစ္ပတ္ခ်င္ေပမယ့္ လူထုအခန္းမပါဘဲ မၿပီးပါဘူး။ တဘက္ကေျပာရင္လည္း လူထုႀကီးအေနနဲ႔ သူတို႔လုပ္ေနတာ ေတြကိုဟန္႔တားႏိုင္တာ ဒီတခါပဲရွိပါတယ္။ တျခားေျခလွမ္းေတြမွာ ဘာမွလုပ္ခြင့္မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လူထုႀကီးဘက္ကလည္း အစြမ္းျပရမယ့္အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ နအဖရဲ႕လမ္းျပေျမပံုမွာ တျခားရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအျပင္ သူတို႔ ေျပာင္မေၾကညာတဲ့ ရည္ရြယ္ ခ်က္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြထဲက အဓိကက်တဲ့အခ်က္တခုကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ က်ိန္စာေအာက္က လြတ္ေအာင္လုပ္ေရးနဲ႔ အဲဒီက်ိန္စာနဲ႔အတူ သူတို႔ရဲ႕အာဏာကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚက ေပ်ာက္သြားေစဖို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ အခုလို ၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္စြမ္းမရိွေအာင္ လုပ္ဖို႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီတခါနအဖရဲ႕ေျခလွမ္းဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးဂုဏ္သိကၡာ စတာတို႔နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ဆက္ေနတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို တမ်ိဳးသားလံုး၊ တႏိုင္ငံလံုးအတြက္။ ေနာက္ၿပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ ေသေရးရွင္ေရးတမွ် အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥႀကီးေပၚလာခ်ိန္မွာ ဒီခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ေရွ႕တန္းက မားမား မတ္မတ္ရပ္ၿပီး ရြပ္ရြပ္ခၽြံခၽြံဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္တာကို ေတြ႕လိုပါတယ္။ ဒီေန႔အခါမွာ စကား
တခြန္းကို၊ အထူးသျဖင့္ နအဖရဲ႕ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒကို ဆန္႔က်င္မဲေပးၾကဆိုတဲ့ စကားမ်ိဳးကို ဒီခ်ဳပ္ကေျပာတာနဲ႔ တျခားလူေတြေျပာတာ ထိေရာက္မႈခ်င္းမတူပါဘူး။ ဒီတေကြ႕ဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ အစမ္းသပ္ခံရမယ့္၊ အစစ္ေဆးခံရမယ့္ အေကြ႕ျဖစ္ပါတယ္။

ေခတ္ - ျပည္ပေရာက္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြအေနနဲ႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္လုပ္သင့္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - ျပည္ပေရာက္အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ျပည္တြင္းကလူေတြဆီကိုတူညီတဲ့ မက္ေဆ့ဂ်္ေပးႏိုင္ဖို႔ လံုးပန္းသင့္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြ တစည္းတလံုးတည္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ညိႇႏိႈင္းေပးတာ၊ ၀ါဒျဖန္႔ေပးတာေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္။ တျခားလည္း ေျမေအာက္ လုပ္ငန္းသေဘာ အကူအညီ ေပးႏိုင္တာေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

နအဖ၏ ဆႏၵခံယူပြဲဥပေဒကုိ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မတီ ေ၀ဖန္

ေက်ာ္ထင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၇
ေခတ္ၿပိဳင္

စစ္အစုိးရက ထုတ္ျပန္လုိက္ေသာ ျပည့္သူ႕ဆႏၵခံယူပြဲ ဥပေဒအား (စီအာပီပီ) ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားျပဳ ေကာ္မတီက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္လုိက္သည္။

စီအာပီပီ အတြင္းေရးမႉး ဦးေအးသာေအာင္က လာမည့္ေမလတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ခံယူပြဲသည္ လက္ရွိႀကံဳေတြ႔ေနေသာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအပါအ၀င္ တုိင္းရင္းသား ျပႆနာ မ်ားကုိ ေျဖရွင္းမည့္ အဆင့္တခု မဟုတ္ဘဲ မလုပ္သင့္ မလုပ္ထုိက္သည္မ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္ ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။
၎က “တကယ္ လုပ္သင့္ လုပ္ထုိက္တဲ့အလုပ္ကုိ မလုပ္ဘဲနဲ႔ မလုပ္သင့္မလုပ္ထုိက္တဲ့ အလုပ္ကုိလုပ္ေနတာ။ တကယ္လုပ္ရမွာက ဒီေန႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရးကုိ တကယ္ အေလးအနက္ထား လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အစား တဖက္သတ္ခ်ထားတဲ့ ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကုိ ဟန္ျပ လုပ္ေနတယ္လုိ႔ပဲ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္” ဟု ေျပာသည္

ယမန္ေန႔က ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊ လက္မွတ္ေရးထုိး ထုတ္ျပန္သည့္ ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၃/၂၀၀၈တြင္ လာမည့္ေမလ၌ က်င္းပမည့္ ဆႏၵခံယူပြဲအတြက္ ဦးေအာင္တုိး ေခါင္းေဆာင္သည့္ အဖြဲ႕၀င္ (၄၅) ဦးပါ ေကာ္မရွင္တရပ္ကုိ ဖြဲ႔စည္းလုိက္ေၾကာင္းႏွင့္ မဲေပးျခင္းဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ကုိ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးေအးသာေအာင္က “သူတုိ႔ အခုလုပ္ေနတာက ကုိယ့္ဖဲကုိ ကုိယ္ခ်ိဳး၊ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ ကုလားဖန္ထုိးေနတာကုိ သက္သက္ လူေတြကုိေခၚၿပီး လုပ္ေနတဲ့ ကိစၥတခုပဲ ျဖစ္တယ္။ အခုဟာက ေခါင္းပန္းလွန္မယ္ဆုိၿပီး ေခါင္းပဲက်က်၊ ပန္းပဲက်က် စားမယ့္အလုပ္ေလ” ဟု ေျပာသည္။

ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံကုိသာ အတည္ျပဳလုိက္ပါက တုိင္းရင္းသားျပည္သူတရပ္လုံး စစ္တပ္ စုိးမုိးမႈ ေအာက္သုိ႔ ေရာက္သြားမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မည္သုိ႔ပင္ အခ်ိန္ဇယားမ်ား၊ ေကာ္မရွင္မ်ားႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ေစကာမူ အဓိပၸာယ္မဲ့သည့္ လုပ္ရပ္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

၎က ဆက္၍ “ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ အန္အယ္လ္ဒီ အပါအ၀င္ တုိင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ သေဘာတူညီမႈကုိ မရတဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြရဲ႕ေထာက္ခံမႈကုိလည္း မရႏုိင္ပါဘူး။ ျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရး ၿငိမ္သက္မႈကုိ မရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈကုိလည္း တကယ္လုပ္မယ္လုိ႔ မယူဆပါဘူး။ ေနာက္တခုက တုိင္းရင္းသားေတြ လုိလားေနတဲ့ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရွိတဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကုိ လုံး၀ဆန္႔က်င္ေနတဲ့အတြက္ ေၾကာင့္ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ေျပာသည္။

ယခု အတည္ျပဳရန္ ျပင္ဆင္ေနေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသည္ (၁၄) ႏွစ္ၾကာ က်င္းပခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားညီလာခံမွ ထြက္ေပၚလာသည့္ မူမ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ ေရးဆြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။ ။

အျငင္းပြားေနေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရြးေကာက္ခံခြင့္ အဆင့္အတန္း

ဒဲရက္ တံုကင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၂
မဇၥ်ိမ

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံသား မိုက္ကယ္အဲရစ္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ ျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မရွိဟု ျမန္မာ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဥာဏ္ဝင္းက စကၤာပူတြင္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ေဖေဖၚဝါရီလ ၁၈ ရက္ေန႔က ေတြ႔ဆံုရာတြင္ ေျပာၾကားလိုက္သည္ဟု သတင္းမ်ားက ဆိုသည္။ မိုက္ကယ္အဲရစ္သည္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္က ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ဤေျပာၾကားခ်က္သည္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ပါဝင္သည့္ အခ်က္ကို ထင္ဟပ္ခ်က္ တရပ္သာ ျဖစ္သည္။

အေသးစိတ္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္) အတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ျဖစ္ျခင္းဆိုင္ရာ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမတ ေရြးေကာက္ခံခြင့္ အခန္းမွာကဲ့သို႔ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ေနာက္ဆံုးမူၾကမ္းတြင္ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ျပဌာန္းခ်က္မ်ား ထည့္သြင္း ျပဌာန္းထားျခင္း မရွိပါက ဦးဥာဏ္ဝင္း၏ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားသို႔ ေျပာၾကားခ်က္သည္ ထိုႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ တကမၻာလံုးသို႔ ရႈပ္ေထြးမႈမ်ား ျဖစ္ေစလိမ့္မည္။

အဆိုပါ ရွိသည္ဟု ဆိုေနေသာ ကန္႔သတ္ခ်က္သည္ ၁၉၇၄ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ မပါရွိပါ။ ဦးဥာဏ္ဝင္း သည္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို ရည္ၫႊန္း ေျပာၾကားေနျခင္း ျဖစ္သည္ဟု က်ေနာ္ ထင္ပါသည္။ အဆိုပါ ဥပေဒ ပုဒ္မ။ ၇၄(၁)(က) တြင္ ဤသို႔ ဆိုထားသည္။ “ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ ေက်းဇူးသစၥာေတာ္ကို ခံယူ ေစာင့္ေရွာက္ရိုေသသူ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရ၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သူ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္သူေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံသားေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခံစားရေသာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ေက်းဇူး ခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားႏိုင္ခြင့္ရွိသူ သို႔တည္းမဟုတ္”။ ဤကန္႔သတ္ခ်က္သည္ ထုိအခ်ိ္န္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေျမာက္အျမား ရွိေနၾကေသာ ဗမာတိုင္းရင္းသား မဟုတ္သည့္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား အထူးသျဖင့္ လြတ္လပ္ေရး ရရွိခ်ိန္တြင္ ရွိေနၾကေသာ အိႏၵိယႏိုင္ငံသားမ်ားကို ရည္ၫႊန္းသည္ဟု က်ေနာ္ထင္ပါသည္။ သူတို႔သည္ အိႏၵိယ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ မူလအိႏၵိယ တိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

ဤအပိုဒ္ကို ၁၉၈၉ ေမလ ၃၁ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒတြင္ ထည့္သြင္း ျပဌာန္းထားသည္။ ဤဥပေဒသည္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပျခင္းႏွင့္ သက္ဆိုင္ၿပီး ပုဒ္မ ၁ဝ (င) အျဖစ္ ပါရွိသည္။ အလားတူပင္ အဆိုပါ ကန္႔သတ္ခ်က္ အပိုဒ္သည္ ၃ စက္တင္ဘာ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္က ၿပီးဆံုးသြားသည့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံက ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ အေသးစိတ္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားတြင္လည္း အခန္း ၄ အပိုဒ္ ၃၃ တြင္ ပါရွိသည္။ ျဖစ္ႏိုင္သည္မွာ ထုိအပိုဒ္ခြဲ ၂ ခုကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမတေရြးအျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံျခင္း အခန္းတြင္ ပါရွိသည့္အတိုင္း ထပ္မံ တင္းၾကပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားလိုက္ဘြယ္ ရွိပါသည္။ ထုိသမတ အခန္း၌ အခန္း ၃ ပုဒ္မ ၄ တြင္ ဤသို႔ ဆိုထားသည္။ “ႏိုင္ငံေတာ္သမတ ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ သူ၏မိဘမ်ား၊ သားသမီးမ်ား ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ဘက္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရ တရပ္၏ ေက်းဇူးသစၥာကုိ ခံသူ၊ ႏိုင္ငံျခား တိုင္းျပည္တခု၏ ႏိုင္ငံသားေသာ္လည္းေကာင္း ႏိုင္ငံျခားအစိုးရတရပ္၏ လက္ေအာက္ခံေသာ္လည္းေကာင္း မျဖစ္ေစရ။ ထုိ႔ျပင္ ထုိသူတို႔သည္ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္၏ ႏိုင္ငံသားေသာ္လည္းေကာင္း ႏိုင္ငံျခားအစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္သူေသာ္လည္းေကာင္း ခံစားရေသာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ေက်းဇူးခံစား ခြင့္မ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသူ မျဖစ္ေစရ”။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒ မူၾကမ္းသည္ အေသးစိတ္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားကို အေျခခံ ေရးဆြဲသည္ ဆိုျခင္းမွာ အလြန္ပင္ ျဖစ္ႏိုင္ဘြယ္မရွိဟု ယူဆပါသည္။

၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခ်ိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ကို အေၾကာင္း ၃ ခုျပ၍ ပယ္ခ်ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ တခုမွာ မိုက္ကယ္အဲရစ္ႏွင့္ လက္ထပ္ထားျခင္းကို အေၾကာင္းျပ၍ ပယ္ခ်ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ သူမသည္ “ယူႏိုက္တက္ ကင္းဒမ္း ႏိုင္ငံတြင္ အကန္႔အသတ္မရွိ ေနခြင့္ ရရွိထားသည္။ မဲေပးခြင့္မွအပ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသားတဦး ခံစားခြင့္ရွိေသာ အျခား ေက်းဇူးခံစားခြင့္ အားလံုးကို ခံစားခြင့္ရွိသူ ျဖစ္သည္။” (ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနႏွင့္ ေဒသတြင္း အခန္းက႑ - ဗိုလ္မႉးႀကီး လွမင္း စာ ၅၃၊ ၂၈ ႀကိမ္ေျမာက္ တည္းျဖတ္ျခင္း၊ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ)။

အကယ္၍သာ ထိုအခ်ိန္က သူတုိ႔အေနႏွင့္ ယူႏိုက္တက္ကင္းဒမ္း အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့မည္ ဆိုပါက ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံတြင္ အၿမဲတမ္း ေနထိုင္ခြင့္ ရထားသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတဦး ျဖစ္ေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ အေနျဖင့္ မဲေပးခြင့္အျပင္ အျခားႏိုင္ငံသားတဦး ခံစားခြင့္ရွိေသာ အခြင့္အေရးမ်ား မရရွိႏိုင္ပံု စာရင္းရွည္ႀကီး တခုကို ရရွိပါလိမ့္မည္။ သူမသည္ ေဒသႏၱရဆိုင္ရာ၊ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ မဲေပးခြင့္ မရွိ၊ အဆိုပါ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတဦး အေနျဖင့္လည္း ဝင္ေရာက္ ေရြးေကာက္ခံပိုင္ခြင့္ မရွိ၊ ေဒသႏၱရႏွင့္ ဗဟုိအစိုးရ ရံုးဌာနမ်ားတြင္ အၿမဲတမ္း ဝန္ထမ္းအျဖစ္လည္း ခန္႔ထား ခံပိုင္ခြင့္မရွိ၊ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ားသို႔ ဝင္ေရာက္ခြင့္မရွိ၊ ေထာက္လွမ္းေရးႏွင့္ အျခားလံုျခံဳေရး ေအဂ်င္စီမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ မရွိ၊ ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ ၿဗိတိသွ် ေကာင္စစ္ဝန္ ရံုးမ်ား၏ အကာအကြယ္ႏွင့္ ကူညီမႈကုိ ရယူခံစားပိုင္ခြင့္ မရွိ။ ထုိ႔ျပင္ သူမ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္တြင္ ဗီဇာမပါဘဲႏွင့္ အျခား ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားသို႔ သြားေရာက္ခြင့္လည္း မရွိပါ။ လူမႈဖူလံုေရး ခံစားခြင့္၊ ေဆးဝါး ကုသခြင့္၊ ပင္စင္ အခြင့္အေရး ခံစားခြင့္တို႔အျပင္ အျခား ဆက္ႏြယ္ေနေသာ ႏိုင္ငံေတာ္က ေပးအပ္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို ယူေကတြင္ ေနထိုင္သည့္ “ႏိုင္ငံျခားသား” တဦး မခံစား မရယူႏိုင္သည့္ အခြင့္အေရး တပံုတေခါင္းႀကီး ရွိပါသည္။ ကန္႔သတ္ခ်က္ မ်ားစြာ ရွိပါသည္။ ထို႔ျပင္ ဘဏ္စာရင္း ဖြင့္ျခင္း၊ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ “အမ်ဳိးသားစုေငြ” ဆိုသည့္ အမ်ဳိးအစားမ်ားအတြက္ “ႏိုင္ငံျခားသား” မ်ားအေပၚ ေနာက္ထပ္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ကန္႔သတ္ ေဖၚျပထားသည္တို႔လည္း က်န္ပါေသးသည္။

အမွန္စင္စစ္ ဤကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ယူေက အာဏာပိုင္မ်ားက သာလွ်င္ တိတိက်က် ေျပာဆိုႏို္င္ပါလိမ့္မည္။ အကယ္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သာ ယူေကႏိုင္ငံသို႔ ျပန္သြားခဲ့ပါက မည္သည့္ အခြင့္အေရး၊ ေက်းဇူး ခံစားခြင့္တို႔ကို ရယူခံစားခြင့္မရွိ ဆိုသည္ကို သံသယျဖစ္ပါက ျမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ား အေနျဖင့္ ယူေက အာဏာပိုင္မ်ားသို႔ ထုိကဲ့သို႔ေသာ အခ်က္မ်ားကို ရွင္းလင္း ေဖၚျပေပးပါရန ္ေမးျမန္းသင့္ပါသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ မည္သည့္အခ်ိန္ကမွ် ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္အတြက္လည္း ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း မရွိ၊ သူမ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ကိုလည္း စြန္႔လႊတ္ခဲ့ျခင္း မရွိ၊ သူမ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္ကိုသာ ကိုင္ေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္ဟု က်ေနာ္ နားလည္ထားပါသည္။ ယခု ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ သူမ၏ ယူေကႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ယူေက အာဏာပိုင္မ်ားကသာ အဓိပၸါယ္ သတ္မွတ္ ေဖၚျပေပးႏိုင္ပါသည္။ သူမသည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မတ္လမွ စ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သာ ေနထိုင္ခဲ့သည္။ သူမ၏ ယူေကႏိုင္ငံတြင္ အၿမဲတမ္း ေနထိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးသည္ ယခုရွိေသးသလား မရွိေတာ့ဘူးလား ဆိုသည္ကို က်ေနာ္ မေျပာတတ္ပါ။ သူမသာ ျပန္လာမည္ ဆိုပါက သူမကို အခ်ိန္မေရြး လက္ခံႀကဳိဆို ေနမည္သာ ျဖစ္သည္ဟုေတာ့ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူမအေနျဖင့္ ထံုးတမ္းစဥ္လာ လုပ္ေဆာင္စရာေလးေတြကိုေတာ့ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုပါေသးသည္။ ထိုအရာမ်ား အားလံုးသည္လည္း သူမအတြက္ေတာ့ စကၠန္႔ ၆ဝ ေလာက္ပင္ မၾကာႏိုင္ပါ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မုဆိုးမျဖစ္သည္မွာ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ကတည္းက ျဖစ္သည္။ ယူေကႏိုင္ငံသို႔ ျပန္သြားရန္ စိတ္ဝင္စားေၾကာင္းလည္း မျပခဲ့။ ဤသို႔ျဖင့္ပင္ သူမကို သူမတခါမွ ရရွိခံစားခြင့္ မရွိခဲ့ေသာ ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံသားတဦး၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ား ရွိသည္ဟု စြပ္စြဲ ေျပာဆိုေနျခင္းမွာ ရီစရာပင္ ျဖစ္သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပဳိင္ အေရြးခံခြင့္မရွိဟု ပယ္ခ်ခဲ့သည့္ ေနာက္ အေၾကာင္းျပခ်က္ ၂ ခုမွာ သူမ၏ ရန္ကုန္ၿမ့ဳိ အမွတ္ ၅၄ တကၠသိုလ္ ရိပ္သာလမ္း အိမ္ၿခံဝင္းအတြင္း အၾကမ္းဘက္ သမားတဦးကို ခိုလံႈခြင့္ေပးခဲ့ျခင္းႏွင့္ ထုိအၾကမ္းဘက္သမားႏွင့္ ဆက္သြယ္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္ႏွင့္ သူမ၏ အၿမဲတမ္း ေနရပ္လိပ္စာကို ေအာက္စဖို႔ဒ္ၿမ့ဳိ အမွတ္ ၁၅ ပတ္ခ္လမ္းဟု ေပးထားခဲ့ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်က္မ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒႏွင့္ ၿငိစြန္းသည္ဟု ဆိုသည္။ ပထမအခ်က္သည္ ထုိဥပေဒ ပုဒ္မ ၁ဝ(ဇ) ႏွင့္ ၿငိစြန္းၿပီး၊ ဒုတိယ အခ်က္သည္ ထုိဥပေဒ ပုဒ္မ ၈(ခ) ႏွင့္ ၿငိစြန္းသည္ဟု ဆိုသည္။ အနိမ့္ဆံုးအားျဖင့္ ယေန႔ကာလတြင္ သူမ၏ အၿမဲတမ္း ေနရပ္လိပ္စာ၊ သူမကို အတင္းအၾကပ္ ပိတ္ေလွာင္ ေနခိုင္းထားရာ ေနရာသည္ အမွတ္ ၅၄ တကၠသိုလ္ ရိပ္သာလမ္း ဆိုသည္ကို သံသယ ျဖစ္စရာ မလုိေတာ့ပါ။ ထုိ႔ျပင္ ထိုေနရာ၌ “အၾကမ္းဘက္သမားမ်ား” ကို ေနာက္ထပ္ ေတြ႔ျမင္ရရန္လည္း အလြန္ပင္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ နည္းလွပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵေပးျခင္းကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္း မခံခဲ့ရပါ။ ယခု ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဆႏၵခံယူပြဲႏွင့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတို႔တြင္လည္း ဆႏၵမဲေပးခြင့္ကို တားျမစ္ ပိတ္ပင္ျခင္းခံရရန္ အေၾကာင္း တစံုတရာ မရွိဟု ယူဆရပါသည္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ ခံပိုင္ခြင့္အတြက္ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒသစ္တြင္ တိတိက်က် သတ္မွတ္ ေဖၚျပထားရန္ လိုလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမူ လာမည့္ ဆႏၵခံယူပြဲတြင္ အမ်ားစု မဲရပါက အတည္ျဖစ္လာမည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒသစ္ကို ျပဌာန္း အတည္ျပဳေပးႏိုင္မည့္ ေနရာသည္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ေတြ႔ရွိရသည့္ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ ေဖၚျပခ်က္မ်ား အတိုင္းပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒတြင္လည္း သတ္မွတ္ ေဖၚျပထားလိမ့္မည္ဟု ယူဆရပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ကိုယ္၌ကမူ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပခ်ိန္တြင္ အာဏာ တည္ဦးမည္ မဟုတ္ပါ။

က်ေနာ့္ နိဂံုးခ်ဳပ္ခ်က္မွာ ဤသို႔ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးသည္ သူ၏ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားကို အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ လွည့္စားမိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ဟန္တူသည္။ သို႔တည္းမဟုတ္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး၏ စကားသည္ မည္သုိ႔ အဓိပၸါယ္ သက္ေရာက္သည္ ဆိုသည္ကို ထုိ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးတို႔ နားမလည္ သေဘာမေပါက္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ မည္သို႔ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည္ ျဖစ္ေစ၊ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒသစ္ မူၾကမ္းကို အမွန္တကယ္ ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေဝေသာ အခါမွသာလွ်င္ ထိုျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ဤစာကို ေရးသားသူ ဒဲရက္တံုကင္သည္ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ၿဗိတိသွ် သံအမတ္ေဟာင္း ျဖစ္ၿပီး ယခုအခါ ျမန္မာကြန္ရက္အဖြဲ႔ Network Myanmar တြင္ ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိသည္) (www.networkmyanmar.org)

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ပါ၀င္ခြင့္မျပဳျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို ဖ်က္ဆီးျခင္းျဖစ္

၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၁
ကိုမိုးသီးဘေလာ့ဂ္

ေအဖက္ဖ္ပီ၊ ဘန္ေကာက္ ၂၀၊ ၂၊ ၂၀၀၈။

“စစ္အစိုးရ စီစဥ္ထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ပါ၀င္ခြင့္ မရွိဘူးဆိုတဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႔ ရုတ္တရက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ၄င္းတို႔ေၾကျငာထားတဲ့ လမ္းျပေျမပံု အေပၚမွာရွိတဲ့ ယံုၾကည္မႈေတြ ကို ဖ်က္ဆီး လုိက္တာဘဲ” လို႔ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာ သူ တစ္ဦး က ဗုဒၶဟူးေန႔ က ေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။

စစ္အစိုးရက အံ့ၾသစရာေကာင္းတဲ့ေၾကျငာခ်က္တစ္ခုကို ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၉ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာ လုိက္ ပါတယ္။ အဲဒီေၾကျငာခ်က္အရ လာမယ့္ေမလအတြင္းမွာ ၄င္းတို႔ေရးဆြဲထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အ ေပၚျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲျပဳလုပ္ၿပီး၊ ၂၀၁၀ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္မယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ပါဘဲ။ ဒါဟာ အႏွစ္ႏွစ္ ဆယ္အတြင္းမွာ စစ္အစိုးရဘက္က ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပက္သက္လို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေၾက ျငာတဲ့အခ်က္ပါဘဲ။

ဒါေပမယ့္ၿပီးခဲ့တဲ့ အဂၤါေန႔ေနာက္ပိုင္းမွာ စကၤာပူမွာ က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ေဒသဆို္င္ရာအစည္းအေ၀းတစ္ခုမွာ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးဥာဏ္၀င္းက “ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသစ္ မူၾကမ္းကေတာ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ခြင့္မျပဳဖို႔ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အရ တားျမစ္ထားပါတယ္” လို႔ေျပာသြားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႔ သုေတသီတစ္ဦးျဖစ္သူ ဆူႏုိင္းဖာဆက္ က အဲဒီကိစၥနဲ႔ပက္သက္ၿပီး

“သူတို႔ေခါင္းထဲထည့္ထားတာ တစ္ခုပဲ႐ွိတယ္။ အဲဒါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုသူတို႔ရဲ႔ ေနရာယူမွာကို ေၾကာက္ လို႔ တားျမစ္ပိတ္ပင္တာပဲါျဖစ္တယ္။ သူမကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္မလာေအာင္၊္ အေၾကာင္းျပခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပးလို႔ရေအာင္ ဥပေဒေတြထဲမွာ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားၿပီးျဖစ္တယ္၊ တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရက ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈ မလုပ္ဘဲ သူတို႔ ဒီပံုစံအတိုင္း ဆက္သြားေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လမ္းျပ ေျမပံုဟာလည္း ေ႐ွ့ဆက္သြားလို႔ရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး”

“ဒါဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအေျခ အေနဟာ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ဆိုလို႔မရပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို ေတာ့ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြကို ခ်န္လွပ္ထားၿပီး၊ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြ ဆက္လက္ျပဳလုပ္ေနလို႔ဘဲ ျဖစ္တယ္။”

“ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္ ၁၉၉၀ မွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီ အႏုိင္ရခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ ပြဲရ လာဒ္ကို အရင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမွာပါ။” လို႔ ေအဖက္ဖ္ပီ ကို ေျပာသြားပါတယ္။

စစ္အစိုးရက ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသစ္မူၾကမ္းကို ၁၄ ႏွစ္ၾကာၾကာေရးဆြဲခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာလမွာအၿပီး သတ္ခဲ့ ပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒအရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ႏုိင္ငံျခားသားတစ္ေယက္ကို လက္ထက္လို႔ ေရြး ေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ခြင့္မ႐ွိဘူး လုိ႔ စစ္အစိုးရဘက္ က ဆိုပါတယ္။

သူမရဲ႔ခင္ပြန္းဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၉ ႏွစ္က ကင္ဆာေရာဂါ နဲ႔ ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီး၊ သူမရဲ႔သားႏွစ္ေယက္ဟာလည္း အဂၤလန္ႏိုင္ငံသားေတြပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က သံဃာေတာ္ေတြဦးေဆာင္တဲ့ ဆႏၵျပပြဲေတြကို အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္ႏွင္းမႈေပၚ ႏုိင္ငံတကာရဲ႔ ဖိအား ေပးမႈေတြၾကားကဘဲ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြေပးၿပီး ေ႐ွ့ကို ဆက္သြားေနပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ဆႏၵျပပြဲေတြဟာ ရာစုႏွစ္ႏွစ္ခုအတြင္းမွာ စစ္အစိုးရကို အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚမႈေတြျဖစ္ခဲ့ ပါ တယ္။ စစ္သားေတြကလည္း ဆႏၵျပ လူအုပ္ၾကားထဲ ေသနတ္ေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ႏွိမ္ႏွင္းခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ဆႏၵျပပြဲမွာ ပစ္္ခတ္သတ္ျဖတ္ခံရ သူ အနည္းဆံုး ၃၁ ေယာက္ ႐ွိပါတယ္။

အဲဒီလိုအၾကမ္းဖက္ႏွိမ္ႏွင္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာပဲ စစ္အစိုးရဟာ ကုလသမဂၢကို အထူးအခြင့္အေရးေတြ ေပး သေယာင္နဲ႔ ကုလသမဂၢအထူူးကိုယ္စားလွယ္ ေအဗရာဟမ္ ဂမ္ဘာရီကို ျမန္မာႏုိင္ငံကို ႏွစ္ႀကိမ္လည္ ပတ္ခြင့္ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ ဆက္သြယ္ေရးအရာ႐ွိတစ္ေယာက္ ခန္႔ခဲ့ ပါေသးတယ္။

“အဲဒါေတြဟာ စစ္အစိုးရရဲ႔ ၎ရဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အေပၚမွာ အမ်ားစိတ္၀င္စားလာေအာင္ ေသြး ေဆာင္
ျဖားေယာင္းျခင္းဘဲျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပါ၀င္ခြင့္ မ႐ွိဘူးလို႔ အတည္္ျပဳေျပာၾကားခ်က္ဟာ၊ ေနာင္လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ ေတာင္ ပါ၀င္ခြင့္ မ႐ွိဘူး ဆိုတာ အသိေပးလိုက္တာပါဘဲ” လို႔ ဘန္ေကာက္ အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူ ကို၀င္းမင္းက ေျပာသြား တာပါ။

ဂမ္ဘာရီက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႔မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ အဂၤါေန႔က ေျပာသြားရာမွာ သူဟာ ျမန္မာျပည္ကို မၾကာခင္မွာ သြားခြင့္ရလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူမ်ား က ဂမ္ဘာရီဟာ စစ္အစိုးရကို သေဘာထားေျပာင္းလဲသြားေအာင္ စည္း႐ံုးႏုိင္ပါ့မလားဆိုတဲ့ သံသယေတြေတာ့ ႐ွိေနပါတယ္။

“က်ေနာ္ကေတာ့ စစ္အစိုးရ ဟာ သူ႔ရဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒသစ္ကို ခ်ျပလိမ့္မယ္လို႔ မျမင္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဂမ္ဟာရီဟာ စစ္အစိုးရကို ခက္ခက္ခဲခဲကိုယ္တြယ္ေနတယ္။ သူ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံေရးအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲသြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ စြမ္းေတာ့ သိပ္မ႐ွိပါဘူး။” လို႔ ႏို္င္ငံတကာ အၾကပ္အတည္း ေလ့လာေရးအဖြဲ႔၊ အေ႐ွ့ေတာင္အာ႐ွ စီမံကိန္း ဒါ႐ုိက္တာ ျဖစ္သူ ဂၽြန္ဗားဂိုးက ေျပာပါတယ္။ ၎ကပင္ဆက္လက္ၿပီး “ေမးစရာေမးခြန္းကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြက စစ္အစိုးရ နဲ႔ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြး ဖို႔ နည္းလမ္း တစ္ခုကို ႐ွာေတြ႔ဖို႔ ဘယ္ ေလာက္ အခ်ိန္ယူမွာလဲ၊ ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ လမ္းျပေျမပံုမွာ သင္တို႔ အသံုးခ်ႏုိင္ တဲ့ အခ်က္ အလက္ ေတြပါရဲ႕ လားဆိုတာပါဘဲ။” လို႔ ေမးခြန္းသေဘာမ်ိဳး သံုးသပ္ျပသြားပါတယ္။
အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အေနနဲ႔ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲကို ေစာင့္ၾကည့္ေနရတာပဲ႐ွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အင္န္အယ္လ္ဒီက ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္လဲေရးအတြက္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလာဒ္ကိုေတာ့ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ေလးစားရမယ္လို႔ သတိေပးေျပာၾကားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္႐ွိသူ ဦးဥာဏ္၀င္းက စစ္အစိုးရရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ တရာမွ်တမႈ ႐ွိမွာ မဟုတ္ေၾကာင္း နဲ႔ စစ္အစိုးရက ျပည္သူ႔ ဆႏၵခံယူပြဲရလာဒ္ကိုေတာင္ မသိေသးပဲ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ ဖို႔ ျပင္ဆင္ ေနျခင္းကို ၎အေန ႏွင့္ ႐ႈံ႔ခ်ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ေဒၚစု ေရြးေကာက္ပြဲ မ၀င္ရ ဆိုျခင္းအေပၚ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တုံ႔ျပန္

ေနသြင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၅
မဇၥ်ိမ

ခ်င္းမုိင္။ ။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ပါဝင္ အေရြးခံခြင့္မရွိ ဟူေသာ ေျပာဆိုခ်က္အေပၚ “ပုဂိၢဳလ္ေရး ထိုးႏွက္ခ်က္” ဟု ဆိုကာ စစ္အစိုးရအ ေနျဖင့္ ေျပာပိုင္ခြင့္ မရွိဘဲ ေျပာျခင္းဟု အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ယေန႔ တံု႔ျပန္လုိက္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တပ္မေတာ္ ဖခင္ႀကီး၊ လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ေဒၚခင္ၾကည္တို႔မွ ေမြးဖြားလာေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတဦး ျဖစ္သျဖင့္ ယခု ေျပာဆုိမႈသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေပၚ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရး ထိုးခ်က္ႏွက္ ျဖစ္သည္ဟု အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေျပာသည္။

အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦးဥာဏ္ဝင္းက “ဒီလို ေျပာၾကားျခင္းဟာ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒလည္း မရွိ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒလည္း မရွိေသးတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေျပာပုိင္ခြင့္ မရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တဦးက ေျပာတာ ျဖစ္တယ္။ အခုလို ေျပာၾကားျခင္းဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ႏုိင္ငံေရးအရ ထိုးႏွက္ခ်က္ျဖစ္ၿပီး ပုဂၢိဳလ္ေရးကို ေျပာဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ခြင့္ရွိျခင္း၊ မရွိျခင္း ကိစၥသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအရ (သို႔မဟုတ္) ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ ေျပာမည္ျဖစ္ၿပီး ဥပေဒ မရွိေသးေသာ အခ်ိန္တြင္ ေျပာၾကားျခင္းသည္ ေျပာပိုင္ခြင့္မရွိဘဲ ေျပာျခင္းဟုလည္း ဦးဥာဏ္ဝင္းက ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ စစ္အစိုးရ၏ ကန္႔သတ္ခ်က္သည္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာခ်က္ အပုိဒ္ (၂) ႏွင့္ (၂၁) တို႔တြင္ ပါဝင္ေသာ အခ်က္မ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ျဖစ္႐ုံမွ်မက၊ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ၿငိမ္ေရးကို ထိခုိက္ေစႏုိင္ေၾကာင္း အန္အယ္ဒီက သတိေပးသည္။

ဦးဥာဏ္ဝင္းက “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္တို႔၏ တုိင္းျပည္အက်ဳိးအတြက္ စကားေျပာေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အခုလို မေျပာသင့္၊ မေျပာထုိက္တဲ့ဟာကို ေျပာတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ၿငိမ္ေရးကို ထိခုိက္ေစႏုိင္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
ယေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ေပးပါက အန္အယ္ဒီက ေရြးေကာက္ ပြဲဝင္မည့္ သေဘာလား ဟူေသာ ေမးျမန္းခ်က္အေပၚ ဦးဥာဏ္ဝင္းက “အဲဒီအဆင့္က ေျပာဖို႔ ေစာပါေသးတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုက အတည္ျဖစ္လား၊ မျဖစ္လား မသိေသးဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိတာ အေဝးႀကီးပါ။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဒီဥစၥာကို ဘာမွ ေျပာစရာ မရွိေသးပါဘူး” ဟု တံု႔ျပန္သည္။

“က်ေနာ္တို႔ အခုထိရွိတဲ့ ဥပေဒထဲမွာ လံုးဝမပါဘူး။ အမ်ဳိးသား ညီလာခံက ထုတ္တဲ့ အေျခခံမူထဲမွာ သမတ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပါတယ္။ က်န္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ထဲမွာ မပါဘူး” ဟု ဦးဥာဏ္ဝင္းက ေျပာသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မ၀င္ရ

ေနေန
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆
ေခတ္ၿပိဳင္

မၾကာေသးခင္ကပဲ စစ္အစိုးရ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက စင္ကာပူမွာ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေတြေရွ႕မွာ တံုးတိတိ ေျပာခ်လုိက္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ႏို္င္ငံျခားသားတဦးရဲ႕ ဇနီးျဖစ္တာရယ္၊ သား (၂) ေယာက္စလံုးက ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဖြဲ႕စည္းပံုသစ္အရ လာမည့္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မေပးပါဘူးတဲ့။ စစ္အစိုးရက ဒီလိုထုတ္ေျပာ လုိက္ေတာ့ “ေဒၚစုကို ဘာလို႔ေရြး ေကာက္ပြဲ၀င္ခြင့္မေပးရမွာလဲ” ဆိုၿပီး ေဒါသ ထြက္ကုန္ၾကပါတယ္။ အမွန္က အရင္ကတည္းက ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ အေျဖရွိၿပီးသားပါ။ မတ္လအေစာပိုင္းမွာ ျမန္မာျပည္ကို ေနာက္ တေခါက္သြားမယ့္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားသံတမန္ႀကီးကလည္း စစ္အစိုးရကို ဒီကိစၥ ေဆြးေႏြးမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြကလည္း စစ္အစိုးရက ဒီလိုဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ အံ့ၾသစရာ ေကာင္းတယ္။ အခ်ိန္ကာလအရလည္း လက္ေတြ႔မက်ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔လည္း ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ပါဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ စင္ကာပူႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးကဆို “ဒါသူတို႔ျပည္တြင္းေရး၊ သူတို႔သမုိင္း၊ က်ေနာ္တို႔က ဘာမ်ားတတ္ႏိုင္မလဲ” လို႔ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ေျပာရွာပါတယ္။

ဇာတ္လမ္းအစ

ပထမဆံုး စစ္အစိုးရက ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ေျမာင္းထဲပို႔လိုက္တာပါ။ အမ်ဳိးသား ညီလာခံဆိုၿပီး အေၾကာင္းျပ၊ ေဒၚစု၊ ဦးတင္ဦး၊ ဦး၀င္းတင္ စတဲ့ အန္အယ္လ္ဒီက ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဖမ္းထားလုိက္ပါတယ္။ အမတ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေထာင္ထဲထည့္၊ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေတာထဲပို႔လိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ (၁၄) ႏွစ္ေလာက္ၾကာသြားပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီနည္းက်ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရတဲ့ ပါတီကို အာဏာမလႊဲတဲ့တုိင္းျပည္ဆိုတာ ကမၻာေပၚမွာ မရွိဘူးေတာ့ ကုလသမဂၢေရာ၊ အာဆီယံေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာကေရာ လက္မခံပါဘူး။

မ်က္လွည့္ျပကြက္

႐ူးခ်င္ေယာင္ေဆာင္လို႔မရတဲ့အဆံုးမွာ စစ္အစိုးရက လမ္းျပေျမပံုဆုိၿပီးမ်က္လွည့္ျပလုိက္ပါတယ္။ အေမရိကန္၊ အီးယူစတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ၊ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုေတြကလြဲလို႔ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္၊ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားက ေစာင့္ၾကည့္မယ္ ဆိုတဲ့အဆင့္ကို ေလွ်ာက်သြားပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အမ်ဳိးသားညီလာခံဆိုၿပီး ေညာင္ႏွစ္ပင္မွာ ျပန္စေတာ့ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြက တရားမွ်တမႈ မရွိဘူး။ လူထုကိုယ္စားလွယ္ေတြမပါဘူးဆိုၿပီး ၀ုိင္းေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အစိုးရက ခပ္တည္တည္ပဲ အမ်ဳိးသားညီလာခံကို ၂၀၀၄ အလယ္ေလာက္မွာ တေက်ာ့ျပန္စၿပီး၊ ၂၀၀၈ အစမွာအဆံုးသတ္လုိက္ပါတယ္။ ဘယ္သူေတြသေဘာတူတူ၊ မတူတူဖြဲ႕စည္းပံုမူၾကမ္းကေတာ့ ၿပီးသြားပါတယ္။

ထိပ္တုိက္ေတြ႔

ဖြဲ႔စည္းပံုမူၾကမ္းၿပီးတဲ့အခါမွာ လူထုဆႏၵခံယူပြဲမလုပ္ခင္မွာပဲ ေရႊ၀ါေရာင္ လူထုလႈပ္ရွားမႈႀကီးနဲ႔ တည့္တည့္တိုးပါတယ္။ စစ္အစိုးရက ထိတ္ထိတ္လန္႔လန္႔နဲ႔ လမ္းျပေျမပံုေနရာမွာ “ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြး” လို႔ ေခ်ာ္လဲေရာထုိင္လုပ္ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေရႊက ယုတၱိမရွိတဲ့အခ်က္ေတြကို ေတာင္းဆိုၿပီး ဒါေတြကိုလိုက္ေလွ်ာလွ်င္ သူကိုယ္တုိင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ေဆြးေႏြးမယ္ လို႔ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ကို ေျပာလုိက္ပါတယ္။ သိၾကတဲ့အတုိင္း စက္တင္ဘာအေရးအခင္း ေၾကာင့္တိုးလာတဲ့ ျပည္တြင္းျပည္ပ ဖိအားေတြ အကုန္ပ်က္ျပယ္သြားပါတယ္။ ဘာမဆုိင္ညာမဆုိင္ အလုပ္သမား၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ၾကည္ကို ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးဆိုၿပီးေတာင္ ခန္႔လိုက္တာ (၃) လေလာက္ၾကာပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ (၄) ခါ ေတြ႕ပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြး ပြဲေတြကို အစကတည္းက မယံုၾကည္တဲ့လူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခုခုေတာ့ ထူးျခား လာေကာင္းပါတယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့လူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒီထဲမွာ ျပည္တြင္းက အန္အယ္လ္ဒီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္လည္းပါပါတယ္။

အလိမ္ေပၚပံု

ဒီၾကားထဲမွာ မစၥတာဂမ္ဘာရီကလည္း ျမန္မာျပည္ကိုလာမည္ တကဲကဲလုပ္ေနပါတယ္။ သူလာရင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေနတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔အလိမ္ေပၚမွာကို စစ္အုပ္စုကေၾကာက္ၿပီး ဧၿပီမွလာပါလို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ လူထုဆႏၵခံယူပြဲေတြ အဓမၼဖန္တီးယူၿပီး မစၥတာဂမ္ဘာရီကို ေခၚျပမယ္လို႔ စီစဥ္ထားပံုရပါတယ္။ အႀကိဳေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏို၀င္ဘာလဆန္းပိုင္းမွာ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ခဲ့ၿပီး ႀကိဳဆုိခဲ့ပါတယ္။ အရင္လို စစ္အစိုးရက “အီေရာအီေရာ” လုပ္လုိ႔မရေအာင္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေစာင့္ၾကည့္မႈေအာက္ကို ေရာက္သြားေအာင္ လုပ္လုိက္တာလို႔ ယူဆႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အစိုးရက သူတို႔လမ္းစဥ္ကို အေျပာင္းအလဲမလုပ္ဘဲ အရင္လိုပဲ “အရည္မရအဖတ္မရ” လုပ္ေနေတာ့ ဇန္န၀ါရီလ (၃၀) ရက္ ေန႔မွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “အႀကိဳေဆြးေႏြးပြဲအေပၚမွာ အားမရဘူး။ အဆိုးဆံုး အတြက္ျပင္ဆင္ထားၾကပါ” လို႔ အျပင္ကမၻာကို သတင္းစကား ပါးလုိက္ပါတယ္။ အဲဒီမတုိင္ခင္က ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးဦးေအာင္ၾကည္က ပထမတႀကိမ္က ႏွစ္ဘက္ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္တာပါ။ ဒုတိယတႀကိမ္က ေဆြးေႏြးပြဲေခါင္းစဥ္ေတြစဥ္းစားတာပါ။ တတိယတႀကိမ္က ထပ္ျဖည့္စရာေတြကို ေဆြးေႏြးတာပါလို႔ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ထပ္တႀကိမ္လည္းေတြ႕ၿပီးေရာ ဘာမွ ဆင္ေျခမေပးႏုိင္ခင္ အလိမ္ေပၚသြားပါတယ္။

မထူးဇာတ္ခင္း

စစ္အစိုးရက ကုလသမဂၢကိုေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာကိုေရာ ထပ္လိမ္လည္း မထူးေတာ့ပါဘူးဆိုၿပီး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို ဆက္မလုပ္ေတာ့ဘူးဆိုတာကို ျပတ္ျပတ္ျပပါေတာ့တယ္။ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၉) ရက္ေန႔မွာ (ေမလ) လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ႏွင့္ (၂၀၁၀) ေရြးေကာက္ပြဲအစီအစဥ္ကို ေကာက္ခါ ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္စုၾကည္က အဆုိးဆံုးကိုျပင္ဆင္ထားပါလို႔ေျပာတာနဲ႔ (၁၀) ရက္ပဲကြာပါတယ္။ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္မထားတဲ့အခ်ိန္မွာပါ။ ေနာက္ထပ္ (၁၀) ရက္အၾကာမွ ဖြဲ႔စည္းပံုအေခ်ာၿပီးၿပီလို႔ ဦးေအာင္တိုးက ေၾကညာၿပီး၊ အဲဒီေန႔မွာပဲ စင္ကာပူေရာက္ေနတဲ့ စစ္အစိုးရ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ခြင့္မေပးဘူးဆိုၿပီး ထုတ္ေျပာလုိက္ပါတယ္။

ကယ္တင္ရွင္ျပန္လာ

စစ္အစိုးရက ဒီလုိလည္းေၾကညာလုိက္ေရာ တ႐ုတ္ျပည္ကိုေရာက္ေနတဲ့ မစၥတာဂမ္ဘာရီက “ေကာင္းပါတယ္။ အခ်ိန္အကန္႔အသတ္နဲ႔ဆိုေတာ့ တိုးတက္မႈရွိပါတယ္” လို႔ဆိုျပန္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့တပတ္ကမွ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ကိုယ္တုိင္ေျပာထားတဲ့ ဘက္ေပါင္းစံုပါ၀င္တဲ့ အေျဖရွာေရးကို ေမ့သြားပါတယ္။ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရး ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ဆိုတာလည္းေမ့သြားၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ခြင့္ရေရး အတြက္ သူေျပာေပးမယ္လို႔ဆိုလာျပန္ပါတယ္။

မေမွ်ာ္လင့္သင့္ေသာအရာ

စစ္အစိုးရဘက္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးမွာ အလိမ္မေပၚခဲ့ရင္ ၁/၂၀၀၈ နဲ႔ ၂/၂၀၀၈ ကို အခုေလာက္ ေစာေစာေၾကညာခ်င္မွ ေၾကညာမယ္လို႔သံုးသပ္ရပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဘယ္အေျခအေန မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔က အေႏွးနဲ႔အျမန္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးကိုဖ်က္မွာပါပဲ။ စစ္အစိုးရဘက္က ဆႏၵခံယူပြဲကို လုပ္ခ်င္သလိုလုပ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲလည္း လုပ္ခ်င္သလိုလုပ္သြားလို႔ရပါတယ္။ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက စစ္မွန္တဲ့ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို ၀ိုင္းတြန္းရမယ့္အစား လူထုဆႏၵအစစ္အမွန္နဲ႔ဆႏၵခံယူပြဲ၊ ယံုၾကည္ေလာက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ ေအာ္လုိက္ တဲ့အခ်ိန္မွာ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို လႊင့္ပစ္ဖို႔ အခြင့္အေရးရသြားပါတယ္၊။ ေနာက္တဆင့္အေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္စုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ခြင့္မေပးပါဘူးလို႔ လည္းေၾကညာလုိက္ေရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေဒၚစုဘာလို႔ မပါရမလဲဆိုၿပီး ျဖစ္သြားၾကျပန္ပါတယ္။ သံုးပြင့္ဆုိင္အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးကို ေမ့သြားၾကပါေတာ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္သာ ပါခြင့္ရရင္ စစ္အစိုးရကလုပ္မယ့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကိုလက္ခံမယ္လို႔ အဓိပၸာယ္ ထြက္သြားလို႔ စစ္အစိုးရအတြက္ အျမတ္ခ်ည္းပါပဲ။

၁၉၉၀ လား၊ ၂၀၁၀ လား။

၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဟာ အခုအခ်ိန္မွာ လူထုဆႏၵနဲ႔ဘယ္ေလာက္ကိုက္ညီသလဲဆုိတာ အျငင္းပြားစရာ မဟုတ္ပါဘူး။၊ ဥပေဒေၾကာင္းအရ တရား၀င္သလို လူထုဆႏၵနဲ႔လည္း ကိုက္ညီ ေနတုန္းပါပဲ။ လူထုက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈကို ေထာက္ခံေနဆဲျဖစ္တယ္ဆိုတာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကတႀကိမ္၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးမွာတႀကိမ္ ျပသခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြက ၀ါဒျဖန္႔ခဲ့တဲ့အတုိင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လူထုေထာက္ခံမႈမရွိေတာ့ပါဘူးလို႔ အမွန္တကယ္ ယံုၾကည္ရင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က ျပန္ လႊတ္လိုက္႐ုံပဲရွိပါတယ္။

လွေသာဂိမ္း

၂၀၁၀ မွာ အန္အယ္လ္ဒီက ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္တယ္၊ မ၀င္ဘူးဆိုတာ ခဏထားၿပီး ေလာေလာဆယ္ မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဦးတင္ဦး၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား (၂၀၀၀) နီးပါးကိုျပန္လႊတ္၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စည္း႐ုံးလႈပ္ရွားခြင့္ေပးလုိက္မယ္ဆိုရင္ စစ္အစိုးရအတြက္ပိုၿပီး သိကၡာတက္စရာ ရွိပါတယ္။ (ေဒၚစုလံုၿခံဳေရးေတာ့့ သတိထားရမယ္)။ သတၱိရွိရင္ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ယခုႏွစ္ကုန္ သို႔မဟုတ္ ေနာက္ႏွစ္ဆန္းေလာက္မွာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္သားခြင့္နဲ႔ မတရားဖမ္းထားတဲ့ အက်ဥ္းသားေတြ အားလံုးကိုျပန္လႊတ္၊ မတရားအသင္းေၾကညာထားတဲ့ တုိင္းရင္းသားပါတီေတြကို ျပန္လည္တရား၀င္ခြင့္ေပး၊ ၿပီးမွ ၂၀၁၀ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သမုိင္းလမ္းေၾကာင္းက တမ်ဳိးတဖံုျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ အန္အယ္ဒီက ေျပာေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၀န္းက်င္ေကာင္းနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ဦးတည္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အစိုးရက ဒီလမ္းေၾကာင္းကို မေရြးဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ပါပဲ။

အၾကပ္အတည္း

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆက္ဖမ္းထားၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲကို စစ္အစိုးရဘက္က မသမာတဲ့နည္းနဲ႔ လုပ္ႏိုင္တယ္ထား။ ေနာင္တက္လာမည့္ အစိုးရဟာ အမည္ခံအရပ္သားအစိုးရပဲျဖစ္မယ္ဆိုတာက ရွင္းလြန္းပါတယ္။၊ ဘယ္အေျခအေနမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ႏို္င္ငံေရးၾသဇာကလည္း က်သြားဖို႔မရွိပါဘူး။ လူထုက သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ကို ဘယ္အေျခအေနမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေမွ်ာ္ၾကမွာပါပဲ။ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ အာဆီယံက ႏွာေစးေပးထားမယ္ဆိုရင္ေတာင္ အေမရိကန္နဲ႔ အီးယူကေတာ့ ေနာက္တက္မယ့္ အစိုးရကို အသိအမွတ္ျပဳမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အႏွစ္ (၅၀) ေက်ာ္ လက္နက္ကိုင္လာတဲ့ တုိင္းရင္းသားျပႆနာေတြကလည္း ေျပလည္သြားမယ့္ပံု မရပါဘူး။ ဒီလိုပဲ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပက ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြကလည္း (၁၉၉၀) ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဆိုတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ အႏုိင္ဖဲကို ဘယ္ေတာ့ျဖစ္ျဖစ္ လက္လႊတ္လုိက္ၾကမယ္လို႔ မျမင္ပါဘူး။ ဒီအတုိင္းဆိုရင္ မစၥတာဂမ္ဘာရီတို႔ စိတ္ကူးယဥ္ေနတဲ့အတုိင္း ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအၾကပ္အတည္းကလည္း ေျပလည္သြားစရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ။

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၂/၂၀၀၈

ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္
ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ
(ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၂/၂၀၀၈)
၁၃၆၉ တပို႔တြဲလဆန္း ၃ ရက္
(၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၉ ရက္)

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၂၀၀၈

ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္
ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ
(ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၂၀၀၈)
၁၃၆၉ တပို႔တြဲလဆန္း ၃ ရက္
(၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၉ ရက္)

Wednesday, December 5, 2007

အစကတည္းက မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေတြဆံုေဆြးေႏြးေရး ပ်က္ရတယ္ ဆိုရင္ျဖင့္

တူေမာင္ညိဳ
၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလ ၂၆ ရက္
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကရက္တစ္ အင္အားစု ဂ်ာနယ္

အတိုက္အခံေတြဘက္ကေျပာေနတဲ့ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆိုတာ (နအဖ) စစ္အစုိးရရဲ႔ လမ္းျပေျမပံုအတိုင္း ဆက္သြားဖို႔မဟုတ္ဘူး။ ထို႔အတူပါပဲလမ္းျပေျမပံုေရာက္ရွိေနတဲ့အဆင့္ (တတိယအဆင့္) ကေန ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ဖို႔လဲ မဟုတ္ပါဘူး။

ၾသဂုတ္၊ စက္တင္ဘာအံုၾကြမႈရဲ႔ အဓိကေတာင္းဆိုခ်က္ေတြရဲ႔ အႏွစ္သာရက (နအဖ) စစ္အစုိးရ လမ္းျပေျမပံုကို ရပ္ပစ္ၿပီး အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ အျခားအတိုက္အခံေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတြ အားလံုး ပါ၀င္ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးၾကဖို႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု (နအဖ) စစ္အစုိးရေျပာဆိုေဖၚ ျပေနတာေတြက လမ္းျပေျမပံုကေန တျပားသားမွ အေလ်ာ့မေပးဘူး ဆိုတာပါပဲ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအ၀င္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးဖို႔လည္း မစဥ္းစားပါဘူး။ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့လည္း ႏုိင္ငံေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကို ဖမ္းဆီးေနေတာ့ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးေရးဆိုတာဟာ ဘယ္လုိျဖစ္လာႏုိင္မွာလဲ။ ဘာမွေမွ်ာ္လင့္စရာ မရွိပါဘူး။

(နအဖ) စစ္အစုိးရဟာ တကယ္ေတာ့ အခ်ိန္ဆြဲေနတာပါ။ အခ်ိန္ဆြဲၿပီး လမ္းျပေျမပံု အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အာဆီယံ၊ တရုတ္၊ အိႏၵိယ၊ အေမရိကန္၊ အီးယူ၊ ကုလသမဂၢ ဘယ္သူ႕ကိုမွ ဂရုမစုိက္ဘူးဆိုတာလည္း ေပၚလြင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျပည္သူမ်ားအေနနဲ႔လည္း ဘယ္သူ႔ကိုမွ အားကိုး လို႔မရပါဘူး။ ဥစၥာရင္လုိ ဥစၥာရင္ခဲ ကိုယ့္အားကုိယ္ကိုးမွျဖစ္မွာပါ၊ အေမရိကန္စစ္တပ္က ၀င္တုိက္ေပးမွာကို ေမွ်ာ္လင့္စိတ္ကူးယဥ္ ပံုဆြဲၾကည့္ေနလုိ႔လည္း အပိုပါပဲ။ ျပည္ပက စာနာမႈနဲ႔ အကူအညီဆိုတာဟာ ျပည္တြင္းက တုိက္ပြဲရဲ႔ အရွိန္အဟုန္အေပၚမွာ တည္မွီေနပါတယ္။ ၾသဂုတ္၊ စက္တင္ဘာအံုၾကြမႈေၾကာင့္ ျပည္ပ ႏုိင္ငံမ်ားရဲ႔ စာနာမႈနဲ႔ ေထာက္ထားမႈ ရရွိခဲ့တာပဲ မဟုတ္ပါလား။

ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုထဲမွာလမ္းျပေျမပံု အဆင့္(၄) နဲ႔ေနာင္အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ တိုက္ပြဲအတြက္ ေရရွည္ျပင္ဆင္တာေတြ လုပ္ထားသင့္ပါတယ္။

လမ္းျပေျမပံုအဆင့္ (၄) မွာ ကုလသမဂၢအကဲခတ္ေတြ ၀င္ခြင့္ရေရး၊ ျပည္သူေတြ၊ တပ္မေတာ္သားေတြ လြတ္လပ္စြာဆႏၵသေဘာထားေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေရး စတဲ့ကိစၥေတြကိုယခုအခ်ိန္ကတည္းက ျပည္ပေလာ္ဘီအုပ္စု အားလံုး တညီတညြတ္တည္းေသာ သေဘာထားနဲ႔ ျပင္ဆင္ထားဖို႔ အခ်ိန္တန္ပါၿပီ၊ ျပင္ဆင္သင့္ပါၿပီ။

ျပည္သူလူထုနဲ႔ တပ္မေတာ္ထဲက တုိင္းခ်စ္ျပည္ခ်စ္ တပ္မွဴးတပ္သားေတြဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ ေၾကာက္ရြံ႔စရာမရွိပဲ သူတို႔ရဲ႔ဆႏၵကို လွ်ိဳ႕၀ွက္ဆႏၵမဲေပးခြင့္က်င့္သံုးၿပီး ေဖၚျပႏုိင္ခြင့္ရရင္ ဒီတၾကိမ္မွာလဲ (၁၉၉၀ ျပည့္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာကဲ့သို႔) သူတို႔ဆႏၵ အစစ္အမွန္ကို ထပ္မံထုတ္ေဖာ္ျပသၾကဦးမွာပဲလို႔ ကြ်န္ေတာ္ အေလး အနက္ယံုၾကည္ပါတယ္။

ဒီအတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပအင္အားစုမ်ား ျပင္ဆင္ၾကဖို႔လိုပါတယ္၊ အေသအခ်ာျပင္ဆင္ဖို႔လိုပါတယ္။

ဒီလိုျပင္ဆင္တဲ့ေနရာမွာ အပစ္ရပ္ တုိင္းရင္းသားေတြကုိလည္း ခ်န္မထားမိဖို႔နဲ႔ (နအဖ) စစ္အစိုးရဖက္ တြန္းပို႔လိုက္တာ မ်ဳိးမလုပ္မိဖို႔လိုပါတယ္။ ၾသဂုတ္၊ စက္တင္ဘာအံုၾကြမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔တင္ျပတဲ့ သေဘာထားေတြကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔လိုပါတယ္။ ခြဲျခားမႈမရွိပဲ ‘သူတို႔ေက်ာခုိင္းၾကေလၿပီ’ လုိ႔ လံုးေထြးမပစ္မိဖို႔လိုပါတယ္။ (နအဖ) စစ္အစိုးရကို ဆန္႔က်င္တဲ့ အင္အားစုမွန္သမွ်နဲ႔ စည္းလံုးႏုိင္ဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က (နအဖ) စစ္စိုးရက်င္းပခဲ့တဲ့ (က်ိဳကၠဆံ၊ ေညာင္ႏွစ္ပင္) ညီလာခံကို လက္မခံလို႔ အေစာၾကီးကထဲက ထြက္လာခဲ့တာပါ။ ပထမအၾကိမ္(က်ိဳကၠဆံ) ညီလာခံ ကေနထြက္ လာခဲ့တာမွာလဲ အဲဒီတုန္းက (န၀တ) စစ္အစုိးရက တစ္ဖက္သတ္အႏိုင္က်င့္ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြ။ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို လက္မခံႏုိင္လုိ႔ ထြက္လာခဲ့တာပါ။

၂၀၀၄ ခုႏွစ္ (ေညာင္ႏွစ္ပင္ညီလာခံ)ကို စတင္က်င္းပေတာ့လည္း ညွိႏႈိင္းႏုိင္မယ္၊ ေဆြးေႏြးႏုိင္မယ္ ထင္လို႔ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က အနိမ့္ဆံုးလိုအပ္ခ်က္ေတြ တင္ျပကမ္းလွမ္းခဲ့တာပါ၊ ဒါေပမယ့္ (နအဖ) စစ္အစိုးရက မလိုက္ေလ်ာခဲ့ပါဘူး။

အခုလည္း အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က တင္ျပေနတာေတြဟာ (နအဖ) စစ္အစိုးရသြားေနတဲ့ လမ္းျပေျမပံုမွာ ရတဲ့ေနရာ၊ ရတဲ့အဆင့္က ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အသနားခံေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလုံး လႊတ္ေပးရမယ္၊ ကိစၥတုိင္းကုိ တစ္ဖတ္သတ္ၾကိဳတင္ သတ္မွတ္ထားတာ မလုပ္ပဲ၊ ကိစၥတုိင္းကို ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္း ခ်မွတ္ရမယ္ (subject to discuss) ။ ေဆြးေႏြးသည့္အဆင့္တုိင္းတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပါ၀င္ရမယ္လုိ႔ အတိအလင္း ေျပာဆိုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုလက္ရွိ (နအဖ) စစ္အစုိးရရဲ႔ ေၾကညာခ်က္ (၁/၂၀၀၇) က အစ၊ ၾကံ့ဖြံ႔သင္းလံုးကြ်တ္အစည္းေ၀း (၂၀၀၇) တြင္ ေျပာသည့္ (နအဖ) ဥကၠဌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးသန္းေရႊ မိန္႔ခြန္း အလယ္၊ စကၤာပူမွာေျပာတဲ့ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးသိန္းစိန္ မိန္႔ခြန္းအဆံုး အားလံုးကို ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္တဲ့အခါ (နအဖ) စစ္အစုိးရေျပာေနတဲ့ ‘ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး’ ဆုိတာဟာ သူတုိ႔သေဘာနဲ႔ သူတို႔တစ္ဖက္သတ္ ခ်မွတ္ထားတဲ့ လမ္းျပေျမပံုမွာ က်န္တဲ့သူေတြက ေခါင္းငံု႔ဒူးေထာက္ၿပီး ပါ၀င္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလုိပါ၀င္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တယ္ဆိုတဲ့ ေနရာမွာေတာင္မွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ ‘ပိတ္ေလးပိတ္’ကို စြန္႔ လႊတ္ ေၾကာင္း အရင္ဆံုး ေၾကညာရမယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္၊ ဒါမွသာ ‘သူမနဲ႔ ေတြ႔ဆံုမည္’ လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာကို သူတို႔ေျပာတဲ့စကားက ရွင္းပါတယ္ ‘မူ၀ါဒလမ္းစဥ္(၇)ရပ္ကို ထိ ခိုက္မႈရွိ မရွိ စဥ္းစားၿပီး ထိခိုက္မႈမရွိမွ လက္ခံအေကာင္ အထည္ေဖၚသြားမည္တဲ့’။

ဒါကလည္း ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ဘာပဲေျပာေနေန က်ဳပ္တုိ႔ (နအဖ) စစ္အစုိးရကေတာ့ ငါ့ျမင္းငါစုိင္းမယ္ ဆုိတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္သူ႔အၾကံျပဳခ်က္မွ လက္ခံမည္မဟုတ္၊ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ လမ္းျပေျမပံုအတုိင္းသြားမယ္ဆုိတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေတြေၾကာင့္ ‘ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး’ ဆိုတာ ယခုလက္ရွိတည္ရွိေနတဲ့ အေျခအေနေအာက္မွာ။ (နအဖ) စစ္အစိုးရ ကေျပာေနတဲ့ သေဘာထားေတြနဲ႔ဆိုရင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ ျဖစ္လာႏိုင္စရာမရွိပါဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိန္ဆြဲဖို႔နဲ႔ လွည့္စားဖို႔သက္သက္ (နအဖ) စစ္အစုိးရက တင္ျပထားတဲ့ ‘ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး’ ဆိုတာကုိ ‘တည္’ ၿပီး ျပည္တြင္းျပည္ပမွာ ဘာလုိ႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔အျငင္းပြား ေနၾကမွာလဲ။

လမ္းျပေျမပံုအဆင့္ (၄) မွာ ျပည္သူေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္ထဲက တပ္မွဴးတပ္သားေတြအေနနဲ႔ (နအဖ) စစ္အစုိးရကို မွတ္ေလာက္ သားေလာက္ ဆုံးမႏိုင္ဖို႔ ယခုကတည္းက စည္းရံုးျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ၾကပါစုိ႔။

ဒါေၾကာင့္ အစကတည္းကမျဖစ္ႏုိင္တဲ့ ‘ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး’ ပ်က္ရတယ္ဆိုရင္ျဖင့္လည္း အဓိကလက္သည္ တရားခံဟာ (နအဖ) စစ္အစုိးရသာလ်င္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းမာမႈေၾကာင့္လည္း မဟုတ္ပါ။
ကုလသမဂၢ ေၾကာင့္လည္း မဟုတ္ပါ။
မစၥတာဂမ္ဘာရီေၾကာင့္လည္း မဟုတ္ပါ။

Tuesday, December 4, 2007

ဘယ္မွာလဲ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး

တူေမာင္ညိဳ
ရိုးမ ၃
(၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၂၀ ရက္)

(နအဖ)စစ္အစိုးရသည္ “ႏို၀င္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔တြင္ မစၥတာ ဂမ္ဘာရီမွတဆင့္ ထုတ္ ျပန္ခဲ့ေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေၾကညာခ်က္ကို ရင္ဆုိင္ရာတြင္ တရား၀င္ဖြဲ႔စည္းထား ေသာ ႏုိင္ငံေရးပါတီအခ်ိဳ႕၊ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားသည့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစု မ်ားႏွင့္ပင္ မလံုေလာက္ေတာ့ေခ်။

ယခုအခါ ေညာင္ႏွစ္ပင္ညီလာခံကိုယ္စားလွယ္မ်ား(တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးကိုယ္စားလွယ္ မ်ား)ကိုပင္ ဆြဲထုတ္သံုးလာရသည့္ အေျခအေနသုို႔ ေရာက္လာပါသည္။

ထိုတုိင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္အစုအဖြဲ႔မွာ (နအဖ)စစ္အစိုးရ စိတ္ႀကိဳက္ေခါင္းေခါက္ ေရြးထားေသာ ‘ကိုယ္စားလွယ္မ်ား’သာ ျဖစ္ပါသည္။ အေရအတြက္အားျဖင့္ (၆၄၁) ဦး ရွိပါသည္။ ေညာင္ႏွစ္ညီလာခံသုိ႔ တက္ေရာက္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္စုစုေပါင္း၏ ထက္၀က္ေက်ာ္ ျဖစ္ပါ သည္။

ထုိသူမ်ားက (နအဖ)စစ္အစိုးရအလုိက် သေဘာထားထုတ္ျပန္ေနျခင္းမွာ ဘာမွ်မဆန္းပါ။

(နအဖ)စစ္အစိုးရက ပံုသဏၭာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္တာ၀န္ေပးထားသူမ်ား၊ (နအဖ)စစ္အစိုးရႏွင့္ အေၾကာင္းအမ်ိဳးအမ်ဳိးႏွင့္ မလြတ္မကင္းရွိသူမ်ားသည္ (နအဖ)စစ္အစိုးရ အလိုက် ေျပာ၊ ဆို၊ ေရးသား၊ ထုတ္ျပန္ၾကရမည္သာျဖစ္သည္။

ေန႔စဥ္ထုတ္သတင္းစာမ်ားႏွင့္ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ေရးသားေနၾကသည့္ ‘ေဆာင္းပါးရွင္’ ဆုိသူမ်ားကဲ့သုိ႔ပင္ ျဖစ္ပါသည္။

(နအဖ)စစ္အစိုးရက ေရးေစဟု အခြင့္သနားလုိက္သည္ႏွင့္ ေရးၾကရေတာ့သည္။ စာေရး၍ အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္ထမ္းသည္ဟု ေလလံုးထြားခဲ့ဖူးေသာ သမုိင္းေနာက္ခံ ေဆာင္းပါးမ်ားေရးသည့္ စာေရးဆရာမ ဝဝႀကီးကို မွတ္မိၾကဦးမည္ထင္သည္။

ထိုသူမ်ား မလြန္ဆန္၀ံ့ပါ။ လြန္ဆန္၍လည္း မရႏိုင္ပါ။

ထိုသူမ်ားသည္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အလုပ္အေကၽြးျပဳေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လြတ္လပ္စြာ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္သေဘာထား လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖၚခြင့္မရွိသည္မွာ သိပ္ထင္ရွားပါသည္။ (နအဖ)စစ္အစုိးရအလုိက် ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ (နအဖ) စစ္အစုိးရ ေျပာေစလိုသည့္၊ ထုတ္ေဖၚလိုသည့္ သေဘာထားကိုသာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခြင့္ ရွိပါ သည္။

(နအဖ)စစ္အစိုးရ၏ သေဘာထားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ကြဲလြဲစြာ သေဘာထားဆႏၵ ထုတ္ေဖၚ ျပသၿပီဆိုလွ်င္၊ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ၿပီဆိုလွ်င္ ‘တည္ၿငိမ္မႈႏွင့္ ေအးခ်မ္းသာယာမႈကို ေႏွာင့္ယွက္ ဖ်က္ဆီးသူ ျပည္ပအားကိုး အမ်ိဳးသားသစၥာေဖာက္အျဖစ္’ စြပ္စြဲပုတ္ခတ္ေတာ့သည္။ အၾကမ္း ဖက္ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေတာ့သည္။ ဖမ္းဆီးအေရးယူေတာ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မရွိဟု မ်က္ႏွာေျပာင္တုိက္ကာ ‘ဘူး’ကြယ္ေတာ့သည္။

ထို႔ေနာက္ ထုတ္ေဖၚေၾကညာထားၿပီးျဖစ္သည့္ မူလသေဘာထားအမွန္ကို အတင္း အဓမၼ ႐ုတ္သိမ္းခုိင္းၿပီး (နအဖ)စစ္အစိုးရအလိုက် သေဘာထားကုိ ျပန္လည္ထုတ္ျပန္ေပးၾကရ သည္။

ယင္းအေတြ႔အႀကံဳကို အပစ္ရပ္တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းအခ်ိဳ႕ ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရဖူးသည္။ အခ်ိဳ႕က မိမိတို႔၏ မူလသေဘာထားအေပၚတြင္ ႀကံခိုင္စြာ ရပ္တည္ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕က မခ်စ္ ေသာ္လည္း ေအာင့္ကာနမ္းၾကရသည္။ အခ်ိဳ႕ကား တက္ႂကြစြာ အလုပ္အေကၽြးျပဳၾကသည္။

သုိ႔ျဖင့္ လူမ်ိးေရးအရ၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ကိုယ္စားျပဳခြင့္၊ ရပ္တည္လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခြင့္ ဆံုးရႈံးရေတာ့သည္။

ႏုိ၀င္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔ထုတ္ သတင္းစာမ်ားတြင္ စတင္ထည့္သြင္းေဖၚျပလာသည့္ ေညာင္ႏွစ္ပင္ညီလာခံ၊ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္မ်ားအစုအဖြဲ႔ ၊ ရွမ္းျပည္နယ္(ေတာင္ပုိင္း)၏ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္တြင္ (နအဖ)စစ္အစုိးရ၏ (၄၊ ၁၀၊ ၀၇) ရက္စြဲပါ ေၾကညာခ်က္ အမွတ္ (၁/၂၀၀၇) တြင္ ပါရွိသည့္ “သူမႏွင့္ ေတြ႔ဆံုမည္”ဆိုသည့္ အခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ဤသုိ႔ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားပါသည္။

“ထိုသုိ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးျခင္းသည္ အမ်ိဳးသားညီလာခံက ခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံ မူမ်ား၊ အေသးစိတ္အေျခခံရမည့္ မူမ်ားႏွင့္အညီ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲၿပီးေနာက္ စတုတၳအဆင့္ျဖစ္သည့္ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းကို ျပည္လံုးကၽြတ္ ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပအတည္ျပဳျခင္း၊ ပၪၥမအဆင့္ျဖစ္သည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသစ္အရ လႊတ္ ေတာ္မ်ား ဖြဲ႔စည္းေရးအတြက္ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားက်င္းပျခင္း၊ ဆဌမအဆင့္ျဖစ္ သည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒႏွင့္အညီ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အစည္း အေ၀းမ်ား က်င္းပျခင္း၊ သတၱမအဆင့္ျဖစ္သည့္ လႊတ္ေတာ္မွ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ေသာ ႏုိင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္မွဖြဲ႔စည္းေပးေသာ အစုိးရအဖြဲ႔ႏွင့္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားျဖင့္ ေခတ္မီဖြံၿဖိဳးတုိးတက္ေသာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္သစ္ တည္ေဆာက္ျခင္း စသည့္အဆင့္မ်ားတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ပူေပါင္းပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ ရန္သာျဖစ္သည္ ဟု ယူဆပါသည္”

ဤအတုိင္းဆိုလွ်င္ ေတြဆံုေဆြးေႏြးေရးဆိုသည္မွာ (နအဖ)စစ္အစိုးရ လမ္းျပေျမပံု၏ က်န္ရွိေနသည့္အဆင့္တုိင္းတြင္ ေထာက္ခံပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္သာ ျဖစ္ေတာ့မည္။

“ႏိုင္ငံေတာ္ေရွ႕ဆက္သြားမည့္ မူ၀ါဒလမ္းစဥ္ (၇) ရပ္ဟာ ႏုိင္ငံေတာ္သစ္ႀကီးအျဖစ္ ညင္သာစြာ အသြင္ကူးေျပာင္းႏိုင္ေရးအတြက္ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းျဖစ္တယ္” လို႔ ႀကံ႕ဖြံ႔သင္းလံုးကၽြတ္အစည္းအေ၀း (၂၀၀၇) တြင္ (နအဖ)ဥကၠဌက ေျပာပါသည္။

ဒီလိုဆိုရင္ စစ္မွန္ေသာ၊ ဂုဏ္သိကၡာရွိေသာ၊ ႏုိင္ငံေရးအရ တန္းတူရည္တူရွိေသာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို ဘယ္လုိေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္မလဲ။

‘မူ၀ါဒလမ္းစဥ္ (၇) ရပ္သာ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္းျဖစ္တယ္’ လို႔ ေျပာေနတာဟာ တစ္ဖက္သတ္ ထိပ္တုိက္ရင္ဆုိင္ဖို႔ စိန္ေခၚျခင္းသာျဖစ္သည္။

နအဖရဲ႕ ေရွ႕ေျခလွမ္းကုိ႐ုိက္ခ်ဳိးဖုိ႔ ျပင္ၾကစုိ႔

ဗၾသ
ရိုးမ ၃

ဒီတခါ အာစီယံမွာ နအဖ တုံးေက်ာ္သြားတာလား၊ သက္ျပင္းခ်ႏိုင္သြားသလား။

ဒါ ေဆြးေႏြးစရာ၊ ျငင္းခံုစရာ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္ေတာ့ ဒီ အစည္းအေဝးက ရလဒ္ဟာ ဘာႀကီးပဲျဖစ္ေနေန ဗမာျပည္ျပည္သူေတြအတြက္ အထူးသျဖင့္ စစ္အာဏာ႐ွင္စနစ္ ဖယ္႐ွားေရးအတြက္ သိပ္ၿပီး အေရးမပါပါဘူး။ နအဖကို ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအလယ္မွာ သိကၡာခ်ႏိုင္တာကလြဲလို႔ သိပ္အေရးပါ ထိေရာက္တာမဟုတ္ဘူး။ အဲဒီမွာ ဘာပဲဆံုးျဖတ္ဆံုးျဖတ္ နအဖက ဂ႐ုမစိုက္တာ ေသခ်ာတယ္။ သံတမာန္ေရးရာနဲ႔ ႏိုင္ငံ တကာ ဆက္ဆံေရးအပိုင္းကို နအဖအစိုးရက နကမၸတိ လုပ္ထားရတာၾကာၿပီ။ ဂမ္ဘာရီနဲ႔ ပီညဲ႐ိုး တို႔အေပၚ ဆက္ဆံျပေနပံုေတြဟာ ကုလသမဂၢနဲ႔ အိုင္အယ္လ္အိုကိုေတာင္ ဂ႐ုမစိုက္ဘူးလို႔ ေျပာေနတာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ဂမ္ဘာရီရဲ႕လႈပ္႐ွားမႈကို တ႐ုတ္နဲ႔ အိႏိၵယတို႔က ေထာက္ခံထား တယ္ဆိုတာလည္း သူတို႔ မသိတာမဟုတ္ဘူး။ နအဖဟာ ဒီနယ္ပယ္မွာ သန္းေခါင္ထက္ ညဥ့္မနက္ဘူးလို႔ တြက္ထားၿပီးျဖစ္တယ္။ သူတို႔မွာ လိမၼာထိေရာက္တဲ့ သံတမန္ေရးလႈပ္႐ွားမႈ ျပဳလုပ္ႏိုင္စြမ္းမ႐ွိေတာ့တာ ၾကာၿပီပဲ။ နေပနကတ္လို တုတ္ေတာင္းေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာရင္ ရမယ္။ အဲဒီ တုတ္ခ်က္ေလာက္ကိုေတာ့ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက မမႈဘူးလုပ္ေနၾကတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ သံဃာ့အေရးအခင္းႀကီးက ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ျပသလိုက္တဲ့ အခ်က္တခ်က္ကေတာ့ နအဖ တကယ္ေၾကာက္တာ သူတို႔ကို တကယ္ကိုင္လႈပ္ႏိုင္တာဟာ ျပည္တြင္းက ျပည္သူေတြရဲ႕ အံုႂကြမႈသာျဖစ္တယ္ဆိုတာပဲ။ သူတို႔တေတြ အခုထက္ထိ အေရးအခင္းရဲ႕ က်ိန္စာကေတာ့ မလြတ္ႏိုင္ေသးဘူးဆိုတာ အဘက္ဘက္မွာ အထင္အ႐ွား ေတြ႔ေနရတယ္။ အခုထက္ထိ လူေတြကို လိုက္႐ွာဖမ္းဆီးေနတာဟာ နယ္ပယ္ေပါင္းစံုမွာ ဆင္ဆာအမ်ိဳးမ်ိဳးလုပ္ေနတာ စတာေတြဟာ သူတို႔ စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔ေနတုန္းပဲဆိုတာကို ျပတာ ျဖစ္တယ္။ နအဖအဖို႔ ၿငိမ္းအဖြဲ႔ေတြအေပၚ မီးမေသလွဘူးဆိုတာလည္း သူ ေျခတလွမ္းလွမ္းတိုင္း ေတြ႔ေနရတယ္။ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႔ဟာဆိုရင္ စစ္အစိုးရက လုပ္ခိုင္းသမွ်ကို ဆန္႔က်င္ေနတဲ့ သေဘာမ်ိဳး ေတာင္ ေတြ႔လာေနရၿပီ။ သူတို႔ခ်င္း ထိပ္တိုက္ေတြ႔မွာကို ေ႐ွာင္ဖို႔ႀကိဳစားလို႔ ရပါအုန္းမလား ဆိုတာေတာင္မွ ေတြးစရာျဖစ္လာေနတယ္။ ႏို၀င္ဘာလ (၂၄) ရက္ေန႔က ေကအိုင္ေအစခန္းကို သိမ္းတာကိုေထာက္ရင္ နအဖ က သူတို႔အေပၚမွာ စစ္ေရးအရကိုပဲ စၿပီး ဖိအားေပးလာေနၿပီ ဆိုတာ ေသခ်ာတယ္။

ဒီလိုအေနအထားမွာ ျပည္တြင္းက ဆန္႔က်င္မႈကိုသာ တကယ္လန္႔သူျဖစ္တဲ့ နအဖဟာ သူ႔တပ္တြင္းက တုန္႔ျပန္မႈကို အဓိကထားၾကည့္ေနတယ္။ တပ္ဟာ သူတို႔ထင္သလို ခိုင္းလို႔ရမရ ဆိုတာနဲ႔ အေျခအေနေတြနဲ႔ သူတို႔ ဆက္ၿပီးအုပ္စိုးလို႔ ရမရဆိုတာကို သံုးသပ္တာပါ။ အခုတေလာ ေလးမွာပဲ တပ္ထိပ္ပိုင္းမွာ ေနရာေတြ၊ ရာထူးေတြ ခြဲတမ္းခ် ေ၀ျခမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ အေတာ္စိတ္ခ်သြားဟန္တူတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗိုလ္သန္းေ႐ႊရဲ႕ ႀကံ့ဖြတ္ေတြကိုေျပာတဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာ သူ႔ကိုယ္သူ အေတာ္ယံုၾကည္မႈ႐ွိတဲ့ ေလသံေတြ ပါေနတာျဖစ္တယ္။

ဘယ္အခမ္းအနားမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ျပည္ပေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ေတြ႔ရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ နအဖက တိုင္းျပည္အေျခအေန တည္ၿငိမ္ေနပါတယ္လို႔ ေျပာေနတာဟာ သူ႔တပ္ကိုသူပိုင္တယ္လို႔ ယူဆၿပီး ေျပာေနတာသာျဖစ္တယ္။ သူတို႔ေျပာတိုင္းမွာ တိုင္းျပည္အေျခအေန တည္ၿငိမ္တယ္၊ သူတို႔ရဲ႕ လမ္းျပေျမပံုအတိုင္း ဆက္လုပ္မယ္ဆိုတာ အၿမဲပါတယ္ဆိုတာ သတိထားမိစရာပဲ။ ဒါေတြက ျပေနတာကေတာ့ နအဖ အေနနဲ႔ လမ္းျပေျမပံုရဲ႕ အဆင့္ (၄) ကို မျဖစ္မေန လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုတာပဲ။

နအဖဟာ ဘာေၾကာင့္မို႔ ဒီ ဆႏၵခံယူပြဲဆိုတဲ့ အဆင့္ (၄) ကို အင္မတန္ စိတ္ထက္သန္ ေနရတာလဲ။ ေသခ်ာတာက သူတို႔အစီအစဥ္အတိုင္းသာ ဆႏၵခံယူပြဲလုပ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ အေနနဲ႔ ေထာက္ခံမဲ ၁၀၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေတာင္ ရေအာင္လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ ဘာမွ သံသယ႐ွိစရာ မလိုဘူး။ သူတို႔ျပခ်င္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းကို ျပလို႔ရေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တုန္းက ဗိုလ္ေန၀င္းလုပ္ခဲ့တာနဲ႔ တေလာက ပါကစၥတန္က စစ္အာဏာ႐ွင္ မူ႐ွာရာ့ဖ္ လုပ္ျပသြားတာေတြ ကိုပဲ ၾကည့္ေတာ့။

တကယ္က နအဖ အခု လုပ္ေနေျပာေနတာေတြမွန္သမွ်ဟာ တခုမွ မ်က္စိလည္စရာ မ႐ွိဘူး။ အင္မတန္ ႐ွင္းေနတာေတြမို႔ အတိုက္အခံေတြအၾကားမွာ ဘာမွ အျငင္းမပြားၾကဘူး။ နအဖအလိုေတာ္ရိေတြေတာင္မွ အသံမထြက္ၾကဘူး။ (သူတို႔ကို နအဖက ပါးစပ္ပိတ္ခိုင္းထား လို႔လည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္မယ္)။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ဗိုလ္ေအာင္ၾကည္ စကားေျပာတယ္ ဆိုတဲ့ လုပ္ဇာတ္ဟာလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မေဗဒါ ေရခပ္ခိုင္းသလို လုပ္ထားတာ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္တိုင္မေျပာနဲ႔ သာမန္လူထုေတာင္ သိတယ္။

ဒီေတာ့ အတိုက္အခံေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ေျမေအာက္လုပ္ငန္းလုပ္ေနသူေတြဟာ အဲဒီ လမ္းျပေျမပံု အဆင့္ (၄) လုပ္လာမွာအတြက္ အခုကတည္းက စဥ္းစားျပင္ဆင္တာေတြ လုပ္သင့္ တယ္။ အာဏာ႐ွိတဲ့လူနဲ႔ မ႐ွိတဲ့လူနဲ႔ တူတာမဟုတ္ဘူး။ အာဏာ႐ွိတဲ့လူက လုပ္ခ်င္ရင္ ျမန္တယ္။ အခ်ိန္ဆိုတာကလည္း ကုန္မွန္းမသိ ကုန္သြားတတ္တယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သံဃာ့အေရးအခင္းႀကီး တုန္းက ကိုယ္က ေနာက္ကလိုက္ရတာမ်ိဳး ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္မဟုတ္လား။

ၿပီးခဲ့တဲ့ သံဃာ့အေရးအခင္းႀကီးကို ျပန္ၿပီးသံုးသပ္၊ နိဂံုးခ်ဳပ္ၿပီး ေ႐ွ႕လုပ္စရာေတြ ခ်မွတ္ၾကသင့္ၿပီ၊ ဒါကို ပါ၀င္လႈပ္႐ွားခဲ့သူေတြက အဓိက လုပ္သင့္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ ဒီေရလိႈင္း လံုးေတြလို ၿဗဳံံးစားႀကီး ေပၚေပါက္လာသလဲ၊ ဘာျဖစ္လို႔ တုံးတိျပတ္ေတာက္သြားရသလဲ၊ နအဖ တကယ္လန္႔တာ ဘာလဲ၊ သူ႔တပ္တြင္းကို ဘယ္လို ဂယက္႐ိုက္ခဲ့သလဲ စတာေတြကို ကိုယ္ျဖစ္ေစ ခ်င္တာ၊ ကိုယ့္ဆႏၵအစြဲမပါဘဲ ေသေသခ်ာခ်ာ သံုးသပ္သင့္တယ္။

အဲဒီကေန ဘယ္လိုတိုက္ပြဲပံုစံေတြ က်င့္သံုးလို႔ရမလဲ၊ က်င့္သံုးရင္ေကာင္းမလဲ စတာ ေတြကိုလည္း သံုးသပ္၊ ဆံုးျဖတ္သင့္ၿပီ။ ၿပီးရင္ ျပင္ဆင္ရမယ္။ ဒီတုိင္းျပည္မွာက ဘယ္သူကပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ပံုစံုနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ဒီနအဖစစ္ဗိုလ္ေတြကို ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပတယ္ ဆိုတာ တရားတာ မွန္တာခ်ည္းပဲ၊ ေထာက္ခံရမွာခ်ည္းပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဒါမ်ိဳးဟာ အခ်ိန္မေ႐ြး ေပၚေပါက္လာႏိုင္တယ္။

ကိုယ့္ဘက္က ျပင္ဆင္မႈမ႐ွိဘဲ တိုက္ရတယ္ဆိုတာမ်ိဳး မျဖစ္ရင္ အေကာင္းဆံုးပဲ။

KIO proposal for constitutional provisions and clauses

ႏုိင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းေစလုိေသာ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကခ်င္အထူးေဒသ - (၂)၊ ေကအိုင္အုိ ဗဟုိ ေကာ္မတီမွ အမ်ဳိးသားညီလာခံက်င္းပေရးေကာ္မရွင္ဥကၠဌႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အႀကီး အကဲမ်ားထံသုိ႔ ထပ္မံျဖည့္စြက္တင္ျပေတာင္းဆုိထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ား။

၁။ ႏုိင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပံုႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္အေျခခံရမည့္မူမ်ားတြင္....
(၁) ႏုိင္ငံေတာ္ကို ျပည္ေထာင္စုစနစ္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္သည္ဟု ပါရိွသည္။ ၎မူကုိ လက္ေတြ႔က်င့္သံုးေဖၚေဆာင္သြားရာ၌ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ပီျပင္ရန္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု စစ္စစ္မူပိုမိုေပၚလြင္လာရန္ လုိအပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ၌ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ဟုေခၚတြင္ၿပီး ျပည္ေထာင္စု စနစ္က်င့္သံုးသည္ဟုဆိုထားေသာ္ျငားလည္း လက္ေတြ႔၌ ဗဟုိခ်ဳပ္ကိုင္မႈ တင္းၾကပ္ေသာ တစ္ျပည္ေထာင္စနစ္ (Unitary System)ျဖစ္ေနသည္ကုိ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ယခုေရးဆြဲမည့္ ႏုိင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ၌ ယင္းကဲ့သုိ႔ မလုိအားအပ္ေသာ အမွားမ်ဳိး ထပ္မံမျဖစ္ပြားရေလေအာင္ ဂရုျပဳေဆာင္ရြက္ရန္ အထူးအေရးႀကီးမည္ ျဖစ္ပါသည္။

(၂) ႏိုင္ငံေတာ္ကုိ တုိင္းေဒသႀကီး (၇)ခုႏွင့္ ျပည္နယ္ (၇)ခုတို႔ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္သည္။ ၎တုိင္းေဒသႀကီး (၇)ခုႏွင့္ ျပည္နယ္ (၇)ခုတုိ႔သည္ အဆင့္အတန္း တူညီၾကသည္ဟု ပါရိွသည္။ ဤအခ်က္ကို ျပန္လည္စဥ္းစားေပးဖုိ႔ရန္ အထူးပန္ၾကားလုိပါသည္။ အဘယ္ ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ျပည္နယ္မ်ားသည္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ားကုိ ကုိယ္စားျပဳထား သည္ျဖစ္သျဖင့္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအခြင့္အေရးႏွင့္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား၏ မူလရပုိင္ခြင့္မ်ားကုိ ထည့္သြင္းျပဌာန္းထားရန္ လုိအပ္ မည္ျဖစ္ပါသည္။

၂။ ႏုိင္ငံေတာ္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပုိင္းျခားခြဲေ၀ျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ အေျခခံရမည့္မူ မ်ားတြင္...
ႏုိင္ငံေတာ္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ၏ ခက္မသံုးျဖာျဖစ္သည့္ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာႏွင့္ တရားစီရင္ေရးအာဏာတုိ႔ကုိ ပုိင္းျခားသတ္မွတ္ထားၿပီး ၎အာဏာသံုးရပ္ကို ျပည္ေထာင္စု၊ တုိင္းေဒသႀကီးမ်ား၊ ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ ကိုယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ စီရင္စုမ်ားအား ခြဲ၀င္အပ္ႏွင္းသည္ဟု ပါရိွသည္။ ဤတြင္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကုိ လက္ေတြ႔ ေရးဆြဲျပ႒ာန္းသည့္အခါ ၎အာဏာသံုးရပ္ကုိ တုိင္းေဒသႀကီးသုိ႔မဟုတ္ ျပည္နယ္မ်ားသုိ႔ ထုိက္သင့္စြာခြဲေ၀အပ္ႏွင္းေပးထားေစလုိပါသည္။ ဥပေဒျပဳအာဏာခြဲေ၀ရာ၌ တုိင္းေဒသႀကီး သုိ႔မဟုတ္ျပည္နယ္မ်ားသုိ႔ ယခုထက္ပုိမို ခြဲေ၀အပ္ႏွင္းေပးထားသင့္သည္ဟု ျမင္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ပါတ္သက္ေသာ ဥပေဒျပဳအာဏာကုိ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားသုိ႔ လံုေလာက္စြာခြဲေ၀အပ္ႏွင္း ေပးထားေစလုိ ပါသည္။

ဥပမာ၊
(၁) တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား၏ စာေပမ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းျမႇင့္တင္ေရး၊ ျပည္နယ္အတြင္းရိွ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၌ သက္ဆုိင္ရာတုိင္းရင္းသားမ်ား၏ စာေပကုိ သင္ၾကားခြင့္ရိွေရး၊ ၎တုိင္းရင္းသားစာေပကုိ သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္၏ ဒုတိယရံုးသံုးစာအျဖစ္ သတ္မွတ္ေရး၊
(၂) တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား၏ ရုိးရာယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးတမ္းမ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းျမႇင့္တင္ ေရး၊
(၃) တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား၏ ဓေလ့ထံုးတမ္းအရ တရားစီရင္ေရး (Customary Law)ကုိ ဥပေဒျပဳ၍ တရား၀င္ျပ႒ာန္းေရး၊
(၄) တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား၏ အေရးအရာမ်ားကို ဥပေဒျပ႒ာန္း၍ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ေပးေရးတုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။

၃။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဆုိင္ရာ အခန္းက႑၌၊
(၁) ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္နယ္အစိုးရအေပၚ ခ်ဳပ္ကုိင္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားလြန္းလွ်င္ ဗဟုိခ်ဳပ္ကိုင္မႈတင္းၾကပ္လြန္းရာေရာက္သျဖင့္ တစ္ျပည္ေထာင္ စနစ္ပံုစံ ျဖစ္သြားႏုိင္သည္ဟု ျမင္ပါသည္။

(၂) ျပည္နယ္အစိုးရအႀကီးအကဲ (ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္)သည္ ၎ျပည္နယ္ကုိ ကိုယ္စားျပဳ ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုထဲမွ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ ဖ.ဆ.ပ.လ ပါလီမန္အစိုးရေခတ္၌ ျပည္နယ္ေကာင္စီဥကၠဌ (သုိ႔) ျပည္နယ္၀န္ႀကီးသည္ သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္ကုိ ကုိယ္စားျပဳ ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုအမတ္တဦးဦးကုိ ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားသည္ကုိလည္းေကာင္း၊ မ.ဆ.လ ဆုိရွယ္လစ္အစုိးရေခတ္၌လည္း ျပည္နယ္ေကာင္စီဥကၠဌကုိ သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္ ကုိ ကုိယ္စားျပဳေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုထဲမွ ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားသည္ကုိလည္းေကာင္း ေတြ႔ျမင္ရပါသည္။ ယင္းကဲ့သုိ႔ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား၏ မူလရပုိင္ခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရမွ အသိအမွတ္ျပဳ၍ ဥပေဒျပ႒ာန္းေပးျခင္းသည္ ျပည္ေထာင္စုႀကီးအျဖစ္ အေပၚေပါက္လာေသာ သမုိင္းေၾကာင္းအရ မွန္ကန္သင့္ေလ်ာ္မႈရိွသည့္အတြက္ ယခုေရးဆြဲ မည့္ ဖြ႔ဲစည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ၌လည္း အလားတူဥပေဒမ်ဳိးကုိ ျပ႒ာန္းေပးရန္ လုိလားပါ သည္။

(၃) ျပည္နယ္အစုိးရဖြဲ႔စည္းေရးႏွင့္ပတ္သက္၍၊
(က) ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္၌ လွ်ိဳ႕၀ွက္မဲ စနစ္ျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္အမ်ားစု၏ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရယူၿပီး ေရြးခ်ယ္ရန္၊ ထုိသုိ႔ ေရြးခ်ယ္ခံထားရသူအား ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတက ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ခန္႔အပ္ေပးရန္၊

(ခ) ျပည္နယ္အစုိးရအဖြဲ႔ကုိ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းတုိင္ပင္ၿပီး ျပည္နယ္၀န္ႀကီးဌာန သတ္မွတ္ျခင္း၊ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးဦးေရ သတ္မွတ္ျခင္း ႏွင့္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကုိေဆာင္ရြက္ကာ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရ သမၼတထံတင္ျပ၍ သမၼတမွ အတည္ျပဳခန္႔အပ္ေပးရန္၊

(ဂ) ျပည္နယ္ဥပေဒခ်ဳပ္ႏွင့္ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္မ်ားကုိ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရယူ၍ ခန္႔အပ္ရန္၊

(ဃ) ျပည္နယ္ တစ္ခုအတြင္းရိွ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တုိင္း (သုိ႔) ေဒသဥကၠဌမ်ားႏွင့္ ဦးစီး အဖြဲ႔၀င္မ်ားကုိ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ေပးရန္၊

(င) ျပည္နယ္တစ္ခု၏ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္၀န္ႀကီးတဦးဦးက ႏုတ္ထြက္ရန္ လုိအပ္လာပါက ၎၏ႏုတ္ထြက္စာကုိ သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ တင္သြင္းရန္၊ ျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ႏုတ္ထြက္စာကုိ လက္ခံယူၿပီး ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ လုိအပ္သလုိ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ ျပည္နယ္တစ္ခု၏ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္တစ္ဦးက ႏုတ္ထြက္လုိလွ်င္ ၎၏ ႏုတ္ထြက္စာကုိ သမၼတထံတုိက္ရုိက္ တင္သြင္းရန္၊

(စ) ျပည္နယ္တစ္ခုခုအတြင္း တည္ၿငိမ္မႈစုိးရိမ္ဖြယ္ရာ အဆင့္သုိ႔ေရာက္လာလွ်င္ ျပည္နယ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းၿပီး သမၼတထံတင္ျပရမည္။ ထုိသုိ႔ တင္ျပလာလွ်င္ သမၼတက သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းသေဘာတူၿပီး မွသာ ၎ျပည္နယ္၌ အေရးေပၚ အေျခအေနေၾကညာရန္၊

(ဆ) ျပည္နယ္အစုိးရ လက္ေအာက္တြင္ ၀န္ထမ္းခန္႔ထားေရးအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားရိွ၍ အစိုးရ၀န္ထမ္းမ်ားကုိ ေဒသခံမ်ားအား ဦးစားေပး၍ ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားႏုိင္ရန္၊

(ဇ) ျပည္နယ္အစိုးရ လက္ေအာက္တြင္ ျပည္နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္း၍ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မွ တုိက္ရိုက္ ကြပ္ကဲခြင့္ရိွရန္၊

(စ်) အပစ္အခတ္ရပ္ဆုိင္းၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူထားေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုအဖြဲ႔အစည္း မ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးမွ ေနာင္ထြက္ေပၚလာမည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကုိ ေထာက္ခံအတည္ျပဳၿပီးသြားလွ်င္ ၎တုိ႔၏ လက္နက္ကုိင္တပ္ဖြဲ႔မ်ားကုိ ျပည္ေထာင္စု တပ္မေတာ္၏ေအာက္တြင္ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္၏လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔အျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မွ တုိက္ရုိက္ကြပ္ကဲရန္၊

၄။ ျပည္ေထာင္စုနယ္ေျမသတ္မွတ္ျခင္းႏွင့္၊ ျပည္နယ္တစ္ခုခု၏ နယ္နိမိတ္ကုိ ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ျပည္နယ္တစ္ခုခု၏ အမည္ကို ေျပာင္းလဲလုိျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္ကို ကိုယ္စားျပဳေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား၏အမ်ားစု သေဘာတူညီခ်က္ကို ရရိွမွသာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္။

၅။ ဘာသာ သာသနာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ အေျခခံမူ၌ ဘာသာ သာသနာမ်ားကုိ ခြဲျခားမႈမရိွဘဲ တူညီမွ်တေသာ ဥပေဒျပ႒ာန္း၍ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ ျပဳထားရန္လုိလားပါသည္။

၆။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္သည္ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုအေရးအရာမ်ားကုိ အဓိကထား ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျပည္နယ္မ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္ေစလႊတ္ ရာတြင္ သက္ဆုိင္ရာျပည္နယ္ကုိ ကုိယ္စားျပဳေသာ တုိင္းရင္းသား ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကုိသာ ေရြးခ်ယ္ေစလႊတ္ေသာ ဥပေဒျပ႒ာန္းထားေပးရန္ လုိလားပါသည္။

၇။ ျပည္ေထာင္စုအစုိးရအဖြဲ႔၌ နယ္စပ္ေဒသဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနကုိ သီးျခားဖြဲ႔စည္းထားရွိရန္ လုိအပ္မည္ဟု မထင္ပါ။ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးကိစၥရပ္မ်ားကုိ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရတုိ႔က တုိက္ရုိက္ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးၿပီး သင့္ေတာ္သလုိ စီမံေဆာင္ရြက္သင့္ ပါသည္။ နယ္စပ္ေဒသဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနကုိ သီးသန္႔ဖြဲ႔စည္းထားျခင္းအားျဖင့္ နယ္စပ္ ရိွေသာ ျပည္နယ္မ်ား၏ လုပ္ပုိင္ခြင့္ အာဏာမ်ားကုိ ဗဟုိက ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ေပးရာ ေရာက္သြားႏုိင္သျဖင့္ ေနာင္တြင္မလုိလားအပ္ေသာ ျပႆနာမ်ားအေပၚေပါက္လာႏိုင္သည္ ဟု ျမင္ပါသည္။

၈။ နယ္စပ္ရိွေသာ ျပည္နယ္မ်ား၏ လႊတ္ေတာ္မ်ား၌ နယ္စပ္ေဒသ ယာယီ၀င္ထြက္သြားလာ ခြင့္ႏွင့္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ဥေပဒမ်ားကုိ ျပ႒ာန္းခြင့္ရိွသင့္ ပါသည္။ ထုိဥပေဒႏွင့္အညီ အစိုးရအဖြဲ႔က လက္ေတြ႔ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဆိုလွ်င္ ပုိ၍ မွန္ကန္တရားမွ်တမႈ ရိွမည္ျဖစ္ပါသည္။

၉။ စီးပြားေရးက႑၌ ျပည္နယ္မ်ားအတြင္းရိွ ေျမေပၚေျမေအာက္ သယံဇာတမ်ားကုိ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္အစုိးရမ်ားက ျပည္ေထာင္စုအစုိးရႏွင့္ မွ်မွ်တတ အက်ဳိးခံစားႏုိင္ ရန္အတြက္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၌လည္း သင့္ေလ်ာ္သလုိ ဥပေဒျပ႒ာန္းခြင့္ ရိွသင့္ပါ သည္။ ဥပမာ ေက်ာက္မ်က္ရတနာႏွင့္ပတ္သက္၍ ျဖတ္ေတာက္ျခင္းႏွင့္ အေခ်ာေသြးျခင္း ကုိသာ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၌ ဥပေဒျပဳခြင့္ အပ္ႏွင္းထားမည့္အစား ရွာေဖြ၊ တူးေဖၚခြင့္ႏွင့္ ေရာင္းခ်ခြင့္တုိ႔ကုိပါ ျဖည့္စြက္ေပးထားမည္ဆုိလွ်င္ ပုိမုိျပည့္စံုမည္ျဖစ္ပါသည္။ ၎အျပင္ ဟုိတယ္ႏွင့္ တည္းခုိခန္းလုပ္ငန္း၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္းႏွင့္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၌ ဥပေဒျပဳခြင့္ အပ္ႏွင္းထားရန္ လုိလားပါသည္။

၁၀။ စုိက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္ ေမြးျမဴေရးက႑တြင္.. ေျမယာစီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ ေျမလြတ္၊ ေျမရုိင္းမ်ား ေဖၚထုတ္ျခင္း၊ ေၾကးတုိင္ႏွင့္ ေျမစာရင္း၊ စက္မႈလယ္ယာ၊ စုိက္ပ်ဳိးေရးသုေတသန၊ ေရအရင္း အျမစ္ စီမံခန္႔ခြဲေရး၊ ဓါတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ပုိးသတ္ေဆးထုတ္လုပ္ေရး၊ စားက်က္ေျမ သတ္မွတ္ေရး စသည္တုိ႔ကို ျပည္နယ္ဥပေဒျပဳစာရင္း၌ ျဖည့္စြက္ထည့္သြင္းေပးေစလုိ ပါသည္။

၁၁။ အခြန္အေကာက္ဆုိင္ရာ အခန္းက႑၌ ကၽြန္းႏွင့္သတ္မွတ္ထားေသာ သစ္မာမ်ားမွအပ က်န္သစ္မ်ားအေပၚ ျပည္နယ္အစုိးရမ်ားက အခြန္ေကာက္ခံႏုိင္သည္ဟု ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ မ်ားအား ဥပေဒျပဳခြင့္ အပ္ႏွင္းထားသည္ကုိ ကၽြန္းမွအပ က်န္သစ္မ်ားအားလံုးအေပၚ ျပည္နယ္အစုိးရမ်ားက အခြန္ေကာက္ခံႏုိင္သည္ဟု ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းေစလုိပါသည္။

၁၂။ ပုိ႔ေဆာင္ဆက္သြယ္ေရးက႑ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၌ ေရအရင္းအျမစ္ ႏွင့္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး၊ စာတုိက္၊ ေၾကးနန္း၊ တယ္လီဖုန္း၊ ဖက္(စ္)၊ အီးေမးလ္၊ အင္တာနက္၊ အင္ထရာနက္ႏွင့္ အလားတူ ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ရုတ္ျမင္သံၾကား၊ ၿဂိဳလ္တုဆက္သြယ္ေရး၊ အသံလႊင့္ အသံဖမ္းလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဥပေဒျပ႒ာန္းခြင့္ ျဖည့္စြက္အပ္ႏွင္းေပးထားရန္လုိလားပါသည္။

၁၃။ လူမႈေရးက႑ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၌ ကုိယ္ပုိင္ေက်ာင္းႏွင့္ သင္တန္းမ်ား၊ ကုသိုလ္ျဖစ္ေဆးရံုႏွင့္ေဆးခန္းမ်ား၊ ပုဂၢလိကေဆးရံုႏွင့္ ေဆးခန္းမ်ား၊ ကေလးသူငယ္မ်ား၊ လူငယ္မ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ မသန္မစြမ္းသူမ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ား၊ အေျခအေနမဲ့မ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကိစၥရပ္ မ်ားႏွင့္ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းျခင္းဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားကုိ ဥပေဒျပ႒ာန္းခြင့္ ျဖည့္စြက္ေပးထား ေစလုိပါသည္။

၁၄။ စီမံခန္႔ခြဲေရးက႑တြင္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ရြာေျမ၊ ၿမိဳ႕ေျမစီမံခန္႔ခြဲေရး၊ အိမ္ငွါး၊ ေျမငွါး၊ အသင္းအဖြဲ႔မ်ား၊ နယ္စပ္ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ သန္းေခါင္စာရင္းဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားကုိ ျပည္ေနယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား၏ ဥပဒျပဳစာရင္း၌ ျဖည့္စြက္ေပးေစလုိပါသည္။

၁၅။ ကခ်င္ျပည္နယ္၏ နယ္နိမိတ္အား ကခ်င္ျပည္နယ္ကုိစတင္ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ခဲ့စဥ္က ေရးဆြဲသတ္မွတ္သည့္ နယ္မိမိတ္အတုိင္း ဆက္လက္၍အတည္ျပဳ သြားရန္လုိအပ္ပါသည္။

၁၆။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခံဥပေဒတရပ္သည္ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူၿပီး အမ်ားစုေထာက္ခံမႈျဖင့္ အတည္ျပဳျပ႒ာန္းရသည္ျဖစ္သျဖင့္ ၎အားကာကြယ္ထိန္းသိမ္ရန္ အဓိကတာ၀န္သည္ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုး၏ တာ၀န္ျဖစ္သည္ဟု ဥပေဒျပ႒ာန္းထားျခင္းသည္ ပုိမိုသင့္ေလ်ာ္ မွန္ကန္မည္ဟု ျမင္ပါသည္။

၁၇။ ျပည္ေထာင္စုတစ္ခုလံုးအတြက္ ႏိုင္ငံသား (Citizen)သတ္မွတ္သည့္နည္းတူ ျပည္နယ္ မ်ား၌လည္း ျပည္နယ္သားသတ္မွတ္ေသာ ဥပေဒတစ္ရပ္ ျပ႒ာန္းထားရိွရန္ လုိမည္ျဖစ္ပါ သည္။ အေၾကာင္းမွာ ေနာင္တြင္တုိင္းျပည္၌ ဒီမုိကေရစီစနစ္အရ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ ဆႏၵခံယူပြဲမ်ားကုိ က်င္းပသြားသည့္အခါ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္အလားတူ ျပဳလုပ္သြားရာ၌ အရႈပ္အရွင္း အခက္အခဲျပႆနာေပၚေပါက္လာႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

၁၈။ ျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒကုိ ႏုိင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒႏွင့္ မဆန္႔က်င္ဘဲ သင့္ေလ်ာ္သလုိ ေရးဆြဲထားရိွခြင့္ျပဳရန္လုိလားသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ေဒသတစ္ခုႏွင့္တစ္ခု အေျခအေနျခင္းကြာျခားမႈရိွႏိုင္သျဖင့္ ေဒသအေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ားကုိ ျပည္နယ္တုိင္း၌ ေရးဆြဲထားရိွႏိုင္လွ်င္ ျပည္ေထာင္စုႀကီး ပုိမိုက်စ္လစ္ခုိင္မာၿပီး တေန႔တျခားပုိမုိ တုိးတက္ဖြံ႔ၿဖိဳးလာမည္ဟုျမင္သည္။

၁၉။ ျပည္ေထာင္စုႀကီး၏ ကာကြယ္ေရးတာ၀န္ကုိ ယူထားေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေပါင္းစံု ပါ၀င္ေသာ တစ္ခုတည္းေသာတပ္ကုိ ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ဟု ေခၚတြင္ပါက ပုိမိုမွန္ကန္ သင့္ေလ်ာ္မည္ဟု ျမင္ပါသည္။

ဗဟုိေကာ္မတီ
ကခ်င္အထူးေဒသ - ၂ ၊ ေကအုိင္အုိ

ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ားကို သံုးသပ္ျခင္း

Friday, February 29, 2008

အမ်ဳိးသားညီလာခံႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားကို ေလ့လာျခင္း

Thursday, February 28, 2008

ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး၏ အစီရင္ခံစာ

ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္

နအဖ၏ ဆႏၵခံယူပြဲဥပေဒကုိ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မတီ ေ၀ဖန္

အျငင္းပြားေနေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရြးေကာက္ခံခြင့္ အဆင့္အတန္း

ေဒၚစု ေရြးေကာက္ပြဲ မ၀င္ရ ဆိုျခင္းအေပၚ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တုံ႔ျပန္

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မ၀င္ရ

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၂/၂၀၀၈

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၂၀၀၈

Wednesday, December 5, 2007

အစကတည္းက မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေတြဆံုေဆြးေႏြးေရး ပ်က္ရတယ္ ဆိုရင္ျဖင့္

Tuesday, December 4, 2007

ဘယ္မွာလဲ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး

နအဖရဲ႕ ေရွ႕ေျခလွမ္းကုိ႐ုိက္ခ်ဳိးဖုိ႔ ျပင္ၾကစုိ႔

KIO proposal for constitutional provisions and clauses

မိတ္ဆက္

Blog Archive

စာအုပ္စာရင္း

CBOX

Site Counter

စီစဥ္သူမ်ား