ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ားကို သံုးသပ္ျခင္း

Friday, February 29, 2008

ျပတ္ျပတ္သားသားကန္႔ကြက္ၾကပါစို႔

ေအာင္ဒင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၂
မဇၥ်ိမ

(က) နိဒါန္း

၁။ စစ္အစိုးရက ၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္ ေမလမွာ ပါတီစံု အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး တရပ္ကို က်င္းပေပးခ့ဲပါတယ္။ အဲဒီ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီးကေန ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္တ့ဲ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၃၉၂ ေနရာ အႏိုင္ရရွိၿပီး အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ့ မဟာမိတ္မ်ား ျဖစ္ၾကတ့ဲ ရွမ္းအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အပါအဝင္ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားက လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၆၇ ေနရာ အႏိုင္ ရရွိခ့ဲပါတယ္။ စစ္တပ္က ေထာက္ခံ အားေပးတ့ဲ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီၫႊတ္ေရး ပါတီကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁ဝ ေနရာပဲ ေရြးခ်ယ္ ခံခ့ဲရပါတယ္။ ဒါဟာျဖင့္ ျပည္သူလူထု တရပ္လံုးက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ျပတ္ျပတ္သားသား ျငင္းပယ္ၿပီး အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားအား ႏိုင္ငံေတာ္ကို ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု အခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံခ်က္ေပးမယ့္ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္အျဖစ္ တည္ေဆာက္ ဦးေဆာင္သြားဖို႔ တာဝန္ အပ္ႏွင္းလိုက္တာပါပဲ ... ။

၂။ ဒါေပမဲ့လည္း “ေရြြးေကာက္ပဲြ အႏိုင္ရပါတီကုိ အာဏာလၿဲႊပီး စစ္တန္းလ်ားကို ျပန္ပ့ါမယ္္ ...” လုိ႔ ကတိေပးခဲ့တဲ့ စစ္အစုိးရဟာ သူ႔ကတိကုိ ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူက်င္းပေပးဖ႔ုိ ျငင္းဆန္၊ အႏုိင္ရပါတီကုိ အာဏာ လဲႊေျပာင္းေပးဖုိ႔ ျငင္းဆန္ခ့ဲတ့ဲအျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရပါတီနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားက စစ္အစိုးရနဲ႔ သံုးပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ က်င္းပၿပီး တိုင္းျပည္ ျပႆနာေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အေျဖရွာၾကဖို႔ ကမ္းလွမ္းတာကိုပါ ျငင္းပယ္ခ့ဲပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို တရားဝင္ျဖစ္ေအာင္ အသက္သြင္းမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ တရပ္ကိုလည္း ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲက ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ ဆႏၵမပါ၊ စစ္မွန္တ့ဲ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ ဆႏၵ မပါဘဲ၊ တဖက္သတ္ ေရးဆြဲခ့ဲၿပီး အဲဒီ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ေမလမွာ လူထုဆႏၵ ခံယူပြဲနဲ႔ အတည္ျပဳမယ္လို႔ ေႂကြးေၾကာ္ေနပါတယ္။

ဒါဟာျဖင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ၿပီး အေၾကာက္တရားကင္းတ့ဲ ဒီမိုကေရစီ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္ခ်င္ၾကတ့ဲ ျပည္သူလူထု တရပ္လုံးကုိ စစ္အစုိးရက စိန္ေခၚလုိက္တာပါပဲ။ ဒါဟာျဖင့္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပဲြ ရလဒ္ကုိ တရားဝင္ ျငင္းပယ္လုိက္တာပါပဲ။ စစ္အစုိးရက သူ႔ရဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကုိ မတရားတဲ့ နည္းလမ္းမ်ားနဲ႔ အတည္ ျပဳလုိက္ႏုိင္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ဟာ ပ်က္ျပယ္သြားခ့ဲပါၿပီ။ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ အခန္းက ၿပီးဆံုးသြားပါၿပီ။ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရပါတီ အဆင့္အတန္း ပ်က္ျပယ္သြားပါၿပီ။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒနဲ႔အတူ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ေအာက္ကုိ တရားဝင္ ေရာက္ရိွသြားမွာပါ။ ... ။

(ခ) အမ်ဳိးသားညီလာခံႏွင့္ အေျခခံမူမ်ား

၁။ စစ္တပ္ရဲ့ ႏိုင္ငံေရး အာဏာစိုးမိုးမႈကို တရားဝင္ေစဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္တ့ဲ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို စစ္အစိုးရက ႏွစ္ေပါင္း ၁၄ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာေအာင္ အခ်ိန္ယူၿပီး စစ္တပ္က လက္ေရြးစင္ ေရြးခ်ယ္ထားတ့ဲ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႔ ေရးဆြဲခ့ဲတာပါ။ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အခ်ိဳ႔၊ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားတ့ဲ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ကိုယ္စားလွယ္အခ်ိဳ႔ ပါဝင္ၾကေပမယ့္ သူတို႔ဟာလည္း စစ္တပ္ရဲ့ ဖိအားေပး အက်ပ္ကိုင္မႈေတြအေပၚ မလြန္ဆန္ႏိုင္ခ့ဲၾကပါဘူး။

၂။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံက ခ်မွတ္လိုက္တ့ဲ အေျခခံမူေတြကို ထည့္သြင္း ေရးဆြဲထားတ့ဲ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံခ်က္ ေပးမထားသလို တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား ေတာင္းဆိုေနၾကတ့ဲ ဖယ္ဒရယ္မူ အပါအဝင္ လူမ်ဳိးစု အခြင့္အေရးမ်ားကုိလည္း ျငင္းပယ္ထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အထင္ရွားဆုံးကေတာ့ ဒီဖဲြ႔စညး္ပုံအရ စစ္တပ္ဟာ သီးျခား အခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားတရပ္အျဖစ္ တရားဝင္ တည္ရိွလာမွာ ျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ႏုိင္ငံရဲ့ အျမင့္ဆုံး အာဏာရွိပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္လာမွာပါ။ တပ္မေတာ္ တခုလံုးကေတာ့ ဥပေဒရဲ့ အထက္မွာ တည္ရွိၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ အာဏာသံုးရပ္ (-ျဖစ္တ့ဲ) အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာ၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာ၊ ဥပေဒျပဳ အာဏာေတြကို ထင္သလို ခ်ယ္လွယ္ခြင့္ ရမွာပါ။

ျပည္သူလူထု တရပ္လံုးကေတာ့ ဒုတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားေတြ အျဖစ္နဲ႔ စစ္တပ္ကို အလုပ္အေကၽြး ျပဳရေတာ့မွာပါ။ အမ်ားနားလည္ေအာင္ အေသးစိတ္ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။

(ဂ) ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အသစ္တြင္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သို႔ အပ္ႏွင္းထားေသာ အာဏာမ်ား

၁။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးအရာ အားလံုးကို လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ စစ္တပ္အင္အား တိုးခ်ဲ႔မႈ၊ ရာထူး အေျပာင္းအလဲ၊ စစ္တပ္ေနရာ ခ်ထားမႈ၊ စစ္တပ္အတြက္ ႏွစ္စဥ္ ကုန္က်စရိတ္၊ စစ္လက္နက္ ဝယ္ယူမႈ၊ စစ္တပ္ပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား စသျဖင့္ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးကိစၥ အားလံုးကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ ရွိရမယ္လို႔ အာဏာ အပ္ႏွင္းထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ ႏိုင္ငံရဲ့ ဝန္ထမ္း အဖြဲ႔အစည္း တခုသာ ျဖစ္ရမယ့္ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာလည္း မရွိ၊ လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ဥပေဒျပဳမႈ ေအာက္မွာလည္း မရွိ၊ စစ္တပ္တြင္း ျဖစ္ေပၚတ့ဲ အမႈအခင္းမ်ား၊ တပ္မေတာ္သား ရာဇဝတ္မႈ က်ဳးလြန္သူမ်ားကို ေထာင္စစ္ခံု႐ံုးနဲ႔ တရားစီရင္မွာ ျဖစ္တ့ဲအတြက္ေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ တရားစီရင္ေရး စနစ္ရဲ့ ေအာက္မွာလည္း မရွိဘဲ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ သံုးရပ္စလံုးရဲ့ အထက္မွာ တည္ရွိေနပါေတာ့တယ္။

၂။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး စတ့ဲ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာ သံုးရပ္စလံုးရဲ့ ေအာက္မွာ မရွိေပမဲ့ အဲဒီအခ်ဳပ္အျခာအာဏာ သံုးရပ္စလံုးကို စိတ္တိုင္းက် ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ခြင့္လည္း ေပးထားပါတယ္။ ေအာက္မွာ အေသးစိတ္ ရွင္းျပပါ့မယ္။

၃။ တကယ္လုိ႔ တုိင္းျပည္မွာ အေရးေပၚ အေျခအေန ေပၚေပါက္လာခဲ့ရင္ တုိင္းျပည္ တခုလုံးကုိ၎၊ တစိတ္တေဒသကုိ၎၊ အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာၿပီး တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာ သံုးရပ္ကို ကိုင္တြယ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရွိတယ္လို႔လည္း အာဏာ အပ္ႏွင္းထားပါတယ္။ အေရးေပၚ အေျခအေန ဆိုတာကလည္း ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးစားတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုတစုက ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ႀကိဳးစားမယ္ဆိုရင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တိုင္းျပည္ၿပိဳကြဲမယ့္ အႏၱရာယ္ကို ကာကြယ္ဖို႔ဆိုတ့ဲ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ အာဏာသုံးရပ္ကုိ ကုိင္တြယ္အုပ္ခ်ဳပ္ဖုိ႔ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳထားတာပါပဲ။ ႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း ေျပာရရင္ စစ္တပ္ကို ႀကိဳက္တ့ဲအခ်ိန္မွာ ႀကိဳက္သလို အာဏာသိမ္းခြင့္ တရားဝင္ ေပးထားတာပါပဲ။

၄။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီလို စိတ္တိုင္းက် အာဏာသိမ္းထားတ့ဲ အခ်ိန္ ျဖစ္ေပၚခ့ဲတ့ဲ ျပစ္မႈမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ သူက တာဝန္ေပးအပ္ထားတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကို မည္သည့္နည္းနဲ႔မွ် အေရးယူပိုင္ခြင့္ မရွိလို႔လည္း အကာအကြယ္ ေပးထားျပန္ပါတယ္။

(ဃ) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ ဥပေဒျပဳ အာဏာတြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္

၁။ ဒီဖဲြ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒအရ ႏုိင္ငံေတာ္မွာ ဗဟုိအဆင့္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္၊ လႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္ရိွၿပီး၊ အဲဒီလႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္ေပါင္းကုိ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိ ၿမ့ဳိနယ္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႔ ဖဲြ႔စည္းမွာ ျဖစ္ၿပီး ကုိယ္စားလွယ္ ၄၄ဝ ပါဝင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ ၃၃ဝ ကုိသာ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိၿပီး၊ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္တ့ဲ တပ္မေတာ္အရာရွိ ၁၁ဝ က ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္စရာမလိုဘဲ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ျဖစ္လာၾကမွာပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။

၂။ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ဆိုတာက ျပည္နယ္နဲ႔ေဒသႀကီး ၁၄ ခုက တခုကို ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆ ေယာက္စီနဲ႔ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ ၂၂၄ ေယာက္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ျပည္နယ္နဲ႔ ေဒသတခုကို ၁၂ ေယာက္ႏႈန္းနဲ႔ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၈ ေယာက္ကို လူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ခြင့္ရၿပီး၊ ျပည္နယ္နဲ႔ ေဒသတခုကို ၄ ေယာက္ႏႈန္းနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ ၅၆ ေယာက္ကိုေတာ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကို ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ထိမ္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။

၃။ တကယ္လို႔ ႏိုင္ငံဝန္ထမ္းမ်ားဟာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ့ လက္ရွိ အလုပ္အကိုင္က အနားယူရပါမယ္။ သူတို႔ကို ႏိုင္ငံေတာ္က ေပးအပ္ထားတ့ဲ ေနအိမ္၊ ကား စတာေတြကိုလည္း စြန္႔လႊတ္ရပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္လို႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္လာမယ့္ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကေတာ့ သူတို႔ရဲ့ စစ္ဖက္ရာထူးမ်ားက ႏႈတ္ထြက္စရာ မလိုျပန္ဘူး။

၄။ တကယ္ေတာ့ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ ဥပေဒျပဳေရးအတြက္ အျမင့္မားဆံုး အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လႊတ္ေတာ္ဟာ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးအရာေတြကို ဥပေဒျပ႒ာန္းခြင့္ မရွိပါဘူး။ စစ္တပ္ရဲ့ အေရးကိစၥေတြနဲ႔ စစ္တပ္ရဲ့ ႏွစ္စဥ္ ဘတ္ဂ်က္ေတြကုိ တပ္မေတာ္အရာရွိ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သီးျခား ေဆြးေႏြးၾကမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ အဲဒီ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ တင္ျပခ်က္ေတြကိုသာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္၊ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္၊ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္မ်ားက အတည္ျပဳေပးရမွာပါ။ အဲဒီလိုနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ဟာ စစ္တပ္ရဲ့ အလုိရွိရာကို အတည္ျပဳေပးရတဲ့ ရာဘာတံဆိပ္တံုး အဆင့္ကို ေရာက္ရွိသြားမွာပါ။

၅။ ျပည္နယ္နဲ႔ေဒသေတြမွာေတာ့ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသလႊတ္ေတာ္ တရပ္သာ ရွိမွာပါ။ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသတြင္းမွာရွိတ့ဲ ၿမ့ဳိနယ္မ်ားက ကိုယ္စားလွယ္ ၂ ေယာက္စီ၊ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသတြင္းမွာရွိတ့ဲ ျပည္နယ္အဆင့္ မရေသးတ့ဲ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားက ကိုယ္စားလွယ္ ၁ ေယာက္စီနဲ႔ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးတ့ဲ၊ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ အေရအတြက္ရဲ့ ေလးပံုတပံုရွိတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားႏွင့္ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသ လႊတ္ေတာ္ကို ဖြဲ႔စည္းရမွာပါ။ ဒီလိုနဲ႔ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲဝင္စရာ မလိုဘဲ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသလႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ထိမ္းခ်ဳပ္ထားမွာပါ။

၆။ ျပည္နယ္၊ ေဒသလႊတ္ေတာ္ေတြမွာလည္း ေဒသလံုျခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သက္တ့ဲ အေရးကိစၥေတြ၊ နယ္စပ္ေဒသမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္တ့ဲ ကိစၥေတြကို တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သာလွ်င္ သီးျခား ေဆြးေႏြးခြင့္ရွိၿပီး၊ ၎ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ တင္ျပခ်က္ကိုသာ ျပည္နယ္၊ ေဒသလႊတ္ေတာ္က အတည္ ျပဳေပးရမွာပါ။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ ျပည္နယ္၊ ေဒသလႊတ္ေတာ္ဟာ စစ္တပ္ အလိုဆႏၵကို အတည္ျပဳေပးရတ့ဲ ရာဘာတံဆိပ္တံုး အဆင့္ကို ေရာက္ရွိသြားမွာပါ။

(င) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာတြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္

၁။ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတနဲ႔ ဒု-သမတ ႏွစ္ေယာက္ ရွိပါလိမ့္မယ္။ လႊတ္ေတာ္အုပ္စု သုံးစုက သမတေလာင္း တေယာက္စီ အမည္စာရင္း တင္သြင္းၿပီး လႊတ္ေတာ္တခုလံုး (ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္) က မဲေပး ေရြးခ်ယ္ၾကရမွာပါ။ မဲအမ်ားဆံုးရသူက သမတ ျဖစ္ၿပီး၊ က်န္ ႏွစ္ေယာက္က ဒု-သမတမ်ား ျဖစ္လာမွာပါ။

၂။ လႊတ္ေတာ္အုပ္စု ၃ စုကို ဒီလို ခြဲထားပါတယ္။

(က) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ၃၃ဝ ဦး၊

(ခ) အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္မွာ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ၁၆၈ ဦး၊

(ဂ) အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္ေပါင္းမွ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား (၁၁ဝ + ၅၆) = ၁၆၆ ဦး၊

၃။ သမတနဲ႔ ဒု-သမတ ျဖစ္ဖို႔အတြက္ သတ္မွတ္ထားတ့ဲ အရည္အခ်င္း အခ်ိဳ႔က ဒီလိုပါ

(က) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ရန္မလို။
(ခ) ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ ရင္းႏွီးကၽြမ္းက်င္သူ ျဖစ္ရမည္။
(ဂ) အနည္းဆံုး အသက္ ၄၅ ႏွစ္ ရွိရမည္။ ႏိုင္ငံအတြင္း အနည္းဆံုး အႏွစ္ ၂ဝ တဆက္တည္း ေနထိုင္သူ ျဖစ္ရမည္။

၄။ ဒီေရြးခ်ယ္ပုံအရ စစ္တပ္က အဆုိျပဳတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ တေယာက္ဟာ သမတေလာင္း ျဖစ္လာမွာပါ။ စစ္ေရးဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ျဖစ္ရမည္ဆိုတ့ဲ ကန္႔သတ္ခ်က္အရ အျခားအုပ္စု ၂ စုက တင္သြင္းတ့ဲ သမတေလာင္းဟာလည္း တပ္မေတာ္ အရာရွိေဟာင္းေတြ ျဖစ္ဖို႔ အလားအလာ အမ်ားႀကီး ရွိေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီသံုးေယာက္ထဲက တေယာက္ကို သမတ အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ၾကတ့ဲအခါ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္က သမတ ျဖစ္လာဖို႔၊ အနိမ့္ဆံုး ဒု-သမတ ျဖစ္လာမွာပါ။ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္က (၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း) ပါဝင္တာမို႔ တပ္မေတာ္က ေထာက္ခံတ့ဲသူသာ သမတ ျဖစ္လာမွာကေတာ့ အေသအခ်ာပါပဲ။

၅။ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (သို႔) တပ္မေတာ္က ေထာက္ခံတ့ဲသူသာ သမတျဖစ္လာမွာ ဆိုေပမယ့္ အဲ့ဒီ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတဟာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ေပၚမွာ ၾသဇာ သက္ေရာက္မႈ မရွိပါဘူး။ တပ္မေတာ္အေပၚမွာ ၾသဇာ သက္ေရာက္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ေျပာင္းျပန္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကသာ ႏိုင္ငံေတာ္သမတ အေပၚမွာ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ ရွိပါတယ္။

၆။ ႏို္င္ငံေတာ္ သမတဟာ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ကို ဖြဲ႔ရာမွာ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသေရးရာ ဝန္ႀကီး စတ့ဲ အေရးႀကီးတ့ဲ ဝန္ႀကီးေနရာ သံုးေနရာကို သူ႔ဘာသာ ခန္႔ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကိုသာ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။ အလားတူပဲ ဒုတိယ ဝနႀ္ကီးမ်ားကုိ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးရာမွာ ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရး၊ နယ္စပ္ေဒသေရးရာ ဒုတိယ ဝန္ႀကီးမ်ားကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကိုသာ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။ ဒါကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတဟာ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈေအာက္မွာ ရွိေနတယ္ဆိုတာ အထင္အရွားပါပဲ။

၇။ ဝန္ႀကီး (သို႔) ဒုဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးခံရသူဟာ ႏိုင္ငံဝန္ထမ္း တေယာက္ျဖစ္ရင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနက အၿငိမ္းစားယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ပါတီဝင္တေယာက္ ျဖစ္ရင္လည္း သက္ဆိုင္ရာ ပါတီကေန ဝန္ႀကီးသက္တမ္းတေလွ်ာက္ အနားယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္မယ့္ တပ္မေတာ္အရာရွိ ဝန္ႀကီးမ်ားကေတာ့ စစ္ဘက္တာဝန္ကေန အၿငိမ္းစားယူစရာ မလိုပါဘူး။ ခၽြင္းခ်က္ ေပးထားပါတယ္။

၈။ အလားတူပါပဲ၊ ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဟာ သူရဲ့ျပည္နယ္ (သို႔) ေဒသအစိုးရ အဖြဲ႔မွာ လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသအေရး ဝန္ႀကီးဌာနေတြကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားကိုသာ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။

၉။ အလားတူပါပဲ၊ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းနဲ႔ဇံုေတြမွာလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က သက္ဆိုင္ရာ ဦးစီးအဖြဲ႔ရဲ့ ေလးပံုတပံုကို ခန္႔အပ္မွာျဖစ္ၿပီး ေဒသလံုျခံဳေရးရာ အႀကီးအကဲကိုလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကပဲ ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။

၁ဝ။ ဒီလိုနဲ႔ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတထက္ အာဏာပိုႀကီးၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ ဗဟိုအဆင့္၊ ျပည္နယ္၊ ေဒသအဆင့္နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းမ်ား၊ ဇံုမ်ားအဆင့္အထိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကို လႊမ္းမိုး ဆုပ္ကိုင္ထားမွာပါ။

(စ) ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ တပ္မေတာ္၏ တရားစီရင္ေရး အာဏာတြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္

၁။ ႏိုင္ငံေတာ္မွာ တရားစီရင္ေရးအာဏာဟာ အျမင့္မားဆံုး အာဏာသံုးရပ္ထဲက တခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံေတာ္ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူမ်ားေပၚသာ သက္ေရာက္ၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားျဖစ္တ့ဲ တပ္မေတာ္အေပၚမွာ သက္ေရာက္ျခင္း မရွိပါဘူး။

၂။ ဒီဖဲြ႔စည္းပံုအရ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ တပ္မေတာ္ေရးရာ ကိစၥအဝဝကို လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခဲြခြင့္ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ အေရးကိစၥေတြမွာ တရားစီရင္ေရး ကိစၥလည္း ပါပါတယ္။ တပ္မေတာ္သား တေယာက္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အမႈအခင္းေတြကုိ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္မယ့္ စစ္ခံု႐ံုးကသာ ကိုင္တြယ္မွာ ျဖစ္ၿပီး အရပ္ဖက္ တရား႐ံုးမ်ားက စီရင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒီနည္းနဲ႔ တပ္မေတာ္ဟာ ဥပေဒရဲ့ အထက္မွာ ေရာက္ရွိေနပါေတာ့တယ္။

၃။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ႏိုင္ငံေတာ္သမတက ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးရတာပါ။ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတဟာ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ႏုိင္သလို ျဖဳတ္ခ်ပိုင္ခြင့္လည္း ရွိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာနဲ႔ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ တန္းတူျဖစ္ၿပီး တခုနဲ႔တခု အျပန္အလွန္ ထိန္းညႇိေပးရမွာ၊ တရားစီရင္ေရးဟာ လြတ္လပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရး ျဖစ္ရမွာက ဒီမိုကေရစီရဲ့ အႏွစ္သာရပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတဟာ တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ခြင့္ ရွိသလို ျဖဳတ္ခ်ခြင့္လည္း ရွိတ့ဲအတြက္ေၾကာင့္ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာရ့ဲ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ တပ္မေတာ္ရဲ့ အေရးကိစၥေတြကိုလည္း ကိုင္တြယ္ခြင့္ မရွိတ့ဲအျပင္ သမတကိုယ္တိုင္က ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ ၾသဇာေအာက္မွာ ရွိေနတ့ဲအတြက္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ဟာ တရားစီရင္ေရးမွာလည္း စိတ္တိုင္းက် စြက္ဖက္ခြင့္ ရေနပါတယ္။

(ဆ) တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ားအေပၚ ဖိႏွိပ္ကန္႔သတ္မႈ

၁။ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ေဒသႀကီး ၇ ခုနဲ႔ ျပည္နယ္ ၇ ခုအျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းထားတာကိုက တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား အားလံုး တန္းတူညီမွ်ေရးကို ျငင္းပယ္လိုက္တာပါ။

၂။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုမွာ တိုင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ ျပည္နယ္ ၇ ခု (ရွမ္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ကယား၊ ခ်င္း)၊ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္း ၁ ခု၊ (ဝ)နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရဇံု ၅ ခု (နာဂ၊ ဓႏု၊ ပအို႔ဝ္၊ ပေလာင္၊ ကိုးကန္႔) ခဲြျခား ေပးထားပါတယ္။

၃။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ျပည္နယ္အားလံုးမွာ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ား ဖြဲ႔စည္းထားရွိၿပီး ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ရဲ့ ေလးပံုတပံုက ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္တ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိေတြ ျဖစ္မွာပါ။ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ့ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ဟာ ဒီမွာတင္ ပ်က္ျပယ္သြားပါၿပီ။ ျပည္နယ္ေတြရဲ့ အေရးကိစၥကို တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက ဝင္ေရာက္ ခ်ယ္လွယ္ေနၾကမွာပါ။

၄။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုမွာပဲ ျပည္နယ္ရဲ့ အႀကီးအကဲျဖစ္တ့ဲ ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက တိုက္႐ိုက္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္ သမတကသာ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထဲမွ သူစိတ္တိုင္းက်သူ တေယာက္ကို ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။ တုိင္းရင္းသားေတြအဖို႔ ကုိယ့္ေခါင္းေဆာင္ကိုေတာင္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ မရဘဲဲ ျပည္မက ေရြးခ်ယ္ တာဝန္ေပးသူကိုသာ လက္ခံၾကရမွာပါ။

၅။ ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကလည္း ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ကို သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ မရွိပါဘူး။ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ျဖစ္သင့္သူေတြကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး ႏို္င္ငံေတာ္ သမတထံ တင္ျပၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ သမတက သေဘာတူညီမွ ခန္႔အပ္ခြင့္ ရွိတာပါ။ အဲဒီျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔မွာလည္း လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသ အေရးကိစၥေတြအတြက္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တာဝန္ေပးအပ္တ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိေတြကိုပဲ ခန္႔အပ္ရမွာပါ။

၆။ ျပည္နယ္ေတြဟာ တရားသူႀကီးေတြကိုလည္း ေဒသခံ တုိင္းရင္းသားမ်ား ဆႏၵနဲ႔ ခန္႔အပ္လို႔ မရျပန္ပါဘူး။ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတကသာ ျပည္ေထာင္စု တရားသူႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး ျပည္နယ္ တရားသူႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ျပည္နယ္မ်ားရဲ့ တရားစီရင္ေရး အာဏာဟာ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ ကိုင္တြယ္မႈ ေအာက္မွာပဲ ရွိပါတယ္။

၇။ အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့သလို ျပည္နယ္ေတြမွာ လႊတ္ေတာ္ေရးရာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရာေတြမွာလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန႔္အပ္ထားတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္ေနမွာ ျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ ျပည္နယ္ တရားသူႀကီးမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမတက တိုက္႐ိုက္ ခန္႔အပ္မွာ ျဖစ္တ့ဲအတြက္ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုမ်ား ေတာင္းဆိုေနတ့ဲ တန္းတူညီမွ်ေရးနဲ႔ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္ ရေရးမ်ားနဲ႔ အေဝးႀကီး ျဖစ္ေနပါၿပီ။

၈။ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းနဲ႔ဇံုမ်ားမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္အစား ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းမွာ ျဖစ္ၿပီး ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ားက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ဥပေဒျပဳ အာဏာကုိ ကုိင္တြယ္ၾကမွာပါ။ ထံုးစံအတိုင္း ဦးစီးအဖဲြ႔ဝင္ ေလးပံုတပံုဟာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္တဲ့ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားျဖစ္ၿပီး လံုျခံဳေရးနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသ ေရးရာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ၾကမွာပါ။ အဲဒီ ဦးစီးအဖဲြ႔မ်ားရဲ့ ဥကၠ႒မ်ားကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္ သမတက တိုက္႐ိုက္ခန္႔အပ္ တာဝန္ေပးမွာပါ။

၉။ ေနာက္အေရးႀကီးတ့ဲ တခ်က္ကေတာ့ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနရဲ့ အခန္းက႑ပါ။ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနဟာ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ လက္ေအာက္က ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနရဲ့ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ၿပီး ဗဟိုကေန ျပည္နယ္၊ ေဒသ၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တိုင္းနဲ႔ ဇံုမ်ား၊ ၿမ့ဳိနယ္မ်ားအထိ အဆင့္ဆင့္ တည္ရွိမွာပါ။ ၿပီးေတာ့ ေဒသဆုိင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနရဲ့ ျပည္နယ္နဲ႔ ေဒသ အႀကီးအကဲဟာ ျပည္နယ္၊ ေဒသအစိုးရ အဖြဲ႔ရဲ့ အတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္ၿပီး သူ႔ရဲ့အဖဲြ႔က ျပည္နယ္၊ ေဒသအစိုးရရဲ့ ႐ံုးအဖဲြ႔ ျဖစ္လာမွာပါ။ အလားတူပင္ ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ တုိင္းနဲ႔ ဇံုမ်ားက အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာန အႀကီးအကဲက အဲဒီ တိုင္းနဲ႔ဇံုမ်ား ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ားရဲ့ အတြင္းေရးမွဴး ျဖစ္ၿပီး သူ႔႐ံုးအဖြဲ႔က ဦးစီးအဖြဲ႔မ်ားရဲ့ ႐ံုးအဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

၁ဝ။ ဒီလိုနဲ႔ နအဖရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား ေတာင္းဆိုေနၾကတ့ဲ ဖယ္ဒရယ္မူ၊ တန္းတူညီမွ်ေရးနဲ႔ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္မ်ားကို ျငင္းပယ္ထားၿပီး ဗဟိုအစိုးရရဲ့ လက္ေအာက္ခံဘဝနဲ႔ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ဥပေဒျပဳေရး အေရးအရာအားလံုးမွာ ခ်ဳပ္ကိုင္ ခ်ယ္လွယ္တာကိုပဲ ခံၾကရေတာ့မွာပါ။

(ဇ) အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီ

၁။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လံုျခံဳေရးေကာင္စီကို အဖြဲ႔ဝင္ ၁၁ ေယာက္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေကာင္စီက ႏုိင္ငံေတာ္ကို အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တာဝန္ရွိသလို ႏိုင္ငံေတာ္မွာ အာဏာ အႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကို ခန္႔အပ္ဖို႔လည္း တာဝန္ရွိပါတယ္။

၂။ အဖြဲ႔ဝင္ ၁၁ ေယာက္ကေတာ့

(၁) သမတ
(၂) ဒုသမတ-၁
(၃) ဒုသမတ-၂
(၄) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အႀကီးအကဲ
(၅) အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္အႀကီးအကဲ
(၆) တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
(၇) ဒုတိယ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္
(၈) ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး
(၉) ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး
(၁ဝ) ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးနဲ႔
(၁၁) နယ္စပ္ေဒသေရးရာ ဝန္ႀကီးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

၃။ ဒီဖဲြ႔စည္းမႈမွာ ၾကည့္ရင္ သမတဟာ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ေထာက္ခံမွ တက္လာမွာ ျဖစ္သလို၊ ဒု-သမတ တေယာက္ဟာလည္း တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ထားသူပါ။ ဒုတိယ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေဒသ ဝန္ႀကီးမ်ားဟာလည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ထားသူေတြပါ။ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဟာလည္း သမတက ခန္႔အပ္ထားသူဆိုေတာ့ ဒီေကာင္စီမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ အလိုဆႏၵကို ေထာက္ခံမယ့္သူက အနည္းဆံုး ၈ ေယာက္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီေကာင္စီဟာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ အလိုဆႏၵကို တံဆိပ္တံုးထု ေထာက္ခံေပးရမယ့္ အဖြဲ႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။

(စ်) ေနာက္မွ ျပင္၍ မရႏိုင္ပါ။

၁။ နအဖ စစ္အုပ္စုက ဒီဖြဲ႔စည္းပံုကို အတည္ျပဳၿပီးရင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ ခက္ေအာင္ လုပ္ထားပါေသးတယ္။ ဒီလိုပါ ...

၂။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ (ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္ေပါင္း) ကို တင္ရမွာပါ။ အနည္းဆံုး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ (၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း) က ဥပေဒမူၾကမ္း တရပ္အေနနဲ႔ တင္ရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၃။ ဖြဲ႔စည္းပံုရဲ့ အဓိက အခန္းေတြျဖစ္တ့ဲ ႏိုင္ငံေတာ္ အေျခခံမူဝါဒမ်ား၊ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းပံု၊ ဥပေဒျပဳ အာဏာဖြဲ႔စည္းမႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာဖြဲ႔စည္းမႈ၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာဖြဲ႔စည္းမႈ၊ အေရးေပၚ အေျခအေန စတ့ဲ အခန္းေတြကို ျပင္ဆင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အားလံုးရဲ့ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲ လိုအပ္တဲ့အျပင္ ျပည္လံုးကၽြတ္ ဆႏၵခံယူပဲြ (၅ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲလည္း လိုအပ္ပါတယ္။

အျခား အခန္းက႑ေတြကိုေတာ့ စုစုေပါင္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ (၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲနဲ႔ ျပင္ႏုိင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၄။ လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလံုးမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ထားတ့ဲ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက (၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း) ေနရာယူထားတာပါ။

သူူတို႔ မပါဘဲနဲ႔ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲ မရႏိုင္သလို၊ သူတို႔ ပါဝင္ ေထာက္ခံဖို႔ ဆိုတာလည္း မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဒီဖဲြ႔စည္းပံုကို ေနာက္မွ ျပန္ျပင္ၾကတာေပါ့လို႔ စဥ္းစားေနရင္ အႀကီးအက်ယ္ မွားပါလိမ့္မယ္။

၅။ တကယ္လို႔မ်ား ေရြးခ်ယ္ခံ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အားလံုးကလည္း တစိတ္တည္း တဝမ္းတည္းနဲ႔ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေထာက္ခံၾကမယ္၊ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တခ်ဳိ့က ေရြးခ်ယ္ခံ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ဘက္ပါၿပီး ဖဲြ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔ ေထာက္ခံလို႔ (၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) ေက်ာ္ ေထာက္ခံမဲ ရရင္ေတာင္မွ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ခ်က္ခ်င္း ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအား ကာကြယ္ရန္ဆိုတ့ဲ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ကို အေရးေပၚ အေျခအေန ေၾကညာၿပီး အာဏာသိမ္းမွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

(ည) ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္း (ႀကံ့ဖံြ႔) ၏ စြက္ဖက္ခ်ယ္လွယ္မႈ

၁။ နအဖ စစ္အုပ္စုက ႀကံ့ဖြံ႔ကို လူထု အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ အသြင္နဲ႔ ဖြဲ႔စည္းခ့ဲတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း တေျဖးေျဖးနဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႔ဟာ နအဖ ရဲ့ လက္႐ံုးတပ္တခု ျဖစ္လာၿပီး တိုင္းသူျပည္သားမ်ားကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈရင္း ႏွိပ္စက္ အႏိုင္က်င့္တ့ဲ ယႏၱယားတခု ျဖစ္လာပါတယ္။ ရပ္ကြက္ထဲ ဧည့္စာရင္းစစ္၊ ကင္းလွည့္တာကအစ ပါသလို ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အဖြဲ႔ဝင္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ ေထာက္လွမ္းရာမွာလည္း ပါပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ႀကံ့ဖြံ႔ဟာ နအဖ စစ္အာဏာရွင္မ်ားရဲ့ အားေပးမႈနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားသူမ်ားကို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းျခင္း၊ ဖမ္းဆီး ထိမ္းသိမ္းျခင္းစတ့ဲ ဥပေဒမ့ဲ အျပဳအမူမ်ားကို ရဲရဲတင္းတင္း ေဆာင္ရြက္ေနပါၿပီ။ အဲဒီႀကံ့ဖြံ႔ အဖြဲ႔က လာမယ့္ လူထုဆႏၵခံယူပဲြကို ႀကီးၾကပ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မွာ ျဖစ္ၿပီး နအဖ ရဲ့ ဖ႔ဲြစည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို မရ ရတဲ့နည္းနဲ႔ အတည္ျပဳမွာပါ။

၂။ အဲဒီလို ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို မတရားသျဖင့္ အတည္ျပဳၿပီးရင္ ဒီႀကံ့ဖြံ႔ဟာ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြ အသစ္မွာ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မွာပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ ေနာက္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္ အသစ္ေတြမွာ တပ္မေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ (၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း) အျပင္ တပ္မေတာ္ရဲ့ ၾသဇာခံ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တ့ဲ ႀကံ့ဖြံ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကလည္း ရာခိုင္ႏႈန္း တစံုတရာ ေနရာ ယူထားၾကမွာပါ။ ဒီေတာ့ ဒီ နအဖ ရဲ့ မတရားတ့ဲ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ေနာက္မွ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ၾကဖို႔ ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္သလို ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒရဲ့ ေဘာင္ထဲကေန ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား တန္းတူညီမွ်ေရးေတြကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ဆိုတာလည္း မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပါပဲ။

၃။ ေရွ႔မွာ တင္ျပခ့ဲပါတယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳၿပီးသြားရင္ စစ္တပ္ဟာ သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားတရပ္ အျဖစ္ တရားဝင္ ေပၚေပါက္လာမွာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္သူမ်ားကေတာ့ ဒုတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားမ်ားသာ ျဖစ္လာမယ္လို႔ တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ ဒီထက္ဆုိးပါတယ္။ စစ္တပ္က ထိပ္ဆံုးကေန၊ ဥပေဒရဲ့ အထက္ကေန သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားတရပ္ ျဖစ္တည္ေနသလို ႀကံ့ဖံြ႔နဲ႔ လက္နက္ခ် တုိင္းရင္းသား အဖဲြ႔အစည္း တခ်ဳိ့ဟာလည္း စစ္တပ္ရဲ့ မ်က္ႏွာသာေပးမႈ၊ အားေပးေထာက္ခံမႈနဲ႔ လူထုတရပ္လံုးရဲ့ အထက္မွာ၊ ဥပေဒရဲ့ အထက္မွာ ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားမ်ားဟာ ဒုတိယတန္းေတာင္ မဟုတ္၊ တတိယတန္းစား ႏိုင္ငံသားမ်ားအဆင့္နဲ႔ စစ္တပ္နဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႔ရဲ့ မတရားအႏိုင္က်င့္မႈေတြကို သားစဥ္ေျမးဆက္ ခံၾကရေတာ့မွာပါ။

(ဋ) ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ မရႏိုင္ပါ

၁။ တခ်ဳိ႔ကလည္း ေမွ်ာ္လင့္ၾကပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ား တက္ညီလက္ညီနဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြ ဝင္ၿပိဳင္ရင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေနရာအမ်ားစု ရႏုိင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကေန တုိင္းျပည္ကို ႀကိဳးစား ကယ္တင္သင့္တယ္လို႔ ယူဆေနၾကသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာ ယေန႔ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားသူေတြ ပါဝင္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မရေအာင္ ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။

၂။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ျပစ္မႈတခုခုနဲ႔ အက်ဥ္းက်ဖူးသူ၊ တရား႐ံုးတခုခုက ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္း ခံရသူေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒီကေန႔ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အဖြဲ႔ဝင္ေတြ၊ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြ အားလံုးနီးပါးဟာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေရာက္ခဲ့ၾက၊ ေရာက္ေနၾကတဲ့သူေတြပါ။ သူတို႔ေတြအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ႏိုင္ခြင့္ လံုးဝမရွိပါဘူး။

၃။ တာဝန္ရွိ အဖြဲ႔အစည္းတခုခုက ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ရန္ မသင့္လို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတ့ဲ ပုဂၢိဳလ္တဦးဟာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ ၁၉၈၉ မွာ ဖဲြ႔စည္းတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပဲြ ဝင္ခြင့္မရွိလို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတဲ့အတြက္ အဲဒီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ဆက္လက္ အတည္ျဖစ္ေနၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္မရႏိုင္ပါ။

၄။ ျပည္ပအစိုးရ တခုခုကို ၾသဇာခံသူေတြဟာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္မရလို႔ ကန္႔သတ္ထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ နအဖ အစိုးရက ဒီေန႔ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားသူေတြ အားလံုးကို ျပည္ပ ၾသဇာခံမ်ားလို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ စြပ္စြဲထားတာကို သတိရဖို႔ပါပဲ။

၅။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ဖြဲ႔စည္းမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တင္းက်ပ္တ့ဲ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုအရ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အားလံုးဟာ စည္းကမ္းက်တ့ဲ စစ္မွန္တ့ဲ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီကို လက္ခံက်င့္သံုးရမယ္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒနဲ႔ တည္ဆဲ ဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ နအဖ စစ္အုပ္စုရဲ့ စည္းကမ္းက်တ့ဲ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာကိုက အမွန္တကယ္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးမ်ားကို ကန္႔သတ ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားတ့ဲ စနစ္မို႔လို႔ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ား အေနနဲ႔ လက္ခံႏိုင္ဖို႔ အေတာ္ခက္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒရဲ့ အဓိက အႏွစ္သာရကလည္း ႏုိင္ငံရဲ့ အျမင့္ဆံုးအာဏာကို တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ထံ အပ္ႏွံထးတာျဖစ္လို႔ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား ပါတီမ်ားအတြက္ ဒီဖြဲ႔စည္းပံုကို လိုက္နာဖို႔ဆိုတာ အေတာ္ ခက္ပါလိမ့္မယ္။

၆။ လက္ရွိ တည္ရွိဆဲပါတီမ်ား အတြက္လည္း ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတခုဟာ မတရားသင္း အဖြဲ႔အစည္း တခုအျဖစ္ ေၾကညာခံရမယ္ ဆိုရင္၊ သူပုန္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ဆက္သြယ္တယ္၊ ေထာက္ခံ အားေပးတယ္လို႔ ေတြ႔ရွိရင္၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတခုဟာ ျပည္ပႏိုင္ငံတခုရဲ့ အစိုးရဆီက ျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ႔အစည္း တခုဆီက ျဖစ္ေစ၊ လူပုဂၢိဳလ္တဦးဆီက ျဖစ္ေစ၊ ေငြေၾကးနဲ႔ အျခား ေထာက္ပ့ံမႈမ်ား ရယူရင္ အဲဒီပါတီကို တရားဝင္ တည္ရွိခြင့္မွ ရပ္စဲပစ္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒီေတာ့ နအဖ စစ္အုပ္စုက အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို ျပည္ပအဖြဲ႔မ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္တယ္၊ ႏိုင္ငံျခားေငြေၾကး အေထာက္အပ့ံေတြ ရယူတယ္၊ လက္နက္ကိုင္ အဖဲြ႔အစည္းမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္တယ္ စသျဖင့္ အႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ စြပ္စဲြထားတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳၿပီးရင္ နအဖ က အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို တရားဝင္ တည္ရွိခြင့္ ႐ုပ္သိမ္းလိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ရပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ ဘာကို ေရြးခ်ယ္မလဲ

က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ေရြးခ်ယ္စရာ ႏွစ္ခုေတာ့ ရွိပါတယ္။ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ေထာက္ခံၿပီး ဘဝအဆက္ဆက္၊ သားစဥ္မ်ဳိးဆက္ စစ္တပ္ကၽြန္ အျဖစ္ခံမလား၊ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပတ္ျပတ္သားသား ကန္႔ကြက္ ပယ္ခ်ၿပီး နအဖ ကို ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္ကို အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ ေတာင္းဆိုမလား။ နအဖ ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကို စိမ္ေခၚလိုက္ပါၿပီ။

က်ေနာ္တို႔ ေရြးခ်ယ္ရမွာလည္း တခုပဲ ရွိသင့္ပါတယ္။ တသက္လံုး က်ေနာ္တို႔ရဲ့ သားစဥ္ေျမးဆက္မ်ားကို စစ္တပ္ကၽြန္ ျဖစ္ရမယ့္ ဘဝကို မေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ အာမခံခ်က္ရတဲ့၊ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ား အခြင့္အေရးေတြကုိ ျငင္းပယ္ထားတ့ဲ၊ စစ္တပ္ကို သီးျခားအခြင့္ထူးခံ လူတန္းစား (သို႔) အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားအျဖစ္ ဖန္တီးၿပီး ျပည္သူလူထုကို ေက်းကၽြန္မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္လိုက္တ့ဲ၊ ဒီ နအဖ ရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို က်ေနာ္တို႔ အားလံုး တိုင္းရင္းသား ညီအကို ေမာင္ႏွမမ်ားအားလံုး ျပတ္ျပတ္သားသား ကန္႔ကြက္ၾကပါစို႔။

ေလးစားစြာ
ေအာင္ဒင္
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔
ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၂ ရက္၊ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ (ျပည္ေထာင္စုေန႔)

အမ်ဳိးသားညီလာခံႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားကို ေလ့လာျခင္း

ေမာင္လူေအး
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၁
မဇၥ်ိမ

ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၌ လူထူအုံႂကြမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ကာ စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းယူၿပီး န၀တေခၚ ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔ျဖင့္ တုိင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါသည္။ ထုိေနာက္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ အႏုိင္ရရွိသည့္ ပါတီကို ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္ဟု ေႂကြးေၾကာ္ကာ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပ ေပးခဲ့ပါသည္။ ထုိအခ်ိန္က န၀တ ဥကၠဌျဖစ္သူ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္က “ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရရွိေသာ ပါတီအား အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္။ တပ္မေတာ္သည္ သမုိင္းတရားခံ မျဖစ္ခ်င္ဘူး၊ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးလွ်င္ တပ္စခန္း (Barrack)သုိ႔ ျပန္မည္၊ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရးမွာ တပ္မေတာ္၏ တာ၀န္ မဟုတ္ပါ” ဟုေျပာဆုိခဲ့သည္ကို ျပည္သူအမ်ား သတိျပဳမိ ေနလိမ့္မည္ဟု ယူဆပါသည္။

သုိ႔ရာတြင္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ၈၄% ေက်ာ္ မဲျဖင့္ အႏုိင္ရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ကတိအတုိင္း အာဏာ လြဲေျပာင္းေပးျခင္း မျပဳဘဲ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္၏ ကတိက၀တ္ကုိ ေဖာက္ဖ်က္ကာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး ေစာေမာင္ကို က်န္းမာေရး အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ တပ္မေတာ္မွ အနားယူခုိင္းခဲ့ပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သန္းေရႊ (ထုိစဥ္က)မွ ရယူ ခ်ဳပ္ကိုင္ခဲ့ပါသည္။ အေရြးခ်ယ္ခံ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကိုလည္း အသိအမွတ္ မျပဳခဲ့ပါ။

၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိ၍ လက္မခံ ျငင္းပယ္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အေၾကာင္းျပ ခဲ့ပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ မရွိသည္ကို သိလ်က္ႏွင့္ မည္သုိ႔ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ ေပးခဲ့ပါသနည္း၊ ထုိေရြးေကာက္ပြဲမွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ အသစ္တရပ္ ေရးဆြဲဖုိ႔ ေတာင္းဆုိခ်က္ကို လက္မခံႏုိင္ဘဲ မိမိကိုယ္တုိင္ မူခ်မွတ္ ေရးဆြဲသည့္ အေျခခံ ဥပေဒကိုမွ ဘာေၾကာင့္ လုိခ်င္ေနပါသနည္း ဆုိေသာ ေမးခြန္းမ်ား ေမးစရာ ျဖစ္လာေနပါသည္။

မိမိ ခ်မွတ္ထားေသာ မူအတုိင္း ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲႏုိင္ေရးအတြက္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံကို ေခၚယူက်င္းပကာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ခ်မွတ္ေပးေသာ မူမ်ား ျဖစ္သေယာင္ ျပည္သူလူထုကို ပုံမွားရုိက္ခဲ့ပါသည္။ ထင္ေယာင္ထင္မွားလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ႏုိင္ငံေတာ္၏ ဦးတည္ခ်က္ ၆ ခ်က္ကိုပါ ေမတၱာရွိ ခ်မွတ္ေပးခဲ့ျပန္ပါသည္။ ယင္းတုိ႔မွာ

(၁) ျပည္ေထာင္စုမၿပဳိကြဲေရး
(၂) တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္မႈ မျပဳိကြဲေရး
(၃) အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခုိင္ၿမဲေရး
(၄) စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီစနစ္ ထြန္းကားေရး
(၅) ႏုိင္ငံေတာ္၌ တရားမွ်တျခင္း၊ လြတ္လပ္ျခင္းႏွင့္ ညီမွ်ျခင္းတည္းဟူေသာ ေလာကပါလ တရားမ်ား ပိုမုိထြန္းကားေရး
(၆) ႏုိင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ပါ၀င္ေရး တုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။

ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္မ်ား

၁။ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံစနစ္ ဟုတ္မဟုတ္ ေလ့လာဆန္းစစ္ျခင္း

ႏုိင္ငံေရး ဦးတည္ခ်က္ အမွတ္စဥ္ (၄) တြင္ စစ္မွန္ေသာ ပါတီစုံဒီမုိကေရစီစနစ္ထြန္းကားေရးဟု ဆုိထားေသာ္လည္း လက္ေတြ႕မူမ်ားတြင္ ပါတီစုံစနစ္ ေပၚလြင္မႈမရွိဘဲ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို တရား၀င္ျဖစ္ ေအာင္ သြယ္၀ုိက္ေသာနည္းျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာဆန္းစစ္ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲႏွင့္ အစုိးရအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲ ျဖစ္သည့္ သမတကို ဒုတိယသမတ ေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔ (၃)ဖြဲ႔မွ ေရြးေပးရမည္ ျဖစ္ၿပီး ထုိအဖြဲ႔ ၃ ဖြဲ႔မွ ေရြးခ်ယ္ေပးလုိက္ေသာ ဒုတိယသမတ (၃)ဦးအနက္မွ တဦးဦးကို ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ (အထက္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ခုေပါင္း)မွ သမတအျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အဆုိပါ ဒုတိယသမတ ေရြးခ်ယ္ေရး အစုအဖြဲ႔မ်ားမွာ
၁။ အထက္လႊတ္ေတာ္ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္)
၂။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ (ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္)
၃။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္မွ ေရြးခ်ယ္ေပးလုိက္ေသာ တပ္မေတာ္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား အစုအဖြဲ႔တုိ႔ ျဖစ္ပါသည္။

ဤသုိ႔ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ သမတသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲ လည္းေကာင္း၊ အစုိးရအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲအျဖစ္ လည္းေကာင္း တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ မည္သည့္ ပါတီက အစုိးရျဖစ္ၿပီး မည္သည့္ပါတီက အတုိက္အခံ ျဖစ္သည္ဟု မေပၚလြင္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ ဤကဲသုိ႔ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္၏ အႏွစ္သာရျဖစ္ေသာ အတုိက္အခံပါတီ မရွိျခင္းမွာ ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီစနစ္ မဟုတ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေစပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဗဟုိအဆင့္တြင္ မရွိေသာ္လည္း ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ ျပည္နယ္/တုိင္း အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးမွဴးမ်ားသည္ သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္၏ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု မူခ်မွတ္ထားသည္ကိုလည္း ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ပါတီစုံစနစ္တြင္ အမွန္တကယ္ က်င့္သုံးလွ်က္ ရွိသည္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရရွိသည့္ပါတီ (ကုိယ္စားလွယ္ ထက္၀က္ေက်ာ္ အႏုိင္ရသည့္ပါတီ) က အစုိးရဖြဲ႔ၿပီး ဒုတိယ အမ်ားဆုံး အႏုိင္ရရွိသည့္ ပါတီက အတုိက္အခံပါတီ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ကာ အစုိးရက မိမိ ႀကဳိက္သက္ႏွစ္သည့္ ပုဂၢဳိလ္ကို လႊတ္ေတာ္အတြင္း၀န္ (အတြင္းေရးမွဴး)အျဖစ္ ခန္႔အပ္ေလ့ ရွိပါသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ယခုခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံရမည့္မူတြင္ တပါတီ အာရွင္စနစ္တြင္ က်င့္သုံးေလ့ရွိသည့္ လႊတ္ေတာ္ အတြင္းေရးမွဴးကို ပုံေသ သတ္မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ဤသုိ႔ျဖင့္ ပါတီစုံ စနစ္၏ အႏွစ္သာရႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဖက္ ျဖစ္ေနသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။

၂။ စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီ (သို႔) စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဟုတ္မဟုတ္ ဆန္းစစ္ျခင္း

လက္ရွိ စစ္အစိုးရသည္ စည္းကမ္း ျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ေနပါသည္ဟု ႏုိင္ငံတကာသုိ႔ ထုတ္ေဖာ္ ရွင္းျပေနပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္မူမ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္

(၁) လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးတြင္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ေပးေသာ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၅% ပါ၀င္ရမည္ဟူ၍ လည္းေကာင္း။
(၂) လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း တရပ္ရပ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ သုံုပုံတပုံ တက္ေရာက္လွ်င္ အစည္းအေ၀း အထေျမာက္သည္ ဟူ၍လည္းေကာင္း။
(၃) လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း တရပ္ရပ္တြင္ မဲေပးပုိင္ခြင့္ မရွိသူ၊ ပုဂၢဳိလ္တဦးဦးက အဆုံးအျဖတ္မဲ ေပးေစျခင္းျဖင့္ အတည္ျပဳခဲ့ေသာ အခ်က္မ်ားကို ေနာက္ေနာင္မွ ေတြ႔ရွိရပါက သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ပ်က္ျပယ္ျခင္း မရွိေစရ ဟူ၍လည္းေကာင္း မူခ်မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။

တဖန္ ယခုက်င့္သုံးမည့္ ဒီမုိကေရစီသည္ စည္းကမ္း ျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီဟု ဆုိထားျပန္ပါသည္။ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဆုိသည္မွာ ကမၻာတြင္ မည္သည့္ႏုိင္ငံကမွ် မက်င့္သုံးေသးသည့္ စနစ္ ျဖစ္ပါသည္။ ဘယ္ဟာကုိ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ျဖစ္သည္ဟု မည္သူကမွ် အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆုိထားသည္ကို မေတြ႕ရွိရေသးပါ။ က်ေနာ့့္ အေနျဖင့္ စည္းကမ္းျပည့္၀ေသာ ဒီမုိကေရစီ ဆုိသည္မွာ ၿပဳိလဲက်ဆုံးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေသာ အင္ဒုိနီးရွားက က်င့္သုံးခဲ့သည့္ စစ္တပ္အာဏာရွင္ (စစ္ဗ်ဴ႐ုိကရက္) စနစ္ ျဖစ္ေသာ လမ္းညႊန္ဒီမုိကေရစီ (Guided Democracy)ကို ရည္ညႊန္းဟန္ ရွိသည္ဟု ယူဆရပါသည္။)

၃။ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ေလ့လာျခင္း

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပၿပီးသည့္ အတုိင္း ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ အႀကီးအကဲသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ သမတသည္ မိမိအစုိးရ အဖြဲ႔ကို လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ မရွိဘဲ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေရြးခ်ယ္ေပးေသာ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီး၊ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး၀န္ႀကီး တုိ႔ကို မိမိႀကဳိက္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မႀကဳိက္သည္ ျဖစ္ေစ ၀န္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မည္သည့္ လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီမႈကိုမွ် ရယူရန္လည္း မလုိပါ။ ထုိ႔အျပင္ အထက္ပါ ၀န္ႀကီး (၃)ဦးသည္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးျဖစ္ပါလွ်က္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွစ္ဦး (ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ဒုဦးစီးခ်ဳပ္)၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ေနပါသည္။ ႏုိင္ငံအမ်ားက က်င့္သုံးေနသကဲ့သုိ႔ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးသည္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္၏ အထက္တြင္ ရွိသင့္ပါသည္။ ဤသို႔ စစ္တပ္သည္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရ အထက္တြင္ ရွိေနျခင္းမွာ သဘာ၀မက်ဟု ဆုိခ်င္ပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္လည္း ကုိက္ညီမႈ မရွိပါ။ တဖန္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ ဒုတိယ သမတမ်ားႏွင့္ အဆင့္အတန္း တူညီသည္ဟု ဆုိထားျပန္ရာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ အစုိးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ားထက္ အဆင့္အတန္း ပုိမုိ ျမင့္မားေနေၾကာင္း ေပၚလြင္ ထင္ရွားေစပါသည္။

၄။ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခံဳေရး ေကာင္စီႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေလ့လာ သုံးသပ္ခ်က္

အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံရမူ (၁၀၄)ခ်က္အရ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီတရပ္ ထားရွိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤေကာင္စီ (National Defence and Security Council) ကို ေအာက္ပါအတုိင္း ဖြဲ႔စည္းရန္ မူခ်မွတ္ထားျပန္ပါသည္။

၁။ ႏုိင္ငံေတာ္သမတ
၂။ ႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမတ (၁)
၃။ ႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမတ (၂)
၄။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ
၅။ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ
၆။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၇။ ဒုတိယ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၈။ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၉။ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၁၀။ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၁၁။ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
တုိ႔ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းရန္ မူခ်မွတ္ထားပါသည္။ ဤအမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီကို ေလ့လာ ၾကည့္သည့္အခါ စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ ပုဂၢဳိလ္မ်ား ပုိမုိ မ်ားျပားေနသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။

၁။ တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အစုအဖြဲ႔မွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ သမတ အဖြဲ႔၀င္တဦး
၂။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၃။ ဒုတိယကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္
၄။ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၅။ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
၆။ နယ္စပ္ေရးရာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး
စုစုေပါင္း ၆ ဦး ျဖစ္ေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ဤအမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီသည္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ (Amnesty of Pardon) ေပးသင့္ မေပးသင့္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတကို အႀကံေပးပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ခန္႔ထားေရးတြင္ပါ ႏုိင္ငံေတာ္သမတအား အႀကံျပဳပုိင္ခြင့္ အာဏာေပးထားသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ဤကဲ့သုိ႔ မည္သည့္လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ကိုမွ ရယူရန္မလုိဘဲ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ၏ အႀကံျပဳခ်က္ျဖင့္သာ ႏုိင္ငံေတာ္သမက ကာကြယ္ေရး ဦးစီခ်ဳပ္ကို ခန္႔ထားရျခင္း၊ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးျခင္းတုိ႔ကို ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရးေကာင္စီသည္ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္ေနၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္ အစုိးရထက္ အဆင့္ျမင့္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရပါသည္။
အမွန္တကယ္တြင္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးသင့္မေပးသင့္၊ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ခန္႔အပ္ျခင္း တုိ႔တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတသည္ မိမိအစုိးရ အဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းတုိင္ပင္ၿပီး လႊတ္ေတာ္၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္သာ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီသည္ ယခင္ မဆလ လက္ထက္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒပါ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီႏွင့္ သ႑ာန္တူေနၿပီး အစုိးရအဖြဲ႔အား Policy ခ်မွတ္ေပးသည့္ အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္ေနပါသည္။
ထုိ႔အျပင္ ထုိေကာင္စီသည္ လႊတ္ေတာ္၏ ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္လည္း ကင္းလြတ္ကာ သီးျခားရပ္တည္ ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ဳိး ျဖစ္ေနပါသည္။ ဒီမုိကေရစီ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ ျပည္သူ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ လႊတ္ေတာ္ကသာလွ်င္ အျမင့္ဆုံး အာဏာပုိင္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ ရွိသည့္ အဖြဲ႔အစည္း မွန္သမွ် လႊတ္ေတာ္၏ လက္ေအာက္ခံသာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ လႊတ္ေတာ္မ်ားအား ေရးရာ ေကာ္မတီမ်ား၊ ေကာ္မရွင္မ်ား ဖြဲ႔စည္းႏုိင္ခြင့္ကိုလည္း ေပးအပ္ထားၿပီး ျဖစ္ပါသည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ ဤေကာင္စီသည္ သမတ၏ အစိုးရအဖြဲ႔ကို လည္းေကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္ကို လည္းေကာင္း၊ အႀကံေပးရန္ မဟုတ္ဘဲ လမ္းညႊန္မႈ ေပးရန္သာ ရွိသည္ဟု ယူဆပါသည္။ သုိ႔မွသာလွ်င္ အမ်ဳိးသား ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ ပါ၀င္ႏုိင္ေရးကို အစဥ္တစုိက္ ဦးတည္သည္ ဆုိေသာ အခ်က္ႏွင့္ ကုိက္ညီမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မဆလေခတ္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ က်င့္သုံးခဲ့သည္ ႏုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီ ႏွင့္ ခပ္ဆင္ဆင္ တူေနသည္ဟု ယူဆပါသည္။ ယင္းတြင္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈဆုိရာ၌ တပါတီ အာဏာရွင္စနစ္ကိုသာ က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ကို က်င့္သုံးခဲ့ျခင္း မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရး အေနအထားအရ ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ ဤေကာင္စီသည္ တ႐ုတ္မွ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္အဖြဲ႔ (Polibureau)ႏွင့္ တူေနသည္ကို ေတြ႔ရျပန္ပါသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဘက္မွ ၾကည့္မည္ဆုိလွ်င္ အၿမဲတမ္း ေကာ္မတီ (Standing Committee) ႏွင့္လည္း တူေနသည္။ ထုိအျမဲတမ္း ေကာ္မတီသည္ အမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္ အစည္းအေ၀း မရွိခ်ိန္တြင္ ထုိကြန္ဂရက္၏ တာ၀န္ကိုပါ ရယူရပါသည္။ ယခု ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရးေကာင္စီ သည္လည္း ထုိ႔နည္းလည္းေကာင္း ျဖစ္ေနသည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါသည္။

၅။ ျပည္ေထာင္စု ဟုတ္မဟုတ္ ေလ့လာသုံးသပ္ျခင္း

ျပည္နယ္ႏွင့္တုိင္း အစုိးရအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ၾကည့္လွ်င္ ျပည္ေထာင္စု ပုံသ႑န္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိသာ ေနပါသည္။ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ (Chief Ministers) မ်ားကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက အမည္စာရင္း တင္သြင္း (Nominate) ၿပီး သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ အသီးသီး၏ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရယူကာ ႏုိင္ငံေတာ္သမက ခန္႔အပ္ေပးရန္ မူခ်မွတ္ထားသည္ကုိ ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ သမက အမည္စာရင္း တင္သြင္း ထားေသာ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေလာင္းမ်ားကို အရည္အခ်င္း မၿပည့္မီေၾကာင္း ခုိင္လုံေသာ အေထာက္အထား မျပႏုိင္ပါက အျခားနည္းျဖင့္ ျငင္းပယ္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း အေျခခံ မူအျဖစ္ ထပ္မံ ခ်မွတ္ထားပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီး ဌာနမ်ားကို တည္ေထာင္ခြင့္ႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ား ခန္႔အပ္ပုိင္ခြင့္ကိုလည္း သမတကိုပင္ အာဏာ အပ္ႏွင္းထားပါသည္။ ဆုိလုိသည္မွာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားကို တုိးခ်ဲ႕ျခင္း၊ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ဖ်က္သိမ္းျခင္းမ်ားႏွင့္ ၀န္ႀကီးမ်ားကို ခန္႔အပ္ျခင္း၊ ၀န္ႀကီးအျဖစ္မွ ရပ္စဲျခင္း စသည့္ အခြင့္အာဏာမ်ားကို သမတအား အပ္ႏွင္းထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အထက္ပါ အခ်က္မ်ားကုိ ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း အစိုးရအဖြဲ႔ကို သမက တုိက္႐ုိက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားၿပီး ျပည္နယ္/တုိင္း လႊတ္ေတာ္မ်ားက သေဘာထား ေပး႐ုံသက္သက္သာ အခြင့္အေရး ရွိသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ သမတသည္ တႏုိင္ငံလုံးရွိ ၀န္ႀကီးအားလုံး (ဗဟုိအစုိးရႏွင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးမ်ား) ကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ဤကဲ့သုိ႔ သမတက ၀န္ႀကီးအားလုံးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားႏုိင္သည့္ စနစ္သည္ မည္သုိ႔မွ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ မဟုတ္ႏုိင္ေတာ့ပါ။ တျပည္ေထာင္ စနစ္သာ ျဖစ္ပါသည္။

ျပည္နယ္/တုိင္း ဥပေဒျပဳ လႊတ္ေတာ္ ရွိယုံမွ်ျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုဟု ေခၚဆုိႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ သက္ဆုိင္ရာ လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးသည္ မိမိႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ အစိုးရအဖြဲ႔ကို တုိက္႐ုိက္ စီမံခန္႔ခြဲႏုိင္ခြင့္ ရွိရပါမည္။ ယခု ေရးဆြဲ ျပဌာန္းမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒသည္ ျပည္နယ္/တုိင္း အစိုးရကို ဗဟုိမွ တုိက္႐ုိက္ခ်ဳပ္ကိုင္ ထားသည့္ တျပည္ေထာင္စနစ္ကို ျပည္သူလူထု ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေအာင္ မလိမ့္တပတ္လုပ္၍ ပုံမွား ႐ုိက္ထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။

အထက္ပါ အခ်က္မ်ားသည္ လြတ္လပ္ႀကဳိးပမ္း ကာလကတည္းက သေဘာတူညီထားေသာ ပင္လုံစိတ္ဓာတ္၊ ပင္လုံ ကတိက၀တ္ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈ ေဖာက္ဖ်က္ရာလည္း ေရာက္ေနပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ (Road Map) လမ္းျပ ေျမပုံႀကီးကို တုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား အေနျဖင့္ လက္ခံရန္ ခဲယဥ္းေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ထုိမဟာ လမ္းျပေျမပုံႀကီးသည္ ယခု မ်က္ေမွာက္ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ မဟုတ္ပါ။ ထုိ႔အျပင္ စစ္အစုိးရသည္ စစ္မွန္ေသာ ျပည္ေထာင္စု (Federal) မူကို ခြဲထြက္ေရးမူအျဖစ္ သ႐ုပ္ဖ်က္ကာ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြး အေျဖရွာေရးကိုလည္း ျငင္းပယ္လ်က္ ရွိၿပီး အလြန္ေနခ်င့္စဖြယ္ ႏုိင္ငံကို မည္သူမွ် မေနခ်င္ေတာ့ေလာက္ေအာင္ အက်ဥ္းတန္ေသာ ႏုိင္ငံ ျဖစ္သြားေအာင္ ဖန္တီးေနျခင္းမွာ အလြန္ ၀မ္းနည္းဖြယ္ရာ ေကာင္းလွပါသည္။

၆။ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဘာေၾကာင့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ရသလဲ။

အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္သည္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္အထိ ၄ ႏွစ္တုိင္တုိင္ က်င္းပခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံသုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသား ညီလာခံမွ ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး အမ်ဳိးသား ညီလာခံလည္း ရပ္ဆုိင္းသြားခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ညီလာခံမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ ရျခင္းမွာ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

၁။ ပါတီစုံစနစ္ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိသည္ကုိ ေတြ႔ရွိရျခင္း၊
၂။ ဒီမုိကေရစီစနစ္ႏွင့္ လုံးလုံးလ်ားလ်ား ဆန္႔က်င္ေနျခင္း (တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္ ၂၅% ပါ၀င္ေနျခင္း၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ သုံးပုံတပုံ အစည္းအေ၀း တက္လွ်င္ အစည္းအေ၀း အထေျမာက္သည္ဟု ဆုိထားျခင္း)
၃။ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ မဟုတ္ဘဲ ျပည္နယ္/တုိင္း အစုိးရမ်ားကို ဗဟုိအစုိးရ အႀကီးအကဲျဖစ္သည့္ သမတ က တုိက္႐ုိက္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားႏုိင္သည့္ တျပည္ေထာင္ အစုိးရစနစ္ ျဖစ္ေနျခင္း
၄။ ညီလာခံတြင္ ဘာမွ် တင္ျပေဆြးေႏြးပုိင္ခြင့္ မရွိဘဲ ၎တုိ႔မွ ရွင္းျပ ဖတ္ျပသမွ်ကိုသာ နားေထာင္ေနရျခင္း၊
၅။ အစုအဖြဲ႔ အစည္းအေ၀းတြင္ ေဆြးေႏြး တင္ျပခြင့္ ရွိသည္ဆုိေသာ္လည္း ေဆြးေႏြး တင္ျပခ်က္မ်ားကို လုပ္ငန္း ေကာ္မတီကုိ ပထမဦးစြာ တင္ျပၿပီးမွ ၎တုိ႔ ခ်မွတ္ထားေသာ ဖတ္ျပ၊ ရွင္းျပခဲ့ေသာ စာတမ္းပါ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီပါက လက္မခံ ပယ္ခ်ျခင္း၊
၆။ တင္းက်ပ္ေသာ ဥပေဒ ျပဌာန္းထားၿပီး လြတ္လပ္စြာ သုံးသပ္ ေျပာဆုိပုိင္ခြင့္ မရွိျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။
၇။ ျပည္ေထာင္စုဘ႑ာေငြ ခြဲေ၀သုံးစြဲျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆန္းစစ္ေလ့လာ သုံးသပ္ခ်က္
ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက ဥကၠဌအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ကာ ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီးက အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ဘ႑ာေငြ ခြဲေ၀ေရး ေကာ္မတီတရပ္ ထားရွိမည္ ျဖစ္ၿပီး ဤေကာ္မတီတြင္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားက ေကာ္မတီ၀င္မ်ားအျဖစ္ ပါ၀င္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဤေကာ္မတီသည္ ေကာင္းမြန္ သင့္ေတာ္သည္ဟု ဆုိရမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေကာ္မတီ၀င္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတက တုိက္႐ုိက္ ကုိင္တြယ္ ခန္႔ထားသူမ်ား ျဖစ္ရာ သမတကို အာခံၿပီး အတုိက္အခံ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးႏုိင္စရာ လမ္းမျမင္ရပါ။ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္သည့္ အမ်ားစု အႏုိင္ရပါတီ ေခါင္းေဆာင္ တဦးဦးကို သက္ဆုိင္ရာ လြႊတ္ေတာ္မွ ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္လုိက္ေသာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါက မည္သုိ႔မွ် ဆုိဖြယ္ရာ မရွိပါဟု ယုံၾကည္ပါသည္။

၈။ စစ္တပ္၏ အခန္းက႑

ပါတီစုံ ဒီမုိကေရစီ စနစ္တြင္ စစ္တပ္ ပါ၀င္ေနျခင္းကို မည္သုိ႔မွ် နားလည္ႏုိင္စရာ မရွိပါ။ စစ္တပ္သည္ အခုမွ အေျခအေနအရ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္လာျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္းကို ေအာက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ား က သက္ေသ ျပေနပါသည္။ စစ္တပ္သည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ႏုိင္ငံေရး အာဏာကို ရယူထားခဲ့ပါသည္။ မဆလေခတ္တြင္ ပါတီဥကၠဌမ်ားသည္ စစ္တပ္မွ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မ်ားသာ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ဗဟုိတြင္ ပါတီဥကၠဌမွာ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္း ျဖစ္ၿပီး နယ္တြင္ ေဒသပါတီ ဥကၠဌမ်ားမွာ တုိင္းမွဴးမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္နယ္/တုိင္း ေကာင္စီမ်ားတြင္လည္း စစ္တပ္မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ၂၅% မက ပါ၀င္ခဲ့ပါသည္။ ထုိစဥ္က မဆလ ပါတီသည္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္အဖြဲ႔လည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤသည္ကို လူထုက မလုိလား၍ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ လူထုအုံႂကြမႈျဖင့္ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ထိုဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒလည္း ပ်က္ျပားခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ စစ္တပ္သည္ ယခုမွ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္လာျခင္း မဟုတ္ဘဲ စစ္တပ္အာဏာရွင္စနစ္ ေရရွည္ တရား၀င္ ရပ္တည္ ႏုိင္ေအာင္ ပုံစံအသစ္တမ်ဳိး တီထြင္လာျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု ယူဆရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အခ်ဳိ႕က စစ္တပ္ႏွင့္ျပည္သူ အာဏာခြဲေ၀ က်င့္သုံးေရး (Power Sharing) ကို ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္ အခုိက္အတန္႔အထိသာ ပါ၀င္လိမ့္မည္ဟု ထင္ေနၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႕ေနရပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ စစ္တပ္သည္ အခိ်န္အခါ အေျခအေနအရ တစုံတရာေသာ အတုိင္းအတာ အထိသာ ပါ၀င္လုိျခင္း ဟုတ္မဟုတ္ကို ဤဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ျခင္း အခန္းကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သိႏုိင္ပါသည္။ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး အခန္းတြင္ ဥပေဒကို လြယ္လြယ္ႏွင့္ ျပင္ဆင္၍မရေအာင္ အခုိင္အမာ ျပဳထားသည္ကို သတိျပဳသင့္ပါသည္။

၉။ အေရးေပၚကာလျပဌာန္းခ်က္

ႏုိင္ငံေတာ္တြင္ တာ၀န္အရွိဆုံး ပုဂၢဳိလ္ျဖစ္ေသာ အစုိးရအႀကီးအကဲ ျဖစ္သည့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတႏွင့္ ဒုတိယသမတ မ်ားသည္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒအရ အပ္ႏွင္းထားေသာ တာ၀န္မ်ားကို ေက်ပြန္ေအာင္ မထမ္းေဆာင္ႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား လႊဲေပးရျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတုိ႔၏ ညံ့ဖ်င္းမႈေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား လႊဲေျပာင္းေပးရျခင္း ျဖစ္ရာ ႏုိင္ငံေတာ္ သမတႏွင့္ ဒုတိယသမတ မ်ားသည္လည္း တာ၀န္မွ ႏႈတ္ထြက္ေပးရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဤအေျခခံ ဥပေဒတြင္ သမတႏွင့္ ဒုတိယ သမတမ်ားသည္ မိမိတို႔ရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ေပးရန္ မလုိသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္သည္ အေရးေပၚကာလ ၿပီးဆုံးပါက မိမိအား လႊဲအပ္ထားေသာ အာဏာကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမတမ်ားထံ ျပန္လည္ အပ္ႏွံေပးႏုိင္ပါသည္။ သုိ႔ျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမက မိမိထံ အပ္ႏွင္းထားေသာ အာဏာကို ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္အား အငွားခ်ထားသကဲ့သုိ႔ ျဖစ္ေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ လႊတ္ေတာ္ကိုလည္း ယာယီ ရပ္ဆုိင္းထားျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး အေရးေပၚကာလ ၿပီးဆုံးပါက လႊတ္ေတာ္လည္း အလုိအေလ်ာက္ ျပန္လည္ အသက္၀င္လာမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ဤအခ်က္သည္ လႊတ္ေတာ္ကို စစ္တပ္က ေနာက္ကြယ္္မွ ႀကဳိးကုိင္ထားၿပီး လူထုအုံႂကြမႈ ျဖစ္ေပၚလာပါက စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းရန္ မလုိဘဲ တရား၀င္ ႏွိမ္နင္းႏုိင္ခြင့္ ရရွိေရးကို ဖန္တီးထားျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု သုံးသပ္မိပါသည္။

၁၀။ အေျခခံ ဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ျခင္း

ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံ ဥပေဒကို ေနာင္တြင္ တျဖည္းျဖည္း ျပင္ဆင္ ယူႏုိင္ေကာင္းသည္ဟု အခ်ဳိ႕က ေမွ်ာ္လင့္ ေနၾကသည္။ ဥပေဒတခုကို တရားကိုယ္မွာ ကုိယ္စြမ္းဥာဏ္စြမ္း ရွိသမွ် လက္လွမ္းမီသမွ် ယုိေပါက္၊ ထြက္ေပါက္၊ ေပ်ာ့ကြက္ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မရွိေအာင္ ေရးဆြဲရသည္မ်ဳိး ျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္က်မွ ျပင္ဆင္ ယူမည္ဟု ၿပီးစလြယ္ ေရးသားရ႐ုိး ထုံးစံမရွိပါ။ သုိ႔ႏွင့္တုိင္ အေျခအေန အခ်ိန္အခါႏွင့္ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစရန္ ျပင္ဆင္ရသည္မ်ား ရွိျမဲပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ယခုမူ စေရးကတည္းက ေပ်ာ့ကြက္၊ ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မ်ားစြာ ပါ၀င္ေနေစမည္ဆုိလွ်င္ ေနာင္တြင္ ဆုိဖြယ္ရာ မရွိေတာ့ပါ။ ယင္းေပ်ာ့ကြက္၊ ဟာကြက္၊ အားနည္းခ်က္ မ်ားကို ႀကဳိတင္ကာကြယ္ တားဆီးႏုိင္ရန္ ယခုေရးဆြဲမည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး အခန္းတြင္ အလြန္အမင္း တင္းၾကပ္ေသာ အေျခခံမူမ်ား ခ်မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ယူဆပါသည္။ ဤအေျခခံ ဥပေဒ၏ အေရးႀကီးေသာ အခန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပင္ဆင္ရန္ လုိအပ္လွ်င္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း ၏ ၇၅% ေက်ာ္ ဆႏၵမဲျဖင့္သာ ျပင္ဆင္ႏုိင္ေၾကာင္း အေျခခံမူ ခ်မွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။

ထို႔အျပင္ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးဥပေဒမူႀကမ္းကိုလည္း ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အားလုံး ၏ ၂၀% လက္မွတ္ေရးထုိးအဆုိျပဳတင္သြင္းမွသာလွ်င္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က လက္ခံေဆြးေႏြးရမည္ဟု ခ်ဳပ္ထားျပန္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အေပၚယံၾကည့္လွ်င္ လြယ္မေယာင္ႏွင့္ အေလးအနက္ တြက္ခ်က္ၾကည့္ပါက မည္သုိ႔မွ် ျပင္ဆင္၍ ရႏုိင္ဖြယ္ မရွိေသာ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္မွန္းမသိ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
အတိအက် ေျပာရလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၃၃ ဦး လက္မွတ္ေရးထုိး အဆုိျပဳ တင္ျပမွသာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္က လက္ခံ ေဆြးေႏြးႏုိင္မည့္ အေျခအေန ျဖစ္ပါသည္။ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၄၄ ဦး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၄၀ ဦး၊ ေပါင္း ၆၆၄ ဦး၏ ၂၀% သည္ ၁၃၃ ဦး ျဖစ္ေနသည္ကို သတိမူရန္ လုိအပ္ပါမည္။)

ဤမွ် ျပင္ဆင္ရန္ ခက္ခဲေအာင္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းမွာ အနာဂတ္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသားႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ ပါ၀င္ ထမ္းေဆာင္ေရးကို အစဥ္တစုိက္ မပယ္ဖ်က္ႏုိင္ေစရန္ ကာကြယ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ခံစားမိပါသည္။ တဖက္တြင္ ႏုိင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈအဖြဲ႔ (အမ်ဳိးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီ) ျပင္ဆင္ရန္ လုိလားပါက အလြယ္တကူ ျပင္ဆင္ႏုိင္သည္ကိုလည္း သတိမူသင့္ပါသည္။ ဥပမာ တ႐ုတ္ျပည္၏ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို အလားတူ ျပင္ဆင္ရန္ အလြန္အမင္း ခက္ခဲေအာင္ ေရးဆြဲထားေသာ္လည္း ေပါလစ္ဗ်ဴ႐ုိ အဖြဲ႔မွ ျပင္ဆင္လုိပါက အလြယ္တကူ ျပင္ဆင္ႏုိင္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

၁၁။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၆၆ ေယာက္ ပုိင္ေသာ ပုဂၢဳိလ္ႀကီး

ယခုေရးဆြဲ ျပဌာန္းမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ ျပည္သူလူထု တေသာင္းမွ ႏွစ္ေသာင္းအထိ ရွိလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္တဦး ေရြးခ်ယ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ပုဂၢဳိလ္ထူးႀကီးတဦးက လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္ ၁၆၆ ေယာက္ ပုိင္ဆုိင္ထားၿပီး မိမိစိတ္ႀကဳိက္ ညႊန္ၾကားႏုိင္ခြင့္ ရွိသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ထုိပုဂၢဳိလ္ႀကီးမွာ ႏုိင္ငံေတာ္ အစုိးရအဖြဲ႔ အဖဲြ႕၀င္ ၀န္ႀကီးအခ်ဳိ႕ (အထူးသျဖင့္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး) ၏အထက္ တြင္လည္း ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေပၚထြက္လာဖြယ္ ရွိေသာ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္၏ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒမွာ မည္သုိ႔ေသာ ပုံသ႑ာန္ ရွိမည္ဆုိသည္ကို ခန္႔မွန္းႏုိင္ၾကေလာက္ၿပီဟု ယူဆပါသည္။ ႏုိင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ ရွိ/မရွိ ေလ့လာ သုံးသပ္ၾကပါကုန္။

၁၂။ လက္ရွိအာဏာရ အစုိးရ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း

လက္ရွိ အေျခအေနတြင္ နယကအစုိးရသည္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အပါအ၀င္ ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုမ်ားကို ႏွိပ္ကြပ္ေနၿပီး တဖက္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ၾကံ့ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖဳိးေရး အသင္းကို ဖြဲ႔စည္းကာ ၎တုိ႔၏ လက္သပ္ေမြးပါတီ တခုျဖစ္လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေနပါသည္။ ထုိ႔အျပင္ ျပည္သူ႔ စြမ္းအားရွင္အဖြဲ႔ ဟူ၍ ဖြဲ႔စည္းထားပါသည္။ ယင္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ေငြေၾကး၊ အခြင့္အေရး၊ လုပ္ကုိင္ခြင့္မ်ား ေပးၿပီး စည္း႐ုံး ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသုိ႔ စစ္တပ္က မိမိပါတီကို ေလ့က်င့္ တည္ေထာင္ခြင့္ ရွိၿပီး က်န္ႏုိင္ငံေရး အင္အားစု အားလုံးကို ႏွိပ္ကြပ္ေနျခင္းမွာ အင္ဒုိနီးရွား ဆူဟာတုိ စစ္အစိုးရ၏ ေဂၚ(လ္)ကာပါတီကို အမွတ္ရစရာ ျဖစ္ေစပါသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ၿငိမ္းခ်မ္းေစႏုိင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္သာ ရယူရန္ လုိအပ္မည္ဟု ထင္ပါသည္။

၁၃။ ယခုေရးဆြဲမည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို မည္ကဲ့သုိ႔ အတည္ျပဳခ်က္ ရယူမည္နည္း။

ယခု ေရးဆြဲမည့္ အေျခခံဥပေဒကို မဲေပးပုိင္ခြင့္ရွိေသာ ျပည္သူလူထု၏ ထက္၀က္ေက်ာ္ ဆႏၵမဲျဖင့္ အတည္ျပဳမည္ဟု ဆုိထားပါသည္။ တဖက္တြင္လည္း ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ရမည္ဟု ဆုိျပန္ပါသည္။ ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ဆုိသည္မွာ မည့္သုိ႔ေသာ ဥပေဒမ်ဳိးကို ေခၚေၾကာင္း ေတြးစရာ ျဖစ္လာပါသည္။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသည္ လူထုေထာက္ခံမႈ ၉၀.၁၉% ရရွိခဲ့သျဖင့္ ခုိင္မာေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္သည္ဟု န၀တက ၁၉၉၀ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၿပီးသည္အထိ ေျပာဆုိ ေနခဲ့သည္ကို အမွတ္ရၾကဦးမည္ ထင္ပါသည္။ သုိ႔ဆုိလွ်င္ ဘယ္အတြက္ေၾကာင့္ ထုိခုိင္မာလွေသာ အေျခခံဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္း ခဲ့ရပါသနည္း။ ထုိ႔အတူ ယခုအသစ္ ေရးဆြဲေသာ အေျခခံ ဥပေဒသစ္ႀကီးကို ျပည္သူလူထု၏ ေထာက္ခံမႈ ရာခုိင္ႏႈန္း မည္မွ်ရရွိမွ ခုိင္မာသည္ဟု ဆုိဦးမည္နည္း။ ၉၀.၁၉% ထက္ ေက်ာ္လြန္ရမည္ေလာ။ ၁၀၀%ေလာ။ သုိ႔မဟုတ္ ရာခုိင္ႏႈန္း မည္မွ်ပင္ရရ အတည္ျပဳမည္ေလာ။ ေမးစရာ ေမးခြန္း တသီတတန္းႀကီး ထြက္ေပၚေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

ယခု ေရးဆြဲေနေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒသည္ ရွည္လ်ားေထြျပားလွေသာ က်ေနာ္တုိ႔၏ ျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ေျပလည္ ထြက္ေပါက္ရေစရန္အတြက္ အခရာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအေျခခံဥပေဒကို ျပည္တြင္း အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ကုိက္ညီၿပီး ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္လည္း ညီညြတ္ပါက ျပည္သူအမ်ားကလည္း ေလးစား လက္ခံႏုိင္ကာ ပဋိပကၡမ်ားကိုလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ သုိေသာ္ ယခု႐ုပ္လုံး ေပၚစျပဳေနသည့္ အတုိင္း မဟာလမ္းျပေျမပုံကို ျပည္သူလူထုကို ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေအာင္ျပဳ၍ မိမိတစု၊ တဖြဲ႔တည္း သို႔မဟုတ္ လူပုဂၢဳိလ္ တဦးတေယာက္ထဲ၏ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ဦးတည္ေရးဆြဲမည္ ဆုိပါက ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းႏုိင္မည္ မဟုတ္သည့္အျပင္ အေျခအေနကို ပုိမုိ ဆုိးရြားလာေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အမ်ဳိးသားညီလာခံမွ ခ်မွတ္ထားေသာ အေျခခံမူမ်ားအရ ေရးဆြဲထားသည့္ အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳႏုိင္သည့္တုိင္ ေရရွည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္ ခက္ခဲၿပီး ေနာင္တေန႔တြင္ ျပန္လည္ ေပါက္ကြဲကာ ေသြးထြက္သံယုိမႈမ်ားႏွင့္ မလြဲမေသြ ႀကဳံေတြ႔ႏုိင္ပါသည္။ ႏုိင္ငံေရး ျပႆနာကို ႏုိင္ငံေရးနည္းျဖင့္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြး အေျဖရွာ ေျဖရွင္းျခင္းျဖင့္သာ တုိင္းျပည္ အဓြန္႔ရွည္ တည္တံ့မည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ပါမည္။ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးေရးကို ေသြဖီကာ မိမိစိတ္ႀကဳိက္ ဖန္တီးယူထားသည့္ မူအတုိင္း လက္ခံရန္ အတင္းအၾကပ္ ေဆာင္ရြက္မည္ ဆုိပါက တုိင္းျပည္၏ ျပႆနာကို ပုိမို ႐ႈပ္ေထြးလာေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။

အထက္ပါ အျဖစ္အပ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တရား႐ုံးခ်ဳပ္၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ႐ုံးတုိ႔တြင္လည္း တာ၀န္မကင္း ဟု ယူဆပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ အျပစ္ဖုိ႔ စြတ္စြဲ ပုတ္ခတ္ ေျပာဆုိေနၾကမည့္အစား အရွိကို အရွိအတုိင္း အမွန္ကို အမွန္အတုိင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီး ညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္သြားၾကရန္ လုိအပ္မည္ဟု ထင္ပါသည္။ တုိင္းျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ေရွ႕ရႈၿပီး ယခု က်င္းပလ်က္ ရွိေသာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံႀကီးကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲကာ ပုိမုိ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးၿပီး ျပည္သူတရပ္လုံးက လက္ခံႏုိင္သည့္ အဓြန္႔ရွည္ တည္တံ့ခုိင္ျမဲေသာ ခုိင္မာသည့္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒတရပ္ ေပၚေပါက္လာေအာင္ စိတ္ေကာင္းေစတနာ ထားရွိ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ လုိၿပီဟု ယုံၾကည္ပါသည္။ ဤနည္းျဖင့္သာလွ်င္ တုိင္းျပည္တြင္ ၾကဳံေတြ႔ေနရေသာ ျပႆနာ ေပါင္းစုံကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္မိပါေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါသည္။

Thursday, February 28, 2008

ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး၏ အစီရင္ခံစာ

၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၃
ဆံုဆည္းရာဘေလာ့ဂ္

(၁)

ေနဝင္းဆီက ´အာဏာအေမြ`ရလိုက္ေသာ နဝတ/နအဖ စစ္အုပ္စုသည္ အာဏာကို ႏွစ္ (၂၀) မွ် ထိန္းထားႏိုင္ခဲ့သည္။ RM (လမ္းျပေျမပံု) ခ်မွတ္ၿပီး အာဏာကို ရာသက္ပန္ သိမ္းပိုက္သြားဖို႔ ျပင္ေနပါသည္။ အခုေတာ့ ၂၀၀၈ - ေမလတြင္ "ဆႏၵခံယူပြဲ" လုပ္မည္ဟု ေၾကညာလိုက္ပါၿပီ။

RM အဆင့္ (၄) ျမန္ျမန္လုပ္ဖို႔ အေၾကာင္းဖန္လာတာက အဓိကအားျဖင့္ ျပည္တြင္းအေၾကာင္းအခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္၊ NLD ကို အျပတ္ဖိႏွိပ္ပစ္ဖို႔က ပိုၿပီးအဓိကက်သည္။ NLD ရွိေနလွ်င္ လူထုအံုႂကြမႈက အခ်ိန္မေရြး ေပါက္ကြဲႏိုင္သည္။ `၂၀၀၇/စက္တင္ဘာ အံုႂကြမႈ´ က `သန္းေရႊ ႀကံ႕/ဖြံ႔ ေခါင္းမာဂိုဏ္း´ ကို အႀကီးအက်ယ္ တုန္လႈပ္ေစခဲ့သည္။ NLD ကို အျပတ္ဖိႏွိပ္ပစ္ဖို႔ကလည္း `အေျခခံဥပေဒ´ ကို အဆင့္ (၄) မွာ အတည္ျပဳၿပီးမွ အေၾကာင္းျပခ်က္ေကာင္းမွာ ျဖစ္သည္။ "တျပည္လံုးက `အေျခခံဥပေဒ´ ကို အတည္ျပဳေပးလိုက္ၿပီ၊ NLD က `ေရြးေကာက္ပြဲသစ္´ ဝင္မလား၊ မဝင္ဘဲ ဖ်က္သိမ္းခံမလား" လို႔ `နအဖ´ က ရာဇသံေပးလာလိမ့္မည္။ DASSK နဲ႔ `စကားေျပာပြဲ´ ကိုလည္း အၿပီးအပိုင္ရပ္စဲပစ္လိမ့္မည္။
NLD သည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ `၁၉၈၈ အံုႂကြမႈ´ ရဲ႕ ေအာင္သီးေအာင္ပြင့္ ျဖစ္သည္။ NLD ကို ကာကြယ္ၾကရပါမည္။ NLD ကို ကာကြယ္ဖို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နည္းနာရွာၾကရပါမည္၊ ဗကပ က ႀကံဆထားတဲ့နည္းနာကို ဒီအစီရင္ခံစာမွာ တင္ျပပါမည္။ အားလံုးက ဝိိုင္းဝန္းၿပီး လိုတိုးပိုေလွ်ာ့လုပ္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သူမ်ားေတြ ႀကံဆထားတဲ့နည္းနာမ်ားကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေလးေလးစားစား ေလ့လာခ်င္ပါသည္။

(၂)

ဗကပ ၏ ႀကံဆခ်က္။
`လြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲ´ ကာလတုန္းက ဖတပလ/ဖဆပလ လုပ္ခဲ့သည့္ နည္းနာကို အခု `လြတ္ေျမာက္ေရး တိုက္ပြဲ´ ကာလတြင္ ယူသံုးသင့္ပါသည္။ အေျခအေနနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ၿပီးသံုးဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။

၁၉၄၅ မွာ အဂၤလိပ္က `စကၠဴျဖဴစီမံကိန္း´ နဲ႔ ျပန္ဝင္လာတာ ျဖစ္သည္။ `စကၠဴျဖဴစီမံကိန္း´ က ဗမာျပည္ကို အဂၤလိပ္ဘုရင္ခံရဲ႕ ေရွ႕ေဆာင္မႈနဲ႔ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ဒိုမီနီယံအဆင့္အတန္းေပးဖို႔ ျဖစ္သည္။ (သန္းေရႊတို႔ အခုလုပ္ေနတဲ့ (RM) ကလည္း အဲဒီသေဘာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္သည္။)
ဖဆပလ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေရႊတိဂံုအလယ္ပစၥယံညီလာခံလုပ္ၿပီး စကၠဴျဖဴစီမံကိန္းကို ဆန္႔က်င္ပါသည္။ ညီလာခံ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားမွာ လံုးဝလြတ္လပ္ေရး၊ ေျမယာစနစ္ျပဳျပင္ေရး၊ နယ္ခ်ဲ႔ကုမၸဏီမ်ားကို ျပည္သူပိုင္သိမ္းေရး၊ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္သူတိုင္း မဲေပးေရး၊ တုိင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ေခၚေရး စတာေတြ ျဖစ္သည္။ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ထိုစဥ္က ဘံုအနိမ့္ဆံုးလုပ္ငန္းစဥ္ Common Minimum Programmme (CMP) ဟု ေခၚႏိုင္ပါသည္။
ယခုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔က (CMP) ခ်မွတ္ရပါမည္။ (CMP) ထဲမွာ ဘာေတြပါသင့္သည္ဆိုတာကို ဝိိုင္းဝန္းေဆြးေႏြးၾကရပါမည္။ အမ်ားစုႀကီးက လက္ခံႏိုင္မွ (ဘံု) ဟု ေခၚႏိုင္ပါမည္။ အနိမ့္ဆံုးျဖစ္မွလည္း အမ်ားစုလက္ခံႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
ပါတီတိုင္းတြင္ ခ်မွတ္ထားေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ရွိၾကသည္။ ဗကပ တြင္လည္း ရွိသည္။ အဲဒါေတြက အျမင့္ဆံုးလုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္ပါသည္။ ယခု ႀကံဆရမွာက ဘယ္ေလာက္အထိ ႏွိမ့္မလဲဆိုတာ ျဖစ္ပါသည္၊ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္သာမက စက္မႈ၊ ေျမယာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစသျဖင့္ က႑ေပါင္းစံုက အနိမ့္ဆံုးလုပ္ငန္းမ်ား ကိုလည္း ခ်မွတ္ရပါမည္။
(CMP) တြင္ နအဖ RM ကို တိုက္ဖ်က္ေရးက ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္အျဖစ္ ေရွ႕ဆံုးက ပါသင့္ပါသည္။ စက္မႈက႑တြင္ စစ္တပ္က မဆီမဆိုင္ဝင္ၿပီး ေနရာယူထားေသာ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳျပင္ေရး ပါသင့္ပါသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ သံတမန္ေရး က႑မ်ားတြင္ စစ္ဘက္မွလူမ်ား မဆီမဆိုင္ ဝင္ေနရာယူထားတာေတြကိုလည္း သင့္ေတာ္စြာ ရွင္းလင္းေရး ပါသင့္ပါသည္။
မုခ်ပါသင့္တာက စစ္အာဏာရွင္စနစ္မွ ဒီမိုကေရစီစနစ္သို႔ ကူးေျပာင္းရာတြင္ (ၾကားကာလ) ကူးေျပာင္းေရး ကာလ သတ္မွတ္တာ ပါရမည္။ ကူးေျပာင္းရာတြင္ ေခ်ာေမြ႔ေျပျပစ္ေစရန္ အေျခခံနည္းနာမ်ား ပါသင့္ပါသည္။ ဒီကိစၥ အေရးႀကီးပါသည္။ သန္းေရႊတို႔က စီးပြားေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑မ်ားတြင္ စစ္ဗိုလ္စစ္သားမ်ားကို ေနရာခ်ထားတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါသည္။ ဗဟိုမွ ေက်းလက္အထိ ဝင္ေရာက္ေနရာခ်ထားတာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤကိစၥမ်ားကို လက္လြတ္စပယ္ ေျဖရွင္းလို႔ မျဖစ္ပါ။ ေနဝင္း၊ သန္းေရႊတို႔ေၾကာင့္ ေနရာမွားၿပီး ေရာက္ေနသူမ်ားကို ၫႇာတာေထာက္ထားရပါမည္။
ၾကားျဖတ္ကာလအတြင္း ေျဖရွင္းရမည့္ ကိစၥမ်ားကို တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အကူအညီမပါဘဲ ေျဖရွင္းလို႔ မရႏိုင္ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေျမာ္အျမင္ရွိသည့္ အျမင္ၾကည္လင္သည့္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ၾကားျဖတ္ကာလတြင္ သင့္ေတာ္သည့္အဆင့္ေနရာ ေပးထားရပါလိမ့္မည္။
ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပီပီျပင္ျပင္ ျဖစ္ေစဖို႔ `စစ္ရပ္စဲထားသည့္ အဖြဲ႔မ်ား´ ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ ရေအာင္လည္း လုပ္ရပါဦးမည္။ ဒါကိုလည္း ၾကားျဖတ္ကူးေျပာင္းေရးကာလမွာ လုပ္ရပါမည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ႏွစ္ (၅၀) နီးပါး ဖ်က္ဆီးထားခဲ့တဲ့ဟာေတြကို ျပင္ရမွာ ျဖစ္သည္၊ ထိုသို႔ ျပင္ႏိုင္ဖို႔ ၾကားျဖတ္ကူးေျပာင္းေရး ကာလတခု လိုပါသည္၊ အခ်ိန္လံုေလာက္စြာယူတာကို သေဘာတူပါသည္။ ဖ်က္ဆီးထားတာ မွန္သမွ်ကိုေတာ့ ျပင္ရပါမည္။ မျပင္လွ်င္ ဗမာျပည္ႏိုင္ငံေရးက `ဂ်ာေအးသူ႔အေမ႐ိုက္´ ေနပါလိမ့္မည္။ စစ္တပ္ကို ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ရန္တိုက္ေပးထားတာ ၾကာပါၿပီ။ ေနဝင္းစစ္အုပ္စု စခဲ့တဲ့ မွားယြင္းတဲ့ လမ္းစဥ္ေပၚလစီမ်ားကို ျပဳျပင္ပစ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါသည္။

(၃)

(CMP) မရွိလွ်င္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အၿပီးအပိုင္ ဖ်က္သိမ္းပစ္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါ။ (CMP) တခု ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုလွ်င္ ဗကပ က မည္သည့္အဖြဲ႔အစည္း၊ ပုဂၢိဳလ္နဲ႔မဆို ေဆြးေႏြးၫႇိႏႈိင္းလိုပါသည္။ အခ်ိန္ယူၿပီး ၫွိႏႈိင္းရလိမ့္မည္ ထင္ပါသည္။ ၁၉၄၅/၄၆ ကေလာက္ လြယ္မည္မဟုတ္ပါ။ ဟိုတုန္းက ဒုတယကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္း ျဖတ္သန္းမႈ တူၾကသည္။ ဘဝေတြကလည္း တူၾကသည္။ အားလံုးကလည္း ျပည္တြင္းမွာ ျဖစ္သည္။ ဒါေၾကာင့္ အေတြးတူၾကပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာကား ေတြ႔ၾကသည့္အတိုင္း ျဖစ္သည္။ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကလည္း အမ်ားႀကီးျခားနားၾကၿပီး အေတြးအေခၚေတြကလည္း ေထြျပားမ်ားျပားလွပါသည္။ (CMP) ကို ႀကံဆေနဆဲမွာ အလုပ္တူလုပ္ၾကဖို႔ကိုလည္း စဥ္းစားသင့္ပါသည္။

အလုပ္တူလုပ္ဖို႔ဆိုလွ်င္ RM အဆင့္ (၄) `ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ ဘာလုပ္ၾကမလဲဆိုတာက စသင့္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ေစခ်င္တာကို တင္ျပပါမည္။

သပိတ္ေမွာက္လို႔ မျဖစ္ဟု ထင္ပါသည္။ သပိတ္ေမွာက္လွ်င္ နအဖ အႀကိဳက္ ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ `ကန္႔ကြက္မဲ´ ေပးၾကဖို႔ လူထုကို စည္း႐ံုးသင့္သည္။ ျပည္တြင္းက စည္း႐ံုးေရးလုပ္တာကို ျပည္ပက ေထာက္ကူပံ့ပိုးဖို႔ ျဖစ္သည္။
NLD က လူထုကို အခုကတည္းက (`ကန္႔ကြက္မဲ´ ေပးၾကဖို႔) ေဆာ္ၾသသင့္သည္။ NLD က ရဲရဲေရွ႕ေဆာင္ဖို႔ (၁၉၄၅/၄၆ က ဖဆပလ က ေရွ႕ေဆာင္ခဲ့သလို ေရွ႕ေဆာင္ဖို႔) လိုပါသည္။
အေတြးအေခၚအရ ေရွ႕ေဆာင္ဖို႔ေျပာတာ ျဖစ္သည္။ ဂမ္ဘာရီနဲ႔ ေပးလိုက္တဲ့ DASSK ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ လည္းေကာင္း၊ NLD ေခါင္းေဆာင္မ်ား အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေနတာသည္လည္းေကာင္း အေတြးအေခၚအရ ေရွ႕ေဆာင္မႈေပးတာ ျဖစ္ပါသည္။
လူထုအတြင္း ဆင္းၿပီးစည္း႐ံုးတာကိုေတာ့ လူငယ္လူရြယ္မ်ားက လုပ္ပါလိမ့္မည္။ ၂၀၀၇/ၾသဂုတ္ - စက္တင္ဘာ လႈပ္ရွားမႈတုန္းက သံဃာေတြ၊ လူငယ္ေတြ ေရွ႕တိုးထြက္လာတာ ရွိပါသည္။ ေနာက္ ဒီတခါ ထူးျခားတာက ေခတ္မီနည္းပညာကို u4129 .သံုးျပဳတာ ျဖစ္သည္။ ဘေလာ့ဂ္ဂါေတြတင္တဲ့ အေတြးအေခၚလည္း စံုပါသည္။ NLD က `ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲ´ က်မွ ေျပာမယ္ဆိုၿပီး ေစာင့္ေနလို႔ မျဖစ္ပါ။ NLD က ထြက္ေျပာသင့္ပါၿပီ။ NLD တခြန္းေျပာတာက သူမ်ားေတြ အခြန္းတရာ ေျပာတာထက္ တာသြားပါသည္။

(၄)

`ကန္႔ကြက္မဲ´ အမ်ားအျပားရဖို႔ အေတာ္လုပ္ရပါမည္။ NLD ျဖစ္ျဖစ္။ ဘယ္သူျဖစ္ျဖစ္ တပါတီတည္းလုပ္လို႔ မျဖစ္ပါ။ နအဖ က အာဏာနဲ႔ ေထာက္ခံမဲ မ်ားမ်ားရေအာင္ လုပ္မွာကို သံသယရွိစရာ မလိုပါ။ ႏိုင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကည့္တာကိုလည္း နအဖ က လက္ခံမည့္အေျခအေန မရွိပါ။ ႏိုင္ငံတကာက သတင္းေထာက္တခ်ိဳ႕ကို သူတို႔ ေခၚျပၾကပါလိမ့္မည္။ UN ဂမ္ဘာရီကိုလည္း တေနရာ ႏွစ္ေနရာ ေခၚျပစရာ ရွိသည္။ ၁၉၉၀ တုန္းကေလာက္ေတာင္မွ လြတ္လပ္မွာ မဟုတ္ဟု ထင္ပါသည္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ `ကန္႔ကြက္မဲမ်ားမ်ားေပးၾကဖို႔´ စည္း႐ံုးရပါလိမ့္မည္။ `ကန္႔ကြက္မဲ´ က ၅၀% ေက်ာ္ၿပီး `အေျခခံဥပေဒ´ ကို ပယ္ခ်ႏိုင္လွ်င္

`ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရး´ တံခါးပြင့္သြားလိမ့္မည္။ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးခ်င္တဲ့ တပ္မေတာ္စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚလာႏိုင္သည္။ NLD က ေပၚလာတဲ့အခြင့္ေကာင္းကို အမိအရဆုပ္ကိုင္ဖို႔ လိုသည္။ ဘာေပးၿပီး ဘာယူမည္ ဆိုတာကို NLD ပဲ ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္သည္။ "CMP" ရွိထားလွ်င္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္လိမ့္မည္။
(၁၉၆၂) ခုႏွစ္က စခဲ့ေသာ `စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဇာတ္သိမ္းခန္း´ ရဲ႕ အစ ျဖစ္လာစရာ ရွိသည္။
ေရရွည္ဆြဲၿပီး လုပ္လာခဲ့ေသာ (RM) ထိုးရပ္သြားလိမ့္မည္။ (၁၉၉၀) က ေရြးခ်ယ္ခဲ့ေသာ `လႊတ္ေတာ္´၏ အခန္း ျပန္ေပၚလာလိမ့္မည္။

ဒါ့ေၾကာင့္ RM အဆင့္ (၄) မွာ `ကန္႔ကြက္မဲ´ မ်ားမ်ားေပးၾကဖို႔ လူထုကို ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုးက ဝိိုင္းဝန္းစည္း႐ံုးရပါမည္။ ပါတီေတြရဲ႕ အေနအထားက မတူပါ။ မတူတဲ့နည္းနာမ်ားနဲ႔ပဲ လုပ္ၾကရပါမည္။ `(နအဖ) အေျခခံဥပေဒ´ ကို ဆန္႔က်င္သူမွန္သမွ်ႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကရပါမည္။

`ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ အာဏာျပၿပီး ေထာက္ခံမဲေပးခိုင္းတဲ့နည္း ("ျပဴေစာထီးနည္း") ကိုေတာ့ ေက်းလက္တြင္လုပ္မွာ ေသခ်ာပါသည္။ `မဲခိုး မဲလိမ္ မဲပံုးေဖာက္တာေတြ´ ကေတာ့ ဒင္းၾကမ္းျဖစ္လာစရာ ရွိပါသည္။ မိမိတို႔က ႀကိဳတင္ၿပီး ႀကံ႕ဖြံ႕အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ တပ္မေတာ္သားမ်ား၊ ေက်းလက္အာဏာပိုင္မ်ားကို ရွင္းလင္းေဖ်ာင္းဖ်ပန္ၾကားတာေတြ လုပ္ရပါမည္။

မိမိတို႔ျပည္သူမ်ားတြင္ (၁၉၆၀) နဲ႔ (၁၉၉၀) ေရြးေကာက္ပြဲ အေတြ႔အႀကံဳရွိၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ျပည္သူေတြက တထြာျပလွ်င္ တေတာင္ျမင္တတ္ပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ "NLD က ျပတ္ျပတ္သားသားေရွ႕ေဆာင္ပါ" လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တိုက္တြန္းေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အထူးသတိျပဳသင့္သည္မွာ စစ္အာဏာရွင္ကိုတိုက္လွ်င္ ပစ္မွတ္မက်ယ္ဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သန္းေရႊစစ္အုပ္စုထဲက ေခါင္းမာသူမ်ားကိုပဲ ေရြးၿပီးပစ္မွတ္ထားဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ သန္းေရႊအတြင္းစည္း၀ိုင္း (inner circle) ကို ပစ္မွတ္ထားဖို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ေနဝင္းျဖစ္ျဖစ္၊ သန္းေရႊျဖစ္ျဖစ္ လမ္းစဥ္ေပၚလစီခ်မွတ္တာမွာ `အတြင္းစည္းဝိိုင္း´ ႏွင့္ ပထမဆံုးတိုင္ပင္ၿမဲ ျဖစ္သည္။ စည္းလား႐ိုက္ၿပီးမွ က်န္သည့္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ခ်ျပတာ၊ လက္ခံေစတာ ျဖစ္သည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္နဲ႔ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ `အာဏာသိမ္းပြဲ´ေတြမွာ အဲဒီလို လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္ စစ္အုပ္စုထိပ္ပိုင္းမွာ ပါေနတာကို အာဏာသိမ္းေၾကညာခ်က္ထြက္လာမွ သိၾကတာ ျဖစ္ပါသည္။ DASSK ၏ ယာဥ္တန္းကို `ဒီပဲယင္း´ မွာ တုိက္ခိုက္တာလည္း `အတြင္းစည္းဝိိုင္း´ က လုပ္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။ အဲဒီကိစၥႀကီး ၿပီးကတည္းက NLD ဗဟိုေခါင္းေဆာင္မႈ အားနည္း ႀကဲကြဲသြားတာ ျဖစ္သည္ဟု ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယူဆပါသည္။ NLD ဗဟိုေခါင္းေဆာင္မႈကို (ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ႔) ႀကံ႕ခိုင္ေအာင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ဖို႔ လိုပါသည္။ အေတြးအေခၚၫႇိတာကို ဘယ္လိုအေျခအေနမွာမဆို လုပ္လို႔ရပါသည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္းက ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဒီလိုပဲ အေတြးအေခၚၫႇိခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါသည္။ အေတြးအေခၚၫႇိၿပီးလွ်င္ ႀကံ႕ခိုင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မႈ ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

၂၀၀၇ ၾသဂုတ္ - စက္တင္ဘာ လႈပ္ရွားမႈတြင္ NLD လူရြယ္လူငယ္မ်ား တက္ႂကြသည့္အခန္းက ပါဝင္လာတာ ေတြ႔ရသျဖင့္ အားတက္ရပါသည္။

(၅)

နိဂံုးခ်ဳပ္အားျဖင့္ တင္ျပလိုသည္မွာ

ဤအခြင့္အေရးမ်ိဳး တခါမွ မေပၚဖူးပါ။ ေနာင္တြင္လည္း ေပၚလာစရာ မရွိပါ။ စစ္အာဏာသိမ္းအစိုးရျဖစ္လို႔ပဲ `ျပည္လံုးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပြဲ´ (Referendum) ကို လုပ္ရတာ ျဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္လည္း အသိအမွတ္မျပဳခ်င္ (လႊတ္ေတာ္လည္း ေခၚမေပးခ်င္၊ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲလည္း မလုပ္ခ်င္) လို႔ (Referendum) နည္းကို မလုပ္မျဖစ္လို႔ လုပ္ရတာ ျဖစ္ပါသည္။ ဤအခြင့္ေကာင္းကို လက္လြတ္မခံသင့္ပါ။ အသံုးခ်သင့္ပါသည္။
`ဆႏၵခံယူပြဲ´ ကို နအဖ က ကမန္းကတန္္းလုပ္ဖို႔ ႀကံစည္လာျခင္းမွာ မိမိတို႔ကို စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္ခ်ိန္ မေပးလို၍ ျဖစ္သည္။ `ဆႏၵခံယူပြဲ´ ကို (၂၀၀၈) ခုႏွစ္အကုန္ (၂၀၀၉) ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာလုပ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုသင့္မသင့္ စဥ္းစားၾကေစလိုသည္။
`ဆႏၵခံယူပြဲ´ မွာ နအဖ စိတ္ႀကိဳက္ရသြားလွ်င္လည္း "ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံု" က ရပ္တန္႔သြားမွာ မဟုတ္ပါ။ လမ္းစဥ္သစ္၊ နည္းပရိယာယ္သစ္၊ တိုက္ပြဲသဏၭန္သစ္ျဖင့္ ဆက္လက္ခ်ီတက္ဖို႔ သႏၷိဌာန္ခ်ၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္

ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္

၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၁၉
ေခတ္ၿပိဳင္

ေခတ္ၿပိဳင္ - ေဖေဖာ္၀ါရီ (၉) ရက္မွာ နအဖက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသစ္ကို လာမယ့္ေမလမွာ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္မယ္ဆိုတာရယ္၊ ၂၀၁၀ ခုနွစ္မွာ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပသြြားမယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ႏွစ္ခုအေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - က်ေနာ္တို႔ျမင္တာက သူတို႔က အလစ္အငိုက္ယူတာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ ေနာက္တခုက အေဆာတလ်င္ အပူတျပင္း လုပ္ခ်လိုက္တာလည္း ျဖစ္မယ္။ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္က ဒီကိစၥဟာ နအဖအေနနဲ႔ နအဖထဲမွာေတာင္ ဆန္႔က်င္မႈရိွေနတဲ့အတြက္ လက္ဦးမႈယူ လုပ္ခ်တဲ့သေဘာရိွတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဗိုလ္သန္းေရႊနဲ႔ ႀကံ့ဖြံ႕ဂိုဏ္းကေနၿပီးေတာ့ က်န္တဲ့ နအဖေခါင္းေဆာင္ေတြကိုေတာင္မွ ေသေသခ်ာခ်ာမညႇွိႏႈိင္းဘဲ လုပ္ခ်တဲ့ဟာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆစရာရိွတယ္။ ေနာက္တခုကလည္း အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တခ်က္က အခုခါ လမ္းျပေျမပံုကို အဓိက ဆန္႔က်င္ သူလည္းျဖစ္၊ ျပည္သူလူထု ၾကားမွာလည္း ၾသဇာရိွတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔လို၊ ဦးတင္ဦး တို႔လို၊ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ စက္တင္ဘာ အေရးအခင္းတုန္းက သံဃာ့ေခါင္းေဆာင္ေတြ အားလံုးဟာ ေထာင္ထဲေရာက္၊ အခ်ိဳ႕လည္း ေျပးလႊားေရွာင္ေျပးေနရတဲ့အေနအထားမွာ၊ ဆိုလိုတာက သူတို႔ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ ၀ါဒျဖန္႔စည္း႐ံုးသူေတြ မရိွခင္ကာလမွာ ဒါကို လုပ္ပစ္လိုက္ ျခင္းပါ။ ဒီလူေတြကို အၾကာႀကီး ခ်ဳပ္ထားလို႔ မရဘူးဆိုတာ သူတို႔သိတယ္။ ျပန္လႊတ္ရမွာ၊ အဲဒါ ေတြ ျပန္လႊတ္ဖို႔မတိုင္ခင္ အျမန္ဆံုး လုပ္ခ်လိုက္ခ်င္းပါ။

ေခတ္ - နအဖက ေၾကညာခ်က္ (၁) ရဲ႕ ရလဒ္အေျဖမထြက္ေသးဘဲ ေရြးေကာက္ပဲြ လုပ္မယ္ ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - နအဖဟာ အကုန္လံုးပိုင္ၿပီလို႔ တြက္ထားတာနဲ႔ တူပါတယ္။ သူတို႔လုပ္ေလ့ လုပ္ထရိွတဲ့ အက်င့္ပဲ။ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ပိုင္ၿပီလို႔ ယူဆထားတယ္။ စီမံၿပီးသားေတြပါ။ အဲဒါေတြ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ဒီႏွစ္ခုဟာ နီးလိမ့္မယ္လို႔ ထင္တာ၊ ခြာထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ခြာထားသလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာရိွတယ္။ က်ေနာ္ထင္တာ ႀကံ့ဖြံ႔ကို ႏိုင္ငံေရးပါတီအျဖစ္ အသက္သြင္းဖို႔အတြက္ လူထုၾကားထဲ ထပ္ၿပီးျဖန္႔သြားဖို႔ အခ်ိန္ယူ ထားတာလို႔ ထင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ အပိုင္တြက္ၿပီ။ အဲဒါကို ဘယ္လိုဖ်က္ၾကမလဲဆိုတာ ျပည္သူလူထုႀကီးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုအားလံုး ဒီေနရာမွာ ေခါင္းေအးေအးလည္း ထားရမယ္၊ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္လည္း ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ကိစၥလို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ က်ေနာ့္အျမင္အရ သူတို႔ရဲ႕ Referendum ကို သပိတ္ေမွာက္တဲ့ဟာမ်ိဳးဟာ ေယဘူယ် ႏိုင္ငံေရးေလာကမွာ လုပ္ေလ့လုပ္ ထရိွတဲ့ဟာမ်ိဳးပဲ။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕သေဘာအရ ၾကည့္ရင္ သပိတ္ေမွာက္တဲ့ဟာက နအဖ အႀကိဳက္ျဖစ္သြားတာ။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ သပိတ္ေမွာက္တဲ့သူက သူတို႔ရဲ႕ ဖဲြ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုကို ဆန္႔က်င္တဲ့သူေတြခ်ည္း ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီမဲေတြေလ်ာ့သြားရင္ သူတို႔က တရား၀င္ ဥပမာ ႏိုင္ငံျခားကလူေတြ လာၿပီး ႀကီးၾကပ္တဲ့သူေတြရဲ႕မ်က္စိေအာက္မွာတင္ မဲပံုးေတြ ဖြင့္ျပလိုက္မယ္။ သူတို႔ေထာက္ခံတဲ့သူေတြ မ်ားေနရင္ သူတို႔ သိပ္ႀကိဳက္သြားမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ဗမာျပည္သူလူထုႀကီးအေနနဲ႔ ဆန္႔က်င္မဲကို တခဲနက္ေပးၾကဖို႔၊ လဲွေနေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ အကုန္ထြက္လာၿပီးေတာ့၊ ဗမာျပည္မွာ ဒီလိုအစဥ္အလာ အၿမဲရိွတာပဲ။ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္၊ သန္႔ရွင္း-တည္ၿမဲ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းကလည္း တည္ၿမဲေနာက္မွာ စစ္အုပ္စု၊ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ရိွေနတယ္ဆိုတာ သိတဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထုႀကီးဟာ အရင္ ပမညတကို မဲေပးလာတဲ့သူေတြဟာ ပမညတကို မစဥ္းစားေတာ့ဘဲနဲ႔ ပမညတကို မဲထည့္ရင္ မဲေတြ ျပားကုန္လိမ့္မယ္ဆိုၿပီး သန္႔ရွင္းထဲကို တခဲနက္ထည့္ခဲ့တာ။ အဲလိုနဲ႔ တည္ၿမဲ ခြက္ခြက္လန္ေအာင္ ႐ံႈးသြားတာ။ လူထုႀကီး အင္အားျပခဲ့တာ ရိွပါတယ္။ ေနာက္တခါ အမ်ားသိၾကတဲ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းကလည္း ျပည္သူလူထုႀကီးဟာ မဲစနစ္နဲ႔ အင္အား ျပခဲ့တယ္။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ဒုကၡေရာက္ေအာင္ လုပ္ခဲ့တာပဲ။ အခုလည္း အဲဒါမ်ိဳး လုပ္ဖို႔ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေခါင္းေပၚမွာ ဒီတာ၀န္ႀကီး က်လာၿပီလို႔ က်ေနာ္တို႔ထင္တယ္။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္တို႔ တိုက္တြန္းခ်င္တာတခုက ဒီလိုတိုင္းျပည္ရဲ႕ အေကြ႕အခ်ိဳးႀကီးမွာ ျပည္သူလူထုႀကီး ခ်ီတက္ တိုက္ပဲြ၀င္ေတာ့မယ့္အခါမွာ ျပည္သူလူထုႀကီးရဲ႕ ေရွ႕ကေနၿပီးေတာ့ ျပည္သူလူထုႀကီးနဲ႔ လူထုရဲ႕ ေရွ႕က အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ရဲရဲရင့္ရင့္ ေခါင္းေဆာင္ၿပီးေတာ့ အတူ ခ်ီတက္ပါ။ လမ္းၫႊန္မႈေပးပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ျပည္သူလူထုဟာ သူတို႔ကို ေရြးထားၿပီး ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ေခါင္းေရွာင္လို႔လည္း မရပါဘူး။ ျပည္သူလူထုအရိွန္နဲ႔ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ဟာ ဒီမိုကေရစီအလံကို ျမင့္ျမင့္မားမားလႊင့္ထူပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တကယ္လို႔သာ ဒီ Referendum ၿပီးသြားလို႔ရိွရင္ နအဖရဲ႕ ေနာက္စီမံခ်က္ေတြဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ ခ်ဳပ္ကို ေခ်မႈန္းေရးျဖစ္မွာပါ။ ျပည္သူလူထုအတြက္ေရာ၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ အတြက္ပါ ဒီတေကြ႕ဟာ အေသအရွင္တိုက္ရမယ့္ တိုက္ပဲြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေခတ္ - လူထုဆႏၵခံယူပဲြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ (၁) နဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြလုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ (၂) ကို တၿပိဳင္တည္း ထုတ္ခဲ့တဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - လွည့္ကြက္ေတြရိွႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္စဥ္းစားစရာတခုက ဒီဟာကို ခ်ျပတာဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေတြကို ရွင္းျပေနတာ။ အဲလိုစဥ္းစားလို႔ရတယ္။ သူတို႔ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ၊ လူထုဆႏၵခံယူပဲြေတြ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ လုပ္ေစခ်င္တဲ့ ျပည္ပက ႏိုင္ငံေတြကို ေျပာျပေနတာ။ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ေပါ့ေလ။ က်ေနာ္တို႔က အစီစဥ္ရိွပါတယ္ဆိုတဲ့ဟာ။ သူတို႔ ႐ိုးသားပါတယ္ဆိုတာ ျပခ်င္တာလို႔ စဥ္းစားစရာရိွတယ္။

ေခတ္ - ေမလမွာ လူထုဆႏၵခံယူပဲြ လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ တိုေတာင္းလွတဲ့အခ်ိန္ကာလ အတြင္း လူထုေရြးေကာက္ခံ အန္အယ္လ္ဒီအေနနဲ႔ အခုလူထုဆႏၵခံယူပဲြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္လုပ္သင့္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - နအဖရဲ႕လမ္းျပေျမပံုဟာ ဘာကိုရည္မွန္းၿပီး လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို အားလံုးသိၿပီးသားမို႔ ဒီေနရာမွာ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ဒီအဆင့္ (၄) အေၾကာင္းပဲ ေျပာပါ့မယ္။ ဒီတခါနအဖရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ဟာ သူတို႔အႀကံအစည္အားလံုးရဲ႕ အခရာက်ဆံုး ကြင္းဆက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး နအဖအေၾကာက္ဆံုး အဆင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေညာင္ႏွစ္ပင္ ညီလာ ခံအပါ၊ က်န္တာအားလံုးဟာ သူတို႔ေျခ၊ သူတို႔လက္၊ ေမွာက္လိုေမွာက္၊ လွန္လိုလွန္ လုပ္ခ်င္တိုင္း လုပ္လို႔ရတဲ့ အရာေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆႏၵခံယူပြဲတို႔၊ ေရြးေကာက္ပြဲတို႔ဆိုတာ ေတြကေတာ့ သူတို႔ခ်ည္းလုပ္လို႔ ရတာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ ဘယ္လိုပဲ ညစ္ပတ္ခ်င္ေပမယ့္ လူထုအခန္းမပါဘဲ မၿပီးပါဘူး။ တဘက္ကေျပာရင္လည္း လူထုႀကီးအေနနဲ႔ သူတို႔လုပ္ေနတာ ေတြကိုဟန္႔တားႏိုင္တာ ဒီတခါပဲရွိပါတယ္။ တျခားေျခလွမ္းေတြမွာ ဘာမွလုပ္ခြင့္မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လူထုႀကီးဘက္ကလည္း အစြမ္းျပရမယ့္အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ နအဖရဲ႕လမ္းျပေျမပံုမွာ တျခားရည္ရြယ္ခ်က္ေတြအျပင္ သူတို႔ ေျပာင္မေၾကညာတဲ့ ရည္ရြယ္ ခ်က္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြထဲက အဓိကက်တဲ့အခ်က္တခုကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ က်ိန္စာေအာက္က လြတ္ေအာင္လုပ္ေရးနဲ႔ အဲဒီက်ိန္စာနဲ႔အတူ သူတို႔ရဲ႕အာဏာကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကို ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုေပၚက ေပ်ာက္သြားေစဖို႔၊ ဒါမွမဟုတ္ အခုလို ၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္စြမ္းမရိွေအာင္ လုပ္ဖို႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီတခါနအဖရဲ႕ေျခလွမ္းဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးဂုဏ္သိကၡာ စတာတို႔နဲ႔ တိုက္႐ိုက္ဆက္ေနတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို တမ်ိဳးသားလံုး၊ တႏိုင္ငံလံုးအတြက္။ ေနာက္ၿပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ ေသေရးရွင္ေရးတမွ် အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥႀကီးေပၚလာခ်ိန္မွာ ဒီခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ေရွ႕တန္းက မားမား မတ္မတ္ရပ္ၿပီး ရြပ္ရြပ္ခၽြံခၽြံဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္တာကို ေတြ႕လိုပါတယ္။ ဒီေန႔အခါမွာ စကား
တခြန္းကို၊ အထူးသျဖင့္ နအဖရဲ႕ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒကို ဆန္႔က်င္မဲေပးၾကဆိုတဲ့ စကားမ်ိဳးကို ဒီခ်ဳပ္ကေျပာတာနဲ႔ တျခားလူေတြေျပာတာ ထိေရာက္မႈခ်င္းမတူပါဘူး။ ဒီတေကြ႕ဟာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနနဲ႔ အစမ္းသပ္ခံရမယ့္၊ အစစ္ေဆးခံရမယ့္ အေကြ႕ျဖစ္ပါတယ္။

ေခတ္ - ျပည္ပေရာက္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုေတြအေနနဲ႔ ဘာေတြ ျပင္ဆင္လုပ္သင့္ပါသလဲ။

ရဲေဘာ္ဖိုးသံေခ်ာင္း - ျပည္ပေရာက္အဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ျပည္တြင္းကလူေတြဆီကိုတူညီတဲ့ မက္ေဆ့ဂ်္ေပးႏိုင္ဖို႔ လံုးပန္းသင့္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြ တစည္းတလံုးတည္း လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ညိႇႏိႈင္းေပးတာ၊ ၀ါဒျဖန္႔ေပးတာေတြ လုပ္သင့္ပါတယ္။ တျခားလည္း ေျမေအာက္ လုပ္ငန္းသေဘာ အကူအညီ ေပးႏိုင္တာေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

နအဖ၏ ဆႏၵခံယူပြဲဥပေဒကုိ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မတီ ေ၀ဖန္

ေက်ာ္ထင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၇
ေခတ္ၿပိဳင္

စစ္အစုိးရက ထုတ္ျပန္လုိက္ေသာ ျပည့္သူ႕ဆႏၵခံယူပြဲ ဥပေဒအား (စီအာပီပီ) ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားျပဳ ေကာ္မတီက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေ၀ဖန္လုိက္သည္။

စီအာပီပီ အတြင္းေရးမႉး ဦးေအးသာေအာင္က လာမည့္ေမလတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ ျပည္သူ႔ဆႏၵ ခံယူပြဲသည္ လက္ရွိႀကံဳေတြ႔ေနေသာ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအပါအ၀င္ တုိင္းရင္းသား ျပႆနာ မ်ားကုိ ေျဖရွင္းမည့္ အဆင့္တခု မဟုတ္ဘဲ မလုပ္သင့္ မလုပ္ထုိက္သည္မ်ားကုိ လုပ္ေဆာင္ ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။
၎က “တကယ္ လုပ္သင့္ လုပ္ထုိက္တဲ့အလုပ္ကုိ မလုပ္ဘဲနဲ႔ မလုပ္သင့္မလုပ္ထုိက္တဲ့ အလုပ္ကုိလုပ္ေနတာ။ တကယ္လုပ္ရမွာက ဒီေန႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးေရးကုိ တကယ္ အေလးအနက္ထား လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အစား တဖက္သတ္ခ်ထားတဲ့ ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကုိ ဟန္ျပ လုပ္ေနတယ္လုိ႔ပဲ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္” ဟု ေျပာသည္

ယမန္ေန႔က ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊ လက္မွတ္ေရးထုိး ထုတ္ျပန္သည့္ ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၃/၂၀၀၈တြင္ လာမည့္ေမလ၌ က်င္းပမည့္ ဆႏၵခံယူပြဲအတြက္ ဦးေအာင္တုိး ေခါင္းေဆာင္သည့္ အဖြဲ႕၀င္ (၄၅) ဦးပါ ေကာ္မရွင္တရပ္ကုိ ဖြဲ႔စည္းလုိက္ေၾကာင္းႏွင့္ မဲေပးျခင္းဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ကုိ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဆႏၵခံယူပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးေအးသာေအာင္က “သူတုိ႔ အခုလုပ္ေနတာက ကုိယ့္ဖဲကုိ ကုိယ္ခ်ိဳး၊ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ ကုလားဖန္ထုိးေနတာကုိ သက္သက္ လူေတြကုိေခၚၿပီး လုပ္ေနတဲ့ ကိစၥတခုပဲ ျဖစ္တယ္။ အခုဟာက ေခါင္းပန္းလွန္မယ္ဆုိၿပီး ေခါင္းပဲက်က်၊ ပန္းပဲက်က် စားမယ့္အလုပ္ေလ” ဟု ေျပာသည္။

ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံကုိသာ အတည္ျပဳလုိက္ပါက တုိင္းရင္းသားျပည္သူတရပ္လုံး စစ္တပ္ စုိးမုိးမႈ ေအာက္သုိ႔ ေရာက္သြားမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မည္သုိ႔ပင္ အခ်ိန္ဇယားမ်ား၊ ေကာ္မရွင္မ်ားႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ေစကာမူ အဓိပၸာယ္မဲ့သည့္ လုပ္ရပ္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

၎က ဆက္၍ “ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ အန္အယ္လ္ဒီ အပါအ၀င္ တုိင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ သေဘာတူညီမႈကုိ မရတဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြရဲ႕ေထာက္ခံမႈကုိလည္း မရႏုိင္ပါဘူး။ ျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရး ၿငိမ္သက္မႈကုိ မရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈကုိလည္း တကယ္လုပ္မယ္လုိ႔ မယူဆပါဘူး။ ေနာက္တခုက တုိင္းရင္းသားေတြ လုိလားေနတဲ့ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရွိတဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကုိ လုံး၀ဆန္႔က်င္ေနတဲ့အတြက္ ေၾကာင့္ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိလည္း ေျဖရွင္းႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ေျပာသည္။

ယခု အတည္ျပဳရန္ ျပင္ဆင္ေနေသာ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသည္ (၁၄) ႏွစ္ၾကာ က်င္းပခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားညီလာခံမွ ထြက္ေပၚလာသည့္ မူမ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ ေရးဆြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။ ။

အျငင္းပြားေနေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရြးေကာက္ခံခြင့္ အဆင့္အတန္း

ဒဲရက္ တံုကင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၂
မဇၥ်ိမ

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံသား မိုက္ကယ္အဲရစ္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ ျပဳခဲ့ေသာေၾကာင့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မရွိဟု ျမန္မာ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးဥာဏ္ဝင္းက စကၤာပူတြင္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ေဖေဖၚဝါရီလ ၁၈ ရက္ေန႔က ေတြ႔ဆံုရာတြင္ ေျပာၾကားလိုက္သည္ဟု သတင္းမ်ားက ဆိုသည္။ မိုက္ကယ္အဲရစ္သည္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္က ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ဤေျပာၾကားခ်က္သည္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ပါဝင္သည့္ အခ်က္ကို ထင္ဟပ္ခ်က္ တရပ္သာ ျဖစ္သည္။

အေသးစိတ္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ (အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္) အတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ျဖစ္ျခင္းဆိုင္ရာ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမတ ေရြးေကာက္ခံခြင့္ အခန္းမွာကဲ့သို႔ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ ေနာက္ဆံုးမူၾကမ္းတြင္ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ျပဌာန္းခ်က္မ်ား ထည့္သြင္း ျပဌာန္းထားျခင္း မရွိပါက ဦးဥာဏ္ဝင္း၏ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားသို႔ ေျပာၾကားခ်က္သည္ ထိုႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ တကမၻာလံုးသို႔ ရႈပ္ေထြးမႈမ်ား ျဖစ္ေစလိမ့္မည္။

အဆိုပါ ရွိသည္ဟု ဆိုေနေသာ ကန္႔သတ္ခ်က္သည္ ၁၉၇၄ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ မပါရွိပါ။ ဦးဥာဏ္ဝင္း သည္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို ရည္ၫႊန္း ေျပာၾကားေနျခင္း ျဖစ္သည္ဟု က်ေနာ္ ထင္ပါသည္။ အဆိုပါ ဥပေဒ ပုဒ္မ။ ၇၄(၁)(က) တြင္ ဤသို႔ ဆိုထားသည္။ “ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ ေက်းဇူးသစၥာေတာ္ကို ခံယူ ေစာင့္ေရွာက္ရိုေသသူ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ႏိုင္ငံျခား အစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရ၏ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သူ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုအစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္သူေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံသားေသာ္လည္းေကာင္း၊ ခံစားရေသာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ေက်းဇူး ခံစားခြင့္မ်ားကို ခံစားႏိုင္ခြင့္ရွိသူ သို႔တည္းမဟုတ္”။ ဤကန္႔သတ္ခ်က္သည္ ထုိအခ်ိ္န္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေျမာက္အျမား ရွိေနၾကေသာ ဗမာတိုင္းရင္းသား မဟုတ္သည့္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား အထူးသျဖင့္ လြတ္လပ္ေရး ရရွိခ်ိန္တြင္ ရွိေနၾကေသာ အိႏၵိယႏိုင္ငံသားမ်ားကို ရည္ၫႊန္းသည္ဟု က်ေနာ္ထင္ပါသည္။ သူတို႔သည္ အိႏၵိယ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ မူလအိႏၵိယ တိုင္းရင္းသားမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

ဤအပိုဒ္ကို ၁၉၈၉ ေမလ ၃၁ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒတြင္ ထည့္သြင္း ျပဌာန္းထားသည္။ ဤဥပေဒသည္ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပျခင္းႏွင့္ သက္ဆိုင္ၿပီး ပုဒ္မ ၁ဝ (င) အျဖစ္ ပါရွိသည္။ အလားတူပင္ အဆိုပါ ကန္႔သတ္ခ်က္ အပိုဒ္သည္ ၃ စက္တင္ဘာ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္က ၿပီးဆံုးသြားသည့္ အမ်ဳိးသားညီလာခံက ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ အေသးစိတ္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားတြင္လည္း အခန္း ၄ အပိုဒ္ ၃၃ တြင္ ပါရွိသည္။ ျဖစ္ႏိုင္သည္မွာ ထုိအပိုဒ္ခြဲ ၂ ခုကို ႏိုင္ငံေတာ္ သမတေရြးအျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံျခင္း အခန္းတြင္ ပါရွိသည့္အတိုင္း ထပ္မံ တင္းၾကပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားလိုက္ဘြယ္ ရွိပါသည္။ ထုိသမတ အခန္း၌ အခန္း ၃ ပုဒ္မ ၄ တြင္ ဤသို႔ ဆိုထားသည္။ “ႏိုင္ငံေတာ္သမတ ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ သူ၏မိဘမ်ား၊ သားသမီးမ်ား ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ဘက္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရ တရပ္၏ ေက်းဇူးသစၥာကုိ ခံသူ၊ ႏိုင္ငံျခား တိုင္းျပည္တခု၏ ႏိုင္ငံသားေသာ္လည္းေကာင္း ႏိုင္ငံျခားအစိုးရတရပ္၏ လက္ေအာက္ခံေသာ္လည္းေကာင္း မျဖစ္ေစရ။ ထုိ႔ျပင္ ထုိသူတို႔သည္ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္၏ ႏိုင္ငံသားေသာ္လည္းေကာင္း ႏိုင္ငံျခားအစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္သူေသာ္လည္းေကာင္း ခံစားရေသာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ ေက်းဇူးခံစား ခြင့္မ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသူ မျဖစ္ေစရ”။ ဤသို႔ဆိုလွ်င္ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒ မူၾကမ္းသည္ အေသးစိတ္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားကို အေျခခံ ေရးဆြဲသည္ ဆိုျခင္းမွာ အလြန္ပင္ ျဖစ္ႏိုင္ဘြယ္မရွိဟု ယူဆပါသည္။

၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခ်ိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ကို အေၾကာင္း ၃ ခုျပ၍ ပယ္ခ်ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ တခုမွာ မိုက္ကယ္အဲရစ္ႏွင့္ လက္ထပ္ထားျခင္းကို အေၾကာင္းျပ၍ ပယ္ခ်ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ သူမသည္ “ယူႏိုက္တက္ ကင္းဒမ္း ႏိုင္ငံတြင္ အကန္႔အသတ္မရွိ ေနခြင့္ ရရွိထားသည္။ မဲေပးခြင့္မွအပ ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံသားတဦး ခံစားခြင့္ရွိေသာ အျခား ေက်းဇူးခံစားခြင့္ အားလံုးကို ခံစားခြင့္ရွိသူ ျဖစ္သည္။” (ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၏ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနႏွင့္ ေဒသတြင္း အခန္းက႑ - ဗိုလ္မႉးႀကီး လွမင္း စာ ၅၃၊ ၂၈ ႀကိမ္ေျမာက္ တည္းျဖတ္ျခင္း၊ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ)။

အကယ္၍သာ ထိုအခ်ိန္က သူတုိ႔အေနႏွင့္ ယူႏိုက္တက္ကင္းဒမ္း အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့မည္ ဆိုပါက ၿဗိတိသွ်ႏိုင္ငံတြင္ အၿမဲတမ္း ေနထိုင္ခြင့္ ရထားသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတဦး ျဖစ္ေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ အေနျဖင့္ မဲေပးခြင့္အျပင္ အျခားႏိုင္ငံသားတဦး ခံစားခြင့္ရွိေသာ အခြင့္အေရးမ်ား မရရွိႏိုင္ပံု စာရင္းရွည္ႀကီး တခုကို ရရွိပါလိမ့္မည္။ သူမသည္ ေဒသႏၱရဆိုင္ရာ၊ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ မဲေပးခြင့္ မရွိ၊ အဆိုပါ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတဦး အေနျဖင့္လည္း ဝင္ေရာက္ ေရြးေကာက္ခံပိုင္ခြင့္ မရွိ၊ ေဒသႏၱရႏွင့္ ဗဟုိအစိုးရ ရံုးဌာနမ်ားတြင္ အၿမဲတမ္း ဝန္ထမ္းအျဖစ္လည္း ခန္႔ထား ခံပိုင္ခြင့္မရွိ၊ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ားသို႔ ဝင္ေရာက္ခြင့္မရွိ၊ ေထာက္လွမ္းေရးႏွင့္ အျခားလံုျခံဳေရး ေအဂ်င္စီမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ မရွိ၊ ႏိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ ၿဗိတိသွ် ေကာင္စစ္ဝန္ ရံုးမ်ား၏ အကာအကြယ္ႏွင့္ ကူညီမႈကုိ ရယူခံစားပိုင္ခြင့္ မရွိ။ ထုိ႔ျပင္ သူမ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္တြင္ ဗီဇာမပါဘဲႏွင့္ အျခား ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားသို႔ သြားေရာက္ခြင့္လည္း မရွိပါ။ လူမႈဖူလံုေရး ခံစားခြင့္၊ ေဆးဝါး ကုသခြင့္၊ ပင္စင္ အခြင့္အေရး ခံစားခြင့္တို႔အျပင္ အျခား ဆက္ႏြယ္ေနေသာ ႏိုင္ငံေတာ္က ေပးအပ္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို ယူေကတြင္ ေနထိုင္သည့္ “ႏိုင္ငံျခားသား” တဦး မခံစား မရယူႏိုင္သည့္ အခြင့္အေရး တပံုတေခါင္းႀကီး ရွိပါသည္။ ကန္႔သတ္ခ်က္ မ်ားစြာ ရွိပါသည္။ ထို႔ျပင္ ဘဏ္စာရင္း ဖြင့္ျခင္း၊ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ “အမ်ဳိးသားစုေငြ” ဆိုသည့္ အမ်ဳိးအစားမ်ားအတြက္ “ႏိုင္ငံျခားသား” မ်ားအေပၚ ေနာက္ထပ္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ကန္႔သတ္ ေဖၚျပထားသည္တို႔လည္း က်န္ပါေသးသည္။

အမွန္စင္စစ္ ဤကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ယူေက အာဏာပိုင္မ်ားက သာလွ်င္ တိတိက်က် ေျပာဆိုႏို္င္ပါလိမ့္မည္။ အကယ္၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သာ ယူေကႏိုင္ငံသို႔ ျပန္သြားခဲ့ပါက မည္သည့္ အခြင့္အေရး၊ ေက်းဇူး ခံစားခြင့္တို႔ကို ရယူခံစားခြင့္မရွိ ဆိုသည္ကို သံသယျဖစ္ပါက ျမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ား အေနျဖင့္ ယူေက အာဏာပိုင္မ်ားသို႔ ထုိကဲ့သို႔ေသာ အခ်က္မ်ားကို ရွင္းလင္း ေဖၚျပေပးပါရန ္ေမးျမန္းသင့္ပါသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ မည္သည့္အခ်ိန္ကမွ် ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္အတြက္လည္း ေလွ်ာက္ထားခဲ့ျခင္း မရွိ၊ သူမ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ကိုလည္း စြန္႔လႊတ္ခဲ့ျခင္း မရွိ၊ သူမ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္ကိုသာ ကိုင္ေဆာင္ခဲ့သူ ျဖစ္သည္ဟု က်ေနာ္ နားလည္ထားပါသည္။ ယခု ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ သူမ၏ ယူေကႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ယူေက အာဏာပိုင္မ်ားကသာ အဓိပၸါယ္ သတ္မွတ္ ေဖၚျပေပးႏိုင္ပါသည္။ သူမသည္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မတ္လမွ စ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သာ ေနထိုင္ခဲ့သည္။ သူမ၏ ယူေကႏိုင္ငံတြင္ အၿမဲတမ္း ေနထိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးသည္ ယခုရွိေသးသလား မရွိေတာ့ဘူးလား ဆိုသည္ကို က်ေနာ္ မေျပာတတ္ပါ။ သူမသာ ျပန္လာမည္ ဆိုပါက သူမကို အခ်ိန္မေရြး လက္ခံႀကဳိဆို ေနမည္သာ ျဖစ္သည္ဟုေတာ့ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ သူမအေနျဖင့္ ထံုးတမ္းစဥ္လာ လုပ္ေဆာင္စရာေလးေတြကိုေတာ့ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုပါေသးသည္။ ထိုအရာမ်ား အားလံုးသည္လည္း သူမအတြက္ေတာ့ စကၠန္႔ ၆ဝ ေလာက္ပင္ မၾကာႏိုင္ပါ။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မုဆိုးမျဖစ္သည္မွာ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ကတည္းက ျဖစ္သည္။ ယူေကႏိုင္ငံသို႔ ျပန္သြားရန္ စိတ္ဝင္စားေၾကာင္းလည္း မျပခဲ့။ ဤသို႔ျဖင့္ပင္ သူမကို သူမတခါမွ ရရွိခံစားခြင့္ မရွိခဲ့ေသာ ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံသားတဦး၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ေက်းဇူးခံစားခြင့္မ်ား ရွိသည္ဟု စြပ္စြဲ ေျပာဆိုေနျခင္းမွာ ရီစရာပင္ ျဖစ္သည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပဳိင္ အေရြးခံခြင့္မရွိဟု ပယ္ခ်ခဲ့သည့္ ေနာက္ အေၾကာင္းျပခ်က္ ၂ ခုမွာ သူမ၏ ရန္ကုန္ၿမ့ဳိ အမွတ္ ၅၄ တကၠသိုလ္ ရိပ္သာလမ္း အိမ္ၿခံဝင္းအတြင္း အၾကမ္းဘက္ သမားတဦးကို ခိုလံႈခြင့္ေပးခဲ့ျခင္းႏွင့္ ထုိအၾကမ္းဘက္သမားႏွင့္ ဆက္သြယ္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္ႏွင့္ သူမ၏ အၿမဲတမ္း ေနရပ္လိပ္စာကို ေအာက္စဖို႔ဒ္ၿမ့ဳိ အမွတ္ ၁၅ ပတ္ခ္လမ္းဟု ေပးထားခဲ့ျခင္းတုိ႔ ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်က္မ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒႏွင့္ ၿငိစြန္းသည္ဟု ဆိုသည္။ ပထမအခ်က္သည္ ထုိဥပေဒ ပုဒ္မ ၁ဝ(ဇ) ႏွင့္ ၿငိစြန္းၿပီး၊ ဒုတိယ အခ်က္သည္ ထုိဥပေဒ ပုဒ္မ ၈(ခ) ႏွင့္ ၿငိစြန္းသည္ဟု ဆိုသည္။ အနိမ့္ဆံုးအားျဖင့္ ယေန႔ကာလတြင္ သူမ၏ အၿမဲတမ္း ေနရပ္လိပ္စာ၊ သူမကို အတင္းအၾကပ္ ပိတ္ေလွာင္ ေနခိုင္းထားရာ ေနရာသည္ အမွတ္ ၅၄ တကၠသိုလ္ ရိပ္သာလမ္း ဆိုသည္ကို သံသယ ျဖစ္စရာ မလုိေတာ့ပါ။ ထုိ႔ျပင္ ထိုေနရာ၌ “အၾကမ္းဘက္သမားမ်ား” ကို ေနာက္ထပ္ ေတြ႔ျမင္ရရန္လည္း အလြန္ပင္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ နည္းလွပါသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵေပးျခင္းကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္း မခံခဲ့ရပါ။ ယခု ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဆႏၵခံယူပြဲႏွင့္ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတို႔တြင္လည္း ဆႏၵမဲေပးခြင့္ကို တားျမစ္ ပိတ္ပင္ျခင္းခံရရန္ အေၾကာင္း တစံုတရာ မရွိဟု ယူဆရပါသည္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ ခံပိုင္ခြင့္အတြက္ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒသစ္တြင္ တိတိက်က် သတ္မွတ္ ေဖၚျပထားရန္ လိုလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမူ လာမည့္ ဆႏၵခံယူပြဲတြင္ အမ်ားစု မဲရပါက အတည္ျဖစ္လာမည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒသစ္ကို ျပဌာန္း အတည္ျပဳေပးႏိုင္မည့္ ေနရာသည္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္သည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒမူၾကမ္းတြင္ ေတြ႔ရွိရသည့္ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ ေဖၚျပခ်က္မ်ား အတိုင္းပင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒတြင္လည္း သတ္မွတ္ ေဖၚျပထားလိမ့္မည္ဟု ယူဆရပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ကိုယ္၌ကမူ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပခ်ိန္တြင္ အာဏာ တည္ဦးမည္ မဟုတ္ပါ။

က်ေနာ့္ နိဂံုးခ်ဳပ္ခ်က္မွာ ဤသို႔ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးသည္ သူ၏ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားကို အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ လွည့္စားမိခဲ့ျခင္း ျဖစ္ဟန္တူသည္။ သို႔တည္းမဟုတ္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး၏ စကားသည္ မည္သုိ႔ အဓိပၸါယ္ သက္ေရာက္သည္ ဆိုသည္ကို ထုိ အာဆီယံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးတို႔ နားမလည္ သေဘာမေပါက္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ မည္သို႔ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည္ ျဖစ္ေစ၊ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒသစ္ မူၾကမ္းကို အမွန္တကယ္ ပံုႏွိပ္ ထုတ္ေဝေသာ အခါမွသာလွ်င္ ထိုျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ဤစာကို ေရးသားသူ ဒဲရက္တံုကင္သည္ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ၿဗိတိသွ် သံအမတ္ေဟာင္း ျဖစ္ၿပီး ယခုအခါ ျမန္မာကြန္ရက္အဖြဲ႔ Network Myanmar တြင္ ဥကၠ႒အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိသည္) (www.networkmyanmar.org)

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ပါ၀င္ခြင့္မျပဳျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြကို ဖ်က္ဆီးျခင္းျဖစ္

၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၁
ကိုမိုးသီးဘေလာ့ဂ္

ေအဖက္ဖ္ပီ၊ ဘန္ေကာက္ ၂၀၊ ၂၊ ၂၀၀၈။

“စစ္အစိုးရ စီစဥ္ထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ပါ၀င္ခြင့္ မရွိဘူးဆိုတဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႔ ရုတ္တရက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ ၄င္းတို႔ေၾကျငာထားတဲ့ လမ္းျပေျမပံု အေပၚမွာရွိတဲ့ ယံုၾကည္မႈေတြ ကို ဖ်က္ဆီး လုိက္တာဘဲ” လို႔ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာ သူ တစ္ဦး က ဗုဒၶဟူးေန႔ က ေျပာဆို လိုက္ပါတယ္။

စစ္အစိုးရက အံ့ၾသစရာေကာင္းတဲ့ေၾကျငာခ်က္တစ္ခုကို ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၉ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာ လုိက္ ပါတယ္။ အဲဒီေၾကျငာခ်က္အရ လာမယ့္ေမလအတြင္းမွာ ၄င္းတို႔ေရးဆြဲထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အ ေပၚျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲျပဳလုပ္ၿပီး၊ ၂၀၁၀ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္မယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ပါဘဲ။ ဒါဟာ အႏွစ္ႏွစ္ ဆယ္အတြင္းမွာ စစ္အစိုးရဘက္က ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ပက္သက္လို႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေၾက ျငာတဲ့အခ်က္ပါဘဲ။

ဒါေပမယ့္ၿပီးခဲ့တဲ့ အဂၤါေန႔ေနာက္ပိုင္းမွာ စကၤာပူမွာ က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ေဒသဆို္င္ရာအစည္းအေ၀းတစ္ခုမွာ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးဥာဏ္၀င္းက “ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသစ္ မူၾကမ္းကေတာ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းခံထားရတဲ့ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ခြင့္မျပဳဖို႔ ဒီဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အရ တားျမစ္ထားပါတယ္” လို႔ေျပာသြားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႔ သုေတသီတစ္ဦးျဖစ္သူ ဆူႏုိင္းဖာဆက္ က အဲဒီကိစၥနဲ႔ပက္သက္ၿပီး

“သူတို႔ေခါင္းထဲထည့္ထားတာ တစ္ခုပဲ႐ွိတယ္။ အဲဒါ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုသူတို႔ရဲ႔ ေနရာယူမွာကို ေၾကာက္ လို႔ တားျမစ္ပိတ္ပင္တာပဲါျဖစ္တယ္။ သူမကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္မလာေအာင္၊္ အေၾကာင္းျပခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပးလို႔ရေအာင္ ဥပေဒေတြထဲမွာ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားၿပီးျဖစ္တယ္၊ တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရက ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးမႈ မလုပ္ဘဲ သူတို႔ ဒီပံုစံအတိုင္း ဆက္သြားေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လမ္းျပ ေျမပံုဟာလည္း ေ႐ွ့ဆက္သြားလို႔ရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး”

“ဒါဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ႏုိင္ငံေရးအေျခ အေနဟာ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ဆိုလို႔မရပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို ေတာ့ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြကို ခ်န္လွပ္ထားၿပီး၊ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေတြ ဆက္လက္ျပဳလုပ္ေနလို႔ဘဲ ျဖစ္တယ္။”

“ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္ ၁၉၉၀ မွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီ အႏုိင္ရခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ ပြဲရ လာဒ္ကို အရင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမွာပါ။” လို႔ ေအဖက္ဖ္ပီ ကို ေျပာသြားပါတယ္။

စစ္အစိုးရက ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသစ္မူၾကမ္းကို ၁၄ ႏွစ္ၾကာၾကာေရးဆြဲခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာလမွာအၿပီး သတ္ခဲ့ ပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒအရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ႏုိင္ငံျခားသားတစ္ေယက္ကို လက္ထက္လို႔ ေရြး ေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ခြင့္မ႐ွိဘူး လုိ႔ စစ္အစိုးရဘက္ က ဆိုပါတယ္။

သူမရဲ႔ခင္ပြန္းဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၉ ႏွစ္က ကင္ဆာေရာဂါ နဲ႔ ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီး၊ သူမရဲ႔သားႏွစ္ေယက္ဟာလည္း အဂၤလန္ႏိုင္ငံသားေတြပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က သံဃာေတာ္ေတြဦးေဆာင္တဲ့ ဆႏၵျပပြဲေတြကို အၾကမ္းဖက္ႏွိမ္ႏွင္းမႈေပၚ ႏုိင္ငံတကာရဲ႔ ဖိအား ေပးမႈေတြၾကားကဘဲ ျမန္မာစစ္အစိုးရဟာ လမ္းညႊန္ခ်က္ေတြေပးၿပီး ေ႐ွ့ကို ဆက္သြားေနပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ဆႏၵျပပြဲေတြဟာ ရာစုႏွစ္ႏွစ္ခုအတြင္းမွာ စစ္အစိုးရကို အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚမႈေတြျဖစ္ခဲ့ ပါ တယ္။ စစ္သားေတြကလည္း ဆႏၵျပ လူအုပ္ၾကားထဲ ေသနတ္ေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ႏွိမ္ႏွင္းခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ဆႏၵျပပြဲမွာ ပစ္္ခတ္သတ္ျဖတ္ခံရ သူ အနည္းဆံုး ၃၁ ေယာက္ ႐ွိပါတယ္။

အဲဒီလိုအၾကမ္းဖက္ႏွိမ္ႏွင္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာပဲ စစ္အစိုးရဟာ ကုလသမဂၢကို အထူးအခြင့္အေရးေတြ ေပး သေယာင္နဲ႔ ကုလသမဂၢအထူူးကိုယ္စားလွယ္ ေအဗရာဟမ္ ဂမ္ဘာရီကို ျမန္မာႏုိင္ငံကို ႏွစ္ႀကိမ္လည္ ပတ္ခြင့္ ေပးခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔ ဆက္သြယ္ေရးအရာ႐ွိတစ္ေယာက္ ခန္႔ခဲ့ ပါေသးတယ္။

“အဲဒါေတြဟာ စစ္အစိုးရရဲ႔ ၎ရဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အေပၚမွာ အမ်ားစိတ္၀င္စားလာေအာင္ ေသြး ေဆာင္
ျဖားေယာင္းျခင္းဘဲျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပါ၀င္ခြင့္ မ႐ွိဘူးလို႔ အတည္္ျပဳေျပာၾကားခ်က္ဟာ၊ ေနာင္လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ အင္န္အယ္လ္ဒီ ေတာင္ ပါ၀င္ခြင့္ မ႐ွိဘူး ဆိုတာ အသိေပးလိုက္တာပါဘဲ” လို႔ ဘန္ေကာက္ အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူ ကို၀င္းမင္းက ေျပာသြား တာပါ။

ဂမ္ဘာရီက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ေဘဂ်င္းၿမိဳ႔မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ အဂၤါေန႔က ေျပာသြားရာမွာ သူဟာ ျမန္မာျပည္ကို မၾကာခင္မွာ သြားခြင့္ရလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူမ်ား က ဂမ္ဘာရီဟာ စစ္အစိုးရကို သေဘာထားေျပာင္းလဲသြားေအာင္ စည္း႐ံုးႏုိင္ပါ့မလားဆိုတဲ့ သံသယေတြေတာ့ ႐ွိေနပါတယ္။

“က်ေနာ္ကေတာ့ စစ္အစိုးရ ဟာ သူ႔ရဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒသစ္ကို ခ်ျပလိမ့္မယ္လို႔ မျမင္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ ဂမ္ဟာရီဟာ စစ္အစိုးရကို ခက္ခက္ခဲခဲကိုယ္တြယ္ေနတယ္။ သူ႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံေရးအေျခအေနကို ေျပာင္းလဲသြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ စြမ္းေတာ့ သိပ္မ႐ွိပါဘူး။” လို႔ ႏို္င္ငံတကာ အၾကပ္အတည္း ေလ့လာေရးအဖြဲ႔၊ အေ႐ွ့ေတာင္အာ႐ွ စီမံကိန္း ဒါ႐ုိက္တာ ျဖစ္သူ ဂၽြန္ဗားဂိုးက ေျပာပါတယ္။ ၎ကပင္ဆက္လက္ၿပီး “ေမးစရာေမးခြန္းကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ နဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြက စစ္အစိုးရ နဲ႔ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြး ဖို႔ နည္းလမ္း တစ္ခုကို ႐ွာေတြ႔ဖို႔ ဘယ္ ေလာက္ အခ်ိန္ယူမွာလဲ၊ ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ လမ္းျပေျမပံုမွာ သင္တို႔ အသံုးခ်ႏုိင္ တဲ့ အခ်က္ အလက္ ေတြပါရဲ႕ လားဆိုတာပါဘဲ။” လို႔ ေမးခြန္းသေဘာမ်ိဳး သံုးသပ္ျပသြားပါတယ္။
အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အေနနဲ႔ ျပည္သူ႔ဆႏၵခံယူပြဲကို ေစာင့္ၾကည့္ေနရတာပဲ႐ွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အင္န္အယ္လ္ဒီက ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္လဲေရးအတြက္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလာဒ္ကိုေတာ့ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ေလးစားရမယ္လို႔ သတိေပးေျပာၾကားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

အင္န္အယ္လ္ဒီ ပါတီရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္႐ွိသူ ဦးဥာဏ္၀င္းက စစ္အစိုးရရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ တရာမွ်တမႈ ႐ွိမွာ မဟုတ္ေၾကာင္း နဲ႔ စစ္အစိုးရက ျပည္သူ႔ ဆႏၵခံယူပြဲရလာဒ္ကိုေတာင္ မသိေသးပဲ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ ဖို႔ ျပင္ဆင္ ေနျခင္းကို ၎အေန ႏွင့္ ႐ႈံ႔ခ်ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

ေဒၚစု ေရြးေကာက္ပြဲ မ၀င္ရ ဆိုျခင္းအေပၚ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တုံ႔ျပန္

ေနသြင္
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၅
မဇၥ်ိမ

ခ်င္းမုိင္။ ။ ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ပါဝင္ အေရြးခံခြင့္မရွိ ဟူေသာ ေျပာဆိုခ်က္အေပၚ “ပုဂိၢဳလ္ေရး ထိုးႏွက္ခ်က္” ဟု ဆိုကာ စစ္အစိုးရအ ေနျဖင့္ ေျပာပိုင္ခြင့္ မရွိဘဲ ေျပာျခင္းဟု အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ယေန႔ တံု႔ျပန္လုိက္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တပ္မေတာ္ ဖခင္ႀကီး၊ လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ေဒၚခင္ၾကည္တို႔မွ ေမြးဖြားလာေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားတဦး ျဖစ္သျဖင့္ ယခု ေျပာဆုိမႈသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေပၚ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရး ထိုးခ်က္ႏွက္ ျဖစ္သည္ဟု အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေျပာသည္။

အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦးဥာဏ္ဝင္းက “ဒီလို ေျပာၾကားျခင္းဟာ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒလည္း မရွိ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ ဥပေဒလည္း မရွိေသးတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေျပာပုိင္ခြင့္ မရွိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္တဦးက ေျပာတာ ျဖစ္တယ္။ အခုလို ေျပာၾကားျခင္းဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ႏုိင္ငံေရးအရ ထိုးႏွက္ခ်က္ျဖစ္ၿပီး ပုဂၢိဳလ္ေရးကို ေျပာဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါဝင္ခြင့္ရွိျခင္း၊ မရွိျခင္း ကိစၥသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအရ (သို႔မဟုတ္) ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ ေျပာမည္ျဖစ္ၿပီး ဥပေဒ မရွိေသးေသာ အခ်ိန္တြင္ ေျပာၾကားျခင္းသည္ ေျပာပိုင္ခြင့္မရွိဘဲ ေျပာျခင္းဟုလည္း ဦးဥာဏ္ဝင္းက ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ စစ္အစိုးရ၏ ကန္႔သတ္ခ်က္သည္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာခ်က္ အပုိဒ္ (၂) ႏွင့္ (၂၁) တို႔တြင္ ပါဝင္ေသာ အခ်က္မ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ျဖစ္႐ုံမွ်မက၊ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ၿငိမ္ေရးကို ထိခုိက္ေစႏုိင္ေၾကာင္း အန္အယ္ဒီက သတိေပးသည္။

ဦးဥာဏ္ဝင္းက “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္တို႔၏ တုိင္းျပည္အက်ဳိးအတြက္ စကားေျပာေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အခုလို မေျပာသင့္၊ မေျပာထုိက္တဲ့ဟာကို ေျပာတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ၿငိမ္ေရးကို ထိခုိက္ေစႏုိင္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
ယေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ခြင့္ေပးပါက အန္အယ္ဒီက ေရြးေကာက္ ပြဲဝင္မည့္ သေဘာလား ဟူေသာ ေမးျမန္းခ်က္အေပၚ ဦးဥာဏ္ဝင္းက “အဲဒီအဆင့္က ေျပာဖို႔ ေစာပါေသးတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုက အတည္ျဖစ္လား၊ မျဖစ္လား မသိေသးဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိတာ အေဝးႀကီးပါ။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဒီဥစၥာကို ဘာမွ ေျပာစရာ မရွိေသးပါဘူး” ဟု တံု႔ျပန္သည္။

“က်ေနာ္တို႔ အခုထိရွိတဲ့ ဥပေဒထဲမွာ လံုးဝမပါဘူး။ အမ်ဳိးသား ညီလာခံက ထုတ္တဲ့ အေျခခံမူထဲမွာ သမတ အရည္အခ်င္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပါတယ္။ က်န္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ထဲမွာ မပါဘူး” ဟု ဦးဥာဏ္ဝင္းက ေျပာသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မ၀င္ရ

ေနေန
၂၀၀၈ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆
ေခတ္ၿပိဳင္

မၾကာေသးခင္ကပဲ စစ္အစိုးရ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက စင္ကာပူမွာ အာဆီယံႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ေတြေရွ႕မွာ တံုးတိတိ ေျပာခ်လုိက္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ႏို္င္ငံျခားသားတဦးရဲ႕ ဇနီးျဖစ္တာရယ္၊ သား (၂) ေယာက္စလံုးက ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ဖြဲ႕စည္းပံုသစ္အရ လာမည့္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ မေပးပါဘူးတဲ့။ စစ္အစိုးရက ဒီလိုထုတ္ေျပာ လုိက္ေတာ့ “ေဒၚစုကို ဘာလို႔ေရြး ေကာက္ပြဲ၀င္ခြင့္မေပးရမွာလဲ” ဆိုၿပီး ေဒါသ ထြက္ကုန္ၾကပါတယ္။ အမွန္က အရင္ကတည္းက ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ အေျဖရွိၿပီးသားပါ။ မတ္လအေစာပိုင္းမွာ ျမန္မာျပည္ကို ေနာက္ တေခါက္သြားမယ့္ ႏိုင္ဂ်ီးရီးယားသံတမန္ႀကီးကလည္း စစ္အစိုးရကို ဒီကိစၥ ေဆြးေႏြးမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အာဆီယံႏိုင္ငံေတြကလည္း စစ္အစိုးရက ဒီလိုဆံုးျဖတ္လိုက္တာဟာ အံ့ၾသစရာ ေကာင္းတယ္။ အခ်ိန္ကာလအရလည္း လက္ေတြ႔မက်ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔လည္း ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ပါဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ စင္ကာပူႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးကဆို “ဒါသူတို႔ျပည္တြင္းေရး၊ သူတို႔သမုိင္း၊ က်ေနာ္တို႔က ဘာမ်ားတတ္ႏိုင္မလဲ” လို႔ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ေျပာရွာပါတယ္။

ဇာတ္လမ္းအစ

ပထမဆံုး စစ္အစိုးရက ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ေျမာင္းထဲပို႔လိုက္တာပါ။ အမ်ဳိးသား ညီလာခံဆိုၿပီး အေၾကာင္းျပ၊ ေဒၚစု၊ ဦးတင္ဦး၊ ဦး၀င္းတင္ စတဲ့ အန္အယ္လ္ဒီက ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြကို ဖမ္းထားလုိက္ပါတယ္။ အမတ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေထာင္ထဲထည့္၊ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေတာထဲပို႔လိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ (၁၄) ႏွစ္ေလာက္ၾကာသြားပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီနည္းက်ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရတဲ့ ပါတီကို အာဏာမလႊဲတဲ့တုိင္းျပည္ဆိုတာ ကမၻာေပၚမွာ မရွိဘူးေတာ့ ကုလသမဂၢေရာ၊ အာဆီယံေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာကေရာ လက္မခံပါဘူး။

မ်က္လွည့္ျပကြက္

႐ူးခ်င္ေယာင္ေဆာင္လို႔မရတဲ့အဆံုးမွာ စစ္အစိုးရက လမ္းျပေျမပံုဆုိၿပီးမ်က္လွည့္ျပလုိက္ပါတယ္။ အေမရိကန္၊ အီးယူစတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ၊ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုေတြကလြဲလို႔ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္၊ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားက ေစာင့္ၾကည့္မယ္ ဆိုတဲ့အဆင့္ကို ေလွ်ာက်သြားပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ အမ်ဳိးသားညီလာခံဆိုၿပီး ေညာင္ႏွစ္ပင္မွာ ျပန္စေတာ့ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြက တရားမွ်တမႈ မရွိဘူး။ လူထုကိုယ္စားလွယ္ေတြမပါဘူးဆိုၿပီး ၀ုိင္းေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အစိုးရက ခပ္တည္တည္ပဲ အမ်ဳိးသားညီလာခံကို ၂၀၀၄ အလယ္ေလာက္မွာ တေက်ာ့ျပန္စၿပီး၊ ၂၀၀၈ အစမွာအဆံုးသတ္လုိက္ပါတယ္။ ဘယ္သူေတြသေဘာတူတူ၊ မတူတူဖြဲ႕စည္းပံုမူၾကမ္းကေတာ့ ၿပီးသြားပါတယ္။

ထိပ္တုိက္ေတြ႔

ဖြဲ႔စည္းပံုမူၾကမ္းၿပီးတဲ့အခါမွာ လူထုဆႏၵခံယူပြဲမလုပ္ခင္မွာပဲ ေရႊ၀ါေရာင္ လူထုလႈပ္ရွားမႈႀကီးနဲ႔ တည့္တည့္တိုးပါတယ္။ စစ္အစိုးရက ထိတ္ထိတ္လန္႔လန္႔နဲ႔ လမ္းျပေျမပံုေနရာမွာ “ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြး” လို႔ ေခ်ာ္လဲေရာထုိင္လုပ္ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေရႊက ယုတၱိမရွိတဲ့အခ်က္ေတြကို ေတာင္းဆိုၿပီး ဒါေတြကိုလိုက္ေလွ်ာလွ်င္ သူကိုယ္တုိင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ေဆြးေႏြးမယ္ လို႔ ကုလသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ကို ေျပာလုိက္ပါတယ္။ သိၾကတဲ့အတုိင္း စက္တင္ဘာအေရးအခင္း ေၾကာင့္တိုးလာတဲ့ ျပည္တြင္းျပည္ပ ဖိအားေတြ အကုန္ပ်က္ျပယ္သြားပါတယ္။ ဘာမဆုိင္ညာမဆုိင္ အလုပ္သမား၀န္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ၾကည္ကို ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးဆိုၿပီးေတာင္ ခန္႔လိုက္တာ (၃) လေလာက္ၾကာပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ (၄) ခါ ေတြ႕ပါတယ္။ ဒီေဆြးေႏြး ပြဲေတြကို အစကတည္းက မယံုၾကည္တဲ့လူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခုခုေတာ့ ထူးျခား လာေကာင္းပါတယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့လူေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒီထဲမွာ ျပည္တြင္းက အန္အယ္လ္ဒီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္လည္းပါပါတယ္။

အလိမ္ေပၚပံု

ဒီၾကားထဲမွာ မစၥတာဂမ္ဘာရီကလည္း ျမန္မာျပည္ကိုလာမည္ တကဲကဲလုပ္ေနပါတယ္။ သူလာရင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေနတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔အလိမ္ေပၚမွာကို စစ္အုပ္စုကေၾကာက္ၿပီး ဧၿပီမွလာပါလို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ လူထုဆႏၵခံယူပြဲေတြ အဓမၼဖန္တီးယူၿပီး မစၥတာဂမ္ဘာရီကို ေခၚျပမယ္လို႔ စီစဥ္ထားပံုရပါတယ္။ အႀကိဳေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏို၀င္ဘာလဆန္းပိုင္းမွာ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ခဲ့ၿပီး ႀကိဳဆုိခဲ့ပါတယ္။ အရင္လို စစ္အစိုးရက “အီေရာအီေရာ” လုပ္လုိ႔မရေအာင္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ေစာင့္ၾကည့္မႈေအာက္ကို ေရာက္သြားေအာင္ လုပ္လုိက္တာလို႔ ယူဆႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အစိုးရက သူတို႔လမ္းစဥ္ကို အေျပာင္းအလဲမလုပ္ဘဲ အရင္လိုပဲ “အရည္မရအဖတ္မရ” လုပ္ေနေတာ့ ဇန္န၀ါရီလ (၃၀) ရက္ ေန႔မွာေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “အႀကိဳေဆြးေႏြးပြဲအေပၚမွာ အားမရဘူး။ အဆိုးဆံုး အတြက္ျပင္ဆင္ထားၾကပါ” လို႔ အျပင္ကမၻာကို သတင္းစကား ပါးလုိက္ပါတယ္။ အဲဒီမတုိင္ခင္က ဆက္ဆံေရး၀န္ႀကီးဦးေအာင္ၾကည္က ပထမတႀကိမ္က ႏွစ္ဘက္ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္တာပါ။ ဒုတိယတႀကိမ္က ေဆြးေႏြးပြဲေခါင္းစဥ္ေတြစဥ္းစားတာပါ။ တတိယတႀကိမ္က ထပ္ျဖည့္စရာေတြကို ေဆြးေႏြးတာပါလို႔ေျပာပါတယ္။ ေနာက္ထပ္တႀကိမ္လည္းေတြ႕ၿပီးေရာ ဘာမွ ဆင္ေျခမေပးႏုိင္ခင္ အလိမ္ေပၚသြားပါတယ္။

မထူးဇာတ္ခင္း

စစ္အစိုးရက ကုလသမဂၢကိုေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာကိုေရာ ထပ္လိမ္လည္း မထူးေတာ့ပါဘူးဆိုၿပီး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို ဆက္မလုပ္ေတာ့ဘူးဆိုတာကို ျပတ္ျပတ္ျပပါေတာ့တယ္။ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၉) ရက္ေန႔မွာ (ေမလ) လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ႏွင့္ (၂၀၁၀) ေရြးေကာက္ပြဲအစီအစဥ္ကို ေကာက္ခါ ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္စုၾကည္က အဆုိးဆံုးကိုျပင္ဆင္ထားပါလို႔ေျပာတာနဲ႔ (၁၀) ရက္ပဲကြာပါတယ္။ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္မထားတဲ့အခ်ိန္မွာပါ။ ေနာက္ထပ္ (၁၀) ရက္အၾကာမွ ဖြဲ႔စည္းပံုအေခ်ာၿပီးၿပီလို႔ ဦးေအာင္တိုးက ေၾကညာၿပီး၊ အဲဒီေန႔မွာပဲ စင္ကာပူေရာက္ေနတဲ့ စစ္အစိုးရ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ခြင့္မေပးဘူးဆိုၿပီး ထုတ္ေျပာလုိက္ပါတယ္။

ကယ္တင္ရွင္ျပန္လာ

စစ္အစိုးရက ဒီလုိလည္းေၾကညာလုိက္ေရာ တ႐ုတ္ျပည္ကိုေရာက္ေနတဲ့ မစၥတာဂမ္ဘာရီက “ေကာင္းပါတယ္။ အခ်ိန္အကန္႔အသတ္နဲ႔ဆိုေတာ့ တိုးတက္မႈရွိပါတယ္” လို႔ဆိုျပန္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့တပတ္ကမွ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ကိုယ္တုိင္ေျပာထားတဲ့ ဘက္ေပါင္းစံုပါ၀င္တဲ့ အေျဖရွာေရးကို ေမ့သြားပါတယ္။ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရး ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ၾကား၀င္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ဆိုတာလည္းေမ့သြားၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ခြင့္ရေရး အတြက္ သူေျပာေပးမယ္လို႔ဆိုလာျပန္ပါတယ္။

မေမွ်ာ္လင့္သင့္ေသာအရာ

စစ္အစိုးရဘက္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးမွာ အလိမ္မေပၚခဲ့ရင္ ၁/၂၀၀၈ နဲ႔ ၂/၂၀၀၈ ကို အခုေလာက္ ေစာေစာေၾကညာခ်င္မွ ေၾကညာမယ္လို႔သံုးသပ္ရပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဘယ္အေျခအေန မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔က အေႏွးနဲ႔အျမန္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးကိုဖ်က္မွာပါပဲ။ စစ္အစိုးရဘက္က ဆႏၵခံယူပြဲကို လုပ္ခ်င္သလိုလုပ္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲလည္း လုပ္ခ်င္သလိုလုပ္သြားလို႔ရပါတယ္။ ကုလသမဂၢအပါအ၀င္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက စစ္မွန္တဲ့ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို ၀ိုင္းတြန္းရမယ့္အစား လူထုဆႏၵအစစ္အမွန္နဲ႔ဆႏၵခံယူပြဲ၊ ယံုၾကည္ေလာက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ ေအာ္လုိက္ တဲ့အခ်ိန္မွာ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို လႊင့္ပစ္ဖို႔ အခြင့္အေရးရသြားပါတယ္၊။ ေနာက္တဆင့္အေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္စုၾကည္ကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ခြင့္မေပးပါဘူးလို႔ လည္းေၾကညာလုိက္ေရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေဒၚစုဘာလို႔ မပါရမလဲဆိုၿပီး ျဖစ္သြားၾကျပန္ပါတယ္။ သံုးပြင့္ဆုိင္အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးကို ေမ့သြားၾကပါေတာ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္သာ ပါခြင့္ရရင္ စစ္အစိုးရကလုပ္မယ့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကိုလက္ခံမယ္လို႔ အဓိပၸာယ္ ထြက္သြားလို႔ စစ္အစိုးရအတြက္ အျမတ္ခ်ည္းပါပဲ။

၁၉၉၀ လား၊ ၂၀၁၀ လား။

၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဟာ အခုအခ်ိန္မွာ လူထုဆႏၵနဲ႔ဘယ္ေလာက္ကိုက္ညီသလဲဆုိတာ အျငင္းပြားစရာ မဟုတ္ပါဘူး။၊ ဥပေဒေၾကာင္းအရ တရား၀င္သလို လူထုဆႏၵနဲ႔လည္း ကိုက္ညီ ေနတုန္းပါပဲ။ လူထုက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈကို ေထာက္ခံေနဆဲျဖစ္တယ္ဆိုတာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကတႀကိမ္၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးမွာတႀကိမ္ ျပသခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြက ၀ါဒျဖန္႔ခဲ့တဲ့အတုိင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လူထုေထာက္ခံမႈမရွိေတာ့ပါဘူးလို႔ အမွန္တကယ္ ယံုၾကည္ရင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က ျပန္ လႊတ္လိုက္႐ုံပဲရွိပါတယ္။

လွေသာဂိမ္း

၂၀၁၀ မွာ အန္အယ္လ္ဒီက ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္တယ္၊ မ၀င္ဘူးဆိုတာ ခဏထားၿပီး ေလာေလာဆယ္ မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ဦးတင္ဦး၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား (၂၀၀၀) နီးပါးကိုျပန္လႊတ္၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စည္း႐ုံးလႈပ္ရွားခြင့္ေပးလုိက္မယ္ဆိုရင္ စစ္အစိုးရအတြက္ပိုၿပီး သိကၡာတက္စရာ ရွိပါတယ္။ (ေဒၚစုလံုၿခံဳေရးေတာ့့ သတိထားရမယ္)။ သတၱိရွိရင္ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ ယခုႏွစ္ကုန္ သို႔မဟုတ္ ေနာက္ႏွစ္ဆန္းေလာက္မွာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္သားခြင့္နဲ႔ မတရားဖမ္းထားတဲ့ အက်ဥ္းသားေတြ အားလံုးကိုျပန္လႊတ္၊ မတရားအသင္းေၾကညာထားတဲ့ တုိင္းရင္းသားပါတီေတြကို ျပန္လည္တရား၀င္ခြင့္ေပး၊ ၿပီးမွ ၂၀၁၀ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သမုိင္းလမ္းေၾကာင္းက တမ်ဳိးတဖံုျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ အန္အယ္ဒီက ေျပာေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၀န္းက်င္ေကာင္းနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ဦးတည္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္အစိုးရက ဒီလမ္းေၾကာင္းကို မေရြးဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ပါပဲ။

အၾကပ္အတည္း

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆက္ဖမ္းထားၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲကို စစ္အစိုးရဘက္က မသမာတဲ့နည္းနဲ႔ လုပ္ႏိုင္တယ္ထား။ ေနာင္တက္လာမည့္ အစိုးရဟာ အမည္ခံအရပ္သားအစိုးရပဲျဖစ္မယ္ဆိုတာက ရွင္းလြန္းပါတယ္။၊ ဘယ္အေျခအေနမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ႏို္င္ငံေရးၾသဇာကလည္း က်သြားဖို႔မရွိပါဘူး။ လူထုက သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ကို ဘယ္အေျခအေနမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေမွ်ာ္ၾကမွာပါပဲ။ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ အာဆီယံက ႏွာေစးေပးထားမယ္ဆိုရင္ေတာင္ အေမရိကန္နဲ႔ အီးယူကေတာ့ ေနာက္တက္မယ့္ အစိုးရကို အသိအမွတ္ျပဳမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အႏွစ္ (၅၀) ေက်ာ္ လက္နက္ကိုင္လာတဲ့ တုိင္းရင္းသားျပႆနာေတြကလည္း ေျပလည္သြားမယ့္ပံု မရပါဘူး။ ဒီလိုပဲ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပက ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုေတြကလည္း (၁၉၉၀) ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ဆိုတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ အႏုိင္ဖဲကို ဘယ္ေတာ့ျဖစ္ျဖစ္ လက္လႊတ္လုိက္ၾကမယ္လို႔ မျမင္ပါဘူး။ ဒီအတုိင္းဆိုရင္ မစၥတာဂမ္ဘာရီတို႔ စိတ္ကူးယဥ္ေနတဲ့အတုိင္း ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအၾကပ္အတည္းကလည္း ေျပလည္သြားစရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ။

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၂/၂၀၀၈

ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္
ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ
(ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၂/၂၀၀၈)
၁၃၆၉ တပို႔တြဲလဆန္း ၃ ရက္
(၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၉ ရက္)

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၂၀၀၈

ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္
ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ
(ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၂၀၀၈)
၁၃၆၉ တပို႔တြဲလဆန္း ၃ ရက္
(၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၉ ရက္)

ျမန္မာႏုိင္ငံ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ားကို သံုးသပ္ျခင္း

Friday, February 29, 2008

ျပတ္ျပတ္သားသားကန္႔ကြက္ၾကပါစို႔

အမ်ဳိးသားညီလာခံႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲရာတြင္ အေျခခံရမည့္ မူမ်ားကို ေလ့လာျခင္း

Thursday, February 28, 2008

ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး၏ အစီရင္ခံစာ

ရဲေဘာ္ ဖိုးသံေခ်ာင္းႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခ်က္

နအဖ၏ ဆႏၵခံယူပြဲဥပေဒကုိ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မတီ ေ၀ဖန္

အျငင္းပြားေနေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေရြးေကာက္ခံခြင့္ အဆင့္အတန္း

ေဒၚစု ေရြးေကာက္ပြဲ မ၀င္ရ ဆိုျခင္းအေပၚ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္တုံ႔ျပန္

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မ၀င္ရ

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၂/၂၀၀၈

ေၾကညာခ်က္အမွတ္ ၁/၂၀၀၈

မိတ္ဆက္

Blog Archive

စာအုပ္စာရင္း

CBOX

Site Counter

စီစဥ္သူမ်ား